ગુજરાતના પાટણ જિલ્લામાં રેશનકાર્ડના ડિજિટાઇઝ્ડ ડેટાબેઝમાં થયેલી આશરે 15 વર્ષ જૂની વિસંગતતાને કારણે વિવાદ સર્જાયો છે. હારિજ વિસ્તારના ઝાપટપરામાં રહેતા 48 પરિવારોના રેશનકાર્ડમાં તેમના વિસ્તારનું નામ ‘ઝાપટપરા’ને બદલે ‘ઇસ્લામપુરા’ નોંધાયેલું જોવા મળ્યું હતું.
મામલો સામે આવ્યા બાદ એવી અટકળો શરૂ થઈ હતી કે ઝાપટપરાનું નામ સત્તાવાર રીતે બદલીને ઇસ્લામપુરા કરવામાં આવ્યું છે. જોકે પાટણ જિલ્લા વહીવટીતંત્રએ આ અટકળોનો સ્પષ્ટ ઇનકાર કર્યો છે.
અધિકારીઓના જણાવ્યા પ્રમાણે રાજ્ય સરકારે ઝાપટપરાનું નામ બદલવા માટે કોઈ પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો નથી અને સરકારી રેકોર્ડમાં વિસ્તારનું સત્તાવાર નામ ઝાપટપરા જ છે.
2011ના ડિજિટાઇઝેશન દરમિયાન સર્જાઈ ભૂલ
જિલ્લા વહીવટીતંત્રની પ્રાથમિક તપાસ પ્રમાણે આ વિસંગતતા વર્ષ 2011માં રેશનકાર્ડના ડિજિટાઇઝેશન અને બારકોડિંગની કામગીરી દરમિયાન સર્જાઈ હતી. તે સમયે જૂના રેશનકાર્ડની વિગતો કમ્પ્યુટર ડેટાબેઝમાં દાખલ કરવામાં આવી રહી હતી. અરજદારો પાસેથી તેમનું રહેણાંક સરનામું લેવામાં આવતું હતું અને તેના આધારે ડિજિટલ રેકોર્ડ તૈયાર કરવામાં આવતા હતા.
અધિકારીઓના જણાવ્યા પ્રમાણે કેટલાક પરિવારો દ્વારા સરનામામાં ‘ઇસ્લામપુરા’નો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો. પરિણામે ડેટા એન્ટ્રી દરમિયાન સ્થાનિક વિસ્તારના નામને જ ગામ અથવા વસાહતનું સત્તાવાર નામ માનીને નોંધવામાં આવ્યું હતું.
મસ્જિદ નજીકનો વિસ્તાર સ્થાનિક રીતે ‘ઇસ્લામપુરા’ તરીકે ઓળખાતો હતો
પાટણના કલેક્ટર પ્રશાંત જિલોવાએ આપેલી સ્પષ્ટતા પ્રમાણે ઝાપટપરામાં આવેલી મસ્જિદની આસપાસના વિસ્તારને કેટલાક સ્થાનિક લોકો અનૌપચારિક રીતે ‘ઇસ્લામપુરા’ તરીકે ઓળખતા હતા.
રેશનકાર્ડ ડિજિટાઇઝેશન વખતે કેટલાક રહેવાસીઓએ પોતાના સરનામામાં આ સ્થાનિક નામ લખાવ્યું હતું. આ માહિતી ડેટાબેઝમાં દાખલ કરતી વખતે વિસ્તારનું સત્તાવાર નામ ‘ઇસ્લામપુરા’ હોવાનો ભ્રમ સર્જાયો હતો.
જિલ્લા તંત્રનું કહેવું છે કે આ માત્ર રેશનકાર્ડ ડેટાબેઝમાં થયેલી સરનામા સંબંધિત ભૂલ છે. કોઈ સરકારી ગેઝેટ, મહેસૂલ આદેશ કે નગરપાલિકાના ઠરાવ દ્વારા વિસ્તારનું નામ બદલવામાં આવ્યું નથી.
માત્ર 48 રેશનકાર્ડમાં ખોટી નોંધ
અધિકારીઓની તપાસમાં કુલ 48 રેશનકાર્ડમાં ‘ઝાપટપરા’ની જગ્યાએ ‘ઇસ્લામપુરા’ નામ નોંધાયેલું મળ્યું છે.
આ તમામ પરિવારો હાલમાં હારિજ નગરપાલિકાની હદમાં આવેલા ઝાપટપરા વિસ્તારમાં રહે છે. ખોટી નોંધ માત્ર સંબંધિત રેશનકાર્ડ અને ડિજિટલ પુરવઠા ડેટાબેઝ સુધી મર્યાદિત હોવાનું પ્રાથમિક તપાસમાં સામે આવ્યું છે.
જમીનના દસ્તાવેજ, મહેસૂલી રેકોર્ડ, ચૂંટણી યાદી અથવા અન્ય સરકારી દસ્તાવેજોમાં પણ આવી ભૂલ છે કે નહીં તેની અલગથી ચકાસણી કરવામાં આવી રહી છે.
વિશ્વ હિન્દુ પરિષદે ઉઠાવ્યો વાંધો
આ મુદ્દો વિશ્વ હિન્દુ પરિષદ દ્વારા વાંધો ઉઠાવવામાં આવ્યા બાદ જાહેર ચર્ચામાં આવ્યો હતો. સંગઠને પ્રશ્ન કર્યો હતો કે ઝાપટપરાના રહેવાસીઓના રેશનકાર્ડમાં ઇસ્લામપુરા નામ કેવી રીતે દાખલ થયું. આ વાંધા બાદ સોશિયલ મીડિયા અને સ્થાનિક સ્તરે વિસ્તારનું નામ સત્તાવાર રીતે બદલવામાં આવ્યું હોવાની ચર્ચા શરૂ થઈ હતી.
જોકે જિલ્લા અધિકારીઓએ સ્પષ્ટ કર્યું કે કોઈ સત્તાવાર નામકરણ કે નામ બદલવાની પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવી નહોતી.
સાંસદ ભરતસિંહ ડાભીએ માગી સ્પષ્ટતા
પાટણના ભાજપ સાંસદ ભરતસિંહ ડાભીએ પણ મામલાની નોંધ લઈને જિલ્લા વહીવટીતંત્ર પાસેથી સ્પષ્ટતા માગી હતી. તેમણે ખોટી નોંધ ક્યારે અને કેવી રીતે થઈ, કેટલાં પરિવારોના દસ્તાવેજોમાં આવી વિસંગતતા છે અને તેને સુધારવા માટે તંત્ર શું કાર્યવાહી કરશે તેની માહિતી મેળવી હતી.
જિલ્લા તંત્રએ તેમને જણાવ્યું કે આ 2011ની ડેટા એન્ટ્રી સંબંધિત ભૂલ છે અને વિસ્તારનું કોઈ સત્તાવાર નામ બદલાયું નથી.
હારિજ મામલતદારને તપાસના નિર્દેશ
સબ-ડિવિઝનલ મેજિસ્ટ્રેટ કચેરી દ્વારા હારિજ મામલતદારને સમગ્ર મામલાની વિગતવાર તપાસ કરવા સૂચના આપવામાં આવી છે.
તપાસ દરમિયાન નીચેના મુદ્દાઓની ચકાસણી કરવામાં આવી રહી છે:
- ખોટી નોંધ ધરાવતા તમામ રેશનકાર્ડની ઓળખ
- મૂળ અરજીપત્ર અને અગાઉના રેશનકાર્ડની તપાસ
- મહેસૂલી તથા નગરપાલિકાના રેકોર્ડ સાથે સરનામાની સરખામણી
- અન્ય સરકારી ડેટાબેઝમાં આવી વિસંગતતા છે કે નહીં તેની ચકાસણી
- જવાબદાર ડેટા એન્ટ્રી પ્રક્રિયાની સમીક્ષા
- ખોટી નોંધોને સત્તાવાર નામ પ્રમાણે સુધારવાની કાર્યવાહી
સુધારાની પ્રક્રિયા શરૂ
જિલ્લા અધિકારીઓના જણાવ્યા પ્રમાણે ખોટી નોંધ સુધારવાની કામગીરી શરૂ કરી દેવામાં આવી છે. રેશનકાર્ડ ધારકોના સરનામાની તપાસ કર્યા બાદ ‘ઇસ્લામપુરા’ની જગ્યાએ સત્તાવાર વિસ્તારનું નામ ‘ઝાપટપરા’ દાખલ કરવામાં આવશે.
અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે રેશનકાર્ડમાં સરનામું, નામ અથવા પરિવારના સભ્યો સંબંધિત વિગતો સુધારવા માટે મામલતદાર કચેરી, જનસેવા કેન્દ્ર, ઈ-ગ્રામ કેન્દ્ર અથવા ડિજિટલ ગુજરાત મારફતે અરજી કરી શકાય છે.
રેશનકાર્ડમાં ફેરફાર માટે અરજદારે ઓળખ અને સરનામાના જરૂરી પુરાવા રજૂ કરવા પડે છે. અરજીની ચકાસણી બાદ સંબંધિત સરકારી ડેટાબેઝમાં સુધારો કરવામાં આવે છે.
શું વિસ્તારનું નામ સત્તાવાર રીતે બદલાયું હતું?
જિલ્લા તંત્રના જણાવ્યા પ્રમાણે તેનો જવાબ ‘ના’ છે.
કોઈ વિસ્તારનું સત્તાવાર નામ બદલવા માટે માત્ર રેશનકાર્ડમાં નામ નોંધાઈ જવું પૂરતું નથી. સામાન્ય રીતે નામ બદલવાની પ્રક્રિયામાં સ્થાનિક સંસ્થાનો ઠરાવ, જિલ્લા વહીવટીતંત્રની ભલામણ, રાજ્ય સરકારની મંજૂરી અને જરૂરિયાત પ્રમાણે ગેઝેટ નોટિફિકેશનનો સમાવેશ થાય છે.
ઝાપટપરાના મામલે આવી કોઈ કાયદેસરની પ્રક્રિયા થઈ નથી. આથી રેશનકાર્ડમાં દેખાતું ‘ઇસ્લામપુરા’ નામ વિસ્તારનું સત્તાવાર નામ ગણાવી શકાય નહીં.
ડેટા એન્ટ્રીની ભૂલથી કેવી રીતે સર્જાઈ ગેરસમજ?
સરકારી દસ્તાવેજોના ડિજિટાઇઝેશન દરમિયાન જૂની હસ્તલિખિત માહિતી, સ્થાનિક રીતે ઉપયોગમાં લેવાતા નામ અને સત્તાવાર મહેસૂલી નામ વચ્ચે તફાવત રહી શકે છે.
જો ડેટા દાખલ કરતી વખતે ગ્રામ, વિસ્તાર, ફળિયું, સોસાયટી અથવા સ્થાનિક ઓળખના નામ માટે અલગ કૉલમ અને યોગ્ય ચકાસણી ન કરવામાં આવે તો સ્થાનિક નામ સત્તાવાર નામ તરીકે નોંધાઈ શકે છે.
ઝાપટપરાનો મામલો પણ આવી જ પ્રકારની પ્રક્રિયાત્મક ભૂલ હોવાનું વહીવટીતંત્રનું કહેવું છે.
15 વર્ષ સુધી ભૂલ કેમ ધ્યાનમાં ન આવી?
આ વિસંગતતા વર્ષ 2011થી ડેટાબેઝમાં હોવા છતાં લાંબા સમય સુધી ચર્ચામાં આવી નહોતી. તેનું સંભવિત કારણ એ હોઈ શકે છે કે ખોટી એન્ટ્રીથી પરિવારોને રેશન મેળવવામાં કોઈ સીધી મુશ્કેલી ઊભી થઈ નહોતી.
પરિવારનો નંબર, દુકાન સાથેનું મેપિંગ અને સભ્યોની વિગતો યથાવત હોવાથી જાહેર વિતરણ વ્યવસ્થા હેઠળ અનાજ મળતું રહ્યું હોઈ શકે છે.
જોકે સરનામાની આવી ભૂલ ભવિષ્યમાં ઓળખ, સરકારી યોજના, સ્થળાંતર અથવા અન્ય દસ્તાવેજોની ચકાસણી વખતે મુશ્કેલી ઊભી કરી શકે છે. તેથી તેને સુધારવી જરૂરી છે.
અધિકારીઓએ અફવાઓથી દૂર રહેવા કહ્યું
જિલ્લા તંત્રએ નાગરિકોને સોશિયલ મીડિયા પર ફેલાતી અપ્રમાણિત માહિતીથી દૂર રહેવા અપીલ કરી છે.
અધિકારીઓએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ મામલો કોઈ વિસ્તારના નામમાં સરકારી ફેરફારનો નથી, પરંતુ જૂના રેશનકાર્ડના ડિજિટાઇઝેશન દરમિયાન થયેલી સરનામા સંબંધિત ભૂલનો છે. તંત્રના જણાવ્યા પ્રમાણે તમામ ખોટી એન્ટ્રીઓની ઓળખ કરીને થોડા દિવસોમાં સુધારો કરવાની કામગીરી પૂર્ણ કરવામાં આવશે.
ડિજિટલ સરકારી રેકોર્ડની ચકાસણી કેમ જરૂરી?
આ ઘટના સરકારી ડેટાબેઝની ચોકસાઈ અને સમયાંતરે ઓડિટ કરવાની જરૂરિયાતને પણ ઉજાગર કરે છે. રેશનકાર્ડ, મતદાર યાદી, આધાર સાથે જોડાયેલી વિગતો, જમીન રેકોર્ડ અને નગરપાલિકાના ડેટામાં નામ તથા સરનામાની નાની ભૂલ પણ ભવિષ્યમાં મોટી વહીવટી સમસ્યા સર્જી શકે છે.
નાગરિકોએ પોતાના ડિજિટલ રેશનકાર્ડ અને અન્ય સરકારી રેકોર્ડમાં નીચેની વિગતો નિયમિત તપાસવી જોઈએ:
- પરિવારના સભ્યોનાં નામ
- જન્મતારીખ અને ઉંમર
- રહેણાંક સરનામું
- ગામ, વોર્ડ અને તાલુકાનું નામ
- રેશન દુકાનની વિગતો
- મોબાઇલ નંબર અને આધાર લિંકિંગ
- પરિવારના વડાની વિગતો
કોઈ વિસંગતતા જણાય તો તરત જ સંબંધિત મામલતદાર કચેરી અથવા જનસેવા કેન્દ્રનો સંપર્ક કરવો જોઈએ.
નિષ્કર્ષ
પાટણ જિલ્લાના ઝાપટપરાના 48 પરિવારના રેશનકાર્ડમાં ‘ઇસ્લામપુરા’ નામ નોંધાવાનો મામલો વિસ્તારના સત્તાવાર નામ બદલવાનો નહીં, પરંતુ વર્ષ 2011ના ડિજિટાઇઝેશન દરમિયાન થયેલી ડેટા એન્ટ્રીની ભૂલ હોવાનું જિલ્લા તંત્રએ જણાવ્યું છે.
વિશ્વ હિન્દુ પરિષદના વાંધા અને સાંસદ ભરતસિંહ ડાભીની પૂછપરછ બાદ વહીવટીતંત્રએ તપાસ શરૂ કરી છે. હારિજ મામલતદારને તમામ રેકોર્ડ ચકાસવા અને ખોટી એન્ટ્રીઓ સુધારવાના નિર્દેશ આપવામાં આવ્યા છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
