પશ્ચિમ બંગાળની રાજનીતિમાં તૃણમૂલ કોંગ્રેસની અંદર ચાલી રહેલો સત્તાસંઘર્ષ હવે નિર્ણાયક તબક્કામાં પહોંચ્યો છે. પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભામાં વિપક્ષના નેતા ઋતબ્રત બેનર્જીની આગેવાની હેઠળના બળવાખોર જૂથે વિશેષ બેઠક યોજીને મમતા બેનર્જીને પક્ષના ચેરપર્સન પદેથી હટાવવાનો દાવો કર્યો છે. બેઠકમાં હાવડા મધ્યના વરિષ્ઠ ધારાસભ્ય અને પૂર્વ મંત્રી અરુપ રૉયને નવી સમિતિના ચેરપર્સન તરીકે પસંદ કરવામાં આવ્યા છે.
બળવાખોર જૂથે પોતાને ‘અસલી તૃણમૂલ કોંગ્રેસ’ ગણાવતાં પક્ષની નવી રાષ્ટ્રીય કાર્યસમિતિની પણ જાહેરાત કરી છે. જોકે પક્ષના નામ, ચૂંટણી ચિહ્ન અને સંગઠન પર કયા જૂથનો કાયદેસર અધિકાર રહેશે તેનો અંતિમ નિર્ણય ચૂંટણી પંચ અને સંબંધિત અદાલતો દ્વારા કરