ગુજરાતમાં ભાદરવા મહિનાની શરૂઆતથી જ ચોમાસાએ ફરી જોર પકડ્યું છે. લગભગ દોઢ મહિનાના લાંબા વિરામ બાદ રાજ્યના અનેક વિસ્તારોમાં સાર્વત્રિક વરસાદ નોંધાતા સિઝનના સરેરાશ વરસાદમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. સ્ટેટ ઈમરજન્સી ઓપરેશન સેન્ટર (SEOC), ગાંધીનગરના આંકડા મુજબ રાજ્યમાં સિઝનનો સરેરાશ વરસાદ 87.68 ટકા સુધી પહોંચી ગયો છે. બીજી તરફ વરસાદના કારણે જળાશયોમાં પાણીની આવક વધતાં રાજ્યના 30 ડેમ 100 ટકા ભરાઈ ગયા છે.
ગુજરાતમાં સિઝનનો 87.68 ટકા વરસાદ
રાજ્યમાં ચોમાસાની સિઝન દરમિયાન અત્યાર સુધી સરેરાશ 87.68 ટકા વરસાદ નોંધાયો છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોની સરખામણી કરવામાં આવે તો વર્ષ 2023માં 108.16 ટકા, 2024માં 143.14 ટકા અને 2025માં 128.57 ટકા વરસાદ નોંધાયો હતો.
ચાલુ સિઝનમાં રાજ્યના અલગ-અલગ ઝોનમાં વરસાદનું પ્રમાણ અસમાન જોવા મળી રહ્યું છે. સૌથી વધુ વરસાદ દક્ષિણ ગુજરાતમાં 113.52 ટકા નોંધાયો છે. પૂર્વ-મધ્ય ગુજરાતમાં 88.57 ટકા, ઉત્તર ગુજરાતમાં 70.33 ટકા, સૌરાષ્ટ્રમાં 67.86 ટકા અને કચ્છમાં 57.16 ટકા વરસાદ નોંધાયો છે.
દક્ષિણ ગુજરાતમાં 100 ટકાથી વધુ વરસાદ
ઝોન પ્રમાણેના આંકડા જોવામાં આવે તો દક્ષિણ ગુજરાતમાં ચોમાસું સૌથી વધુ મહેરબાન રહ્યું છે. અહીં સરેરાશ વરસાદ 100 ટકાનો આંકડો પાર કરીને 113.52 ટકા સુધી પહોંચ્યો છે. તેની સરખામણીએ કચ્છ અને સૌરાષ્ટ્રમાં વરસાદનું પ્રમાણ હજુ ઓછું છે.
જિલ્લાવાર સ્થિતિમાં નવસારીમાં 128.96 ટકા, વલસાડમાં 123.11 ટકા, સુરતમાં 115.50 ટકા, ખેડામાં 114.63 ટકા, ભરૂચમાં 114.30 ટકા, ડાંગમાં 112.03 ટકા અને આણંદમાં 110.26 ટકા વરસાદ નોંધાયો છે. આ જિલ્લાઓમાં સિઝનનો વરસાદ 100 ટકાનો આંકડો પાર કરી ચૂક્યો છે.
કયા જિલ્લામાં કેટલો વરસાદ?
અન્ય જિલ્લાઓની વાત કરીએ તો સુરેન્દ્રનગરમાં 97.49 ટકા, તાપીમાં 96.11 ટકા, મહીસાગરમાં 92.25 ટકા, ભાવનગરમાં 90.76 ટકા, બોટાદમાં 90.21 ટકા, નર્મદામાં 90.25 ટકા, અમદાવાદમાં 89.19 ટકા અને પંચમહાલમાં 89.19 ટકા વરસાદ નોંધાયો છે.
અમરેલીમાં 83.12 ટકા, પાટણમાં 80.33 ટકા, મહેસાણામાં 79.92 ટકા, ગાંધીનગરમાં 79.68 ટકા, વાવ-થરાદમાં 75.79 ટકા અને વડોદરામાં 70.34 ટકા વરસાદ નોંધાયો છે.
જ્યારે બનાસકાંઠામાં 63.01 ટકા, અરવલ્લીમાં 62.47 ટકા, સાબરકાંઠામાં 60.52 ટકા, છોટાઉદેપુરમાં 59.93 ટકા, ગીર સોમનાથમાં 57.70 ટકા, રાજકોટમાં 57.02 ટકા અને કચ્છમાં 57.16 ટકા વરસાદ નોંધાયો છે.
ઓછા વરસાદવાળા વિસ્તારોમાં જામનગરમાં 40.64 ટકા, પોરબંદરમાં 27.16 ટકા અને દેવભૂમિ દ્વારકામાં માત્ર 14.81 ટકા વરસાદ નોંધાયો છે. આ આંકડા રાજ્યમાં વિસ્તાર પ્રમાણે વરસાદમાં મોટો તફાવત દર્શાવે છે.
સરદાર સરોવર નર્મદા ડેમ 95.88 ટકા ભરાયો
રાજ્યમાં વરસાદના કારણે જળાશયોની સ્થિતિમાં પણ સુધારો થયો છે. ગુજરાતની જીવાદોરી ગણાતો સરદાર સરોવર નર્મદા ડેમ 95.88 ટકા ભરાયો છે. જ્યારે રાજ્યના અન્ય 206 જળાશયોમાં કુલ 70.49 ટકા જળસંગ્રહ હોવાનું જણાવાયું છે.
રાજ્યના 30 ડેમ 100 ટકા ભરાઈ ગયા છે, જ્યારે 38 ડેમમાં 70થી 100 ટકા વચ્ચે અને 25 ડેમમાં 50થી 70 ટકા વચ્ચે જળસંગ્રહ છે. આ ઉપરાંત 40 ડેમમાં 25થી 50 ટકા વચ્ચે અને 73 ડેમમાં 25 ટકાથી ઓછો જળસંગ્રહ નોંધાયો છે.
ગુજરાતના આ 30 ડેમ 100 ટકા ભરાયા
રાજ્યમાં સંપૂર્ણ ભરાયેલા જળાશયોમાં ધાતરવાડી, ધાતરવાડી-2, સુરજવાડી, રાયડી, વાયડી, પિંગુટ, ધોળી, પિંગળી, રોજકી, રાજાવળ, ખારો, શેત્રુંજી, હણોલ, ખંભાળા, ઉતાવળી, કાળી-2, ઉમરિયા, કાલાઘોડા, વણાકબોરી, મચ્છુ-2, કાકડી-આંબા, ચોપડાવાવ, કેલિયા, જૂજ, લાલપરી, ન્યારી-2, જવાનપુરા, લખીગામ, વાંસલ અને ડોસવાડા ડેમનો સમાવેશ થાય છે.
ડેમોમાં વધેલા જળસંગ્રહને કારણે આગામી સમયમાં પીવાના પાણી અને સિંચાઈ માટે મોટી રાહત મળવાની આશા છે. જોકે સંપૂર્ણ ભરાયેલા ડેમોમાં પાણીની આવક ચાલુ રહે તો રૂલ લેવલ જાળવવા માટે પાણી છોડવાની જરૂર પડી શકે છે. તેથી નદીકાંઠાના વિસ્તારોમાં તંત્ર દ્વારા આપવામાં આવતી સૂચનાઓનું પાલન કરવું જરૂરી છે.
ચોમાસામાં 85,456 લોકોનું સ્થળાંતર, 9,822નું રેસ્ક્યૂ
વરસાદ અને પૂર જેવી પરિસ્થિતિઓને ધ્યાનમાં રાખીને રાજ્યમાં મોટા પાયે રાહત અને બચાવ કામગીરી પણ હાથ ધરવામાં આવી છે. 1 જૂન 2026થી 18 સપ્ટેમ્બર 2026 દરમિયાન રાજ્યમાં કુલ 85,456 નાગરિકોને સુરક્ષિત સ્થળે ખસેડવામાં આવ્યા છે, જ્યારે 9,822 લોકોનું રેસ્ક્યૂ કરવામાં આવ્યું છે.
સ્થળાંતરના આંકડા પ્રમાણે નવસારીમાંથી સૌથી વધુ 29,198 લોકોનું સ્થળાંતર કરવામાં આવ્યું છે. વલસાડમાંથી 22,214 અને સુરતમાંથી 17,992 નાગરિકોને સુરક્ષિત સ્થળે ખસેડવામાં આવ્યા છે.
NDRF અને SDRFની ટીમો તૈનાત
વરસાદ અને પૂર સંબંધિત કોઈપણ આપત્તિનો સામનો કરવા રાજ્યમાં બચાવ એજન્સીઓને પણ સતર્ક રાખવામાં આવી છે. રાજ્યમાં NDRFની 10 ટીમ અને SDRFની 28 પ્લાટૂન તૈનાત રાખવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત 4 NDRF અને 5 SDRF ટીમોને રિઝર્વ રાખવામાં આવી છે.
વરસાદી પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને રાજ્યનું આપત્તિ વ્યવસ્થાપન તંત્ર સ્થિતિ પર સતત નજર રાખી રહ્યું છે. ખાસ કરીને ભારે વરસાદ, ડેમમાંથી પાણી છોડવાની સ્થિતિ અને નદી-નાળાઓમાં વધતા જળસ્તરને ધ્યાનમાં રાખીને સ્થાનિક તંત્રને સતર્ક રહેવા સૂચનાઓ આપવામાં આવી રહી છે.
ભાદરવામાં વરસાદથી ગુજરાતના જળાશયોને મોટી રાહત
દોઢ મહિનાના વિરામ બાદ ફરી સક્રિય થયેલા વરસાદથી ગુજરાતના અનેક વિસ્તારોમાં જળસંગ્રહની સ્થિતિમાં સુધારો થયો છે. રાજ્યમાં સિઝનનો વરસાદ 87.68 ટકા સુધી પહોંચ્યો છે અને 30 ડેમ સંપૂર્ણ ભરાઈ ચૂક્યા છે. નર્મદા ડેમમાં પણ 95.88 ટકા જળસંગ્રહ નોંધાયો છે.
જોકે દક્ષિણ ગુજરાતના કેટલાક જિલ્લાઓમાં સિઝનનો વરસાદ 100 ટકાથી ઘણો વધુ છે, ત્યારે સૌરાષ્ટ્ર, કચ્છ અને ખાસ કરીને દેવભૂમિ દ્વારકા તથા પોરબંદર જેવા વિસ્તારોમાં વરસાદની નોંધપાત્ર ઘટ જોવા મળી રહી છે. આગામી વરસાદી રાઉન્ડ રાજ્યના બાકી વિસ્તારો અને જળાશયોની સ્થિતિ માટે મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel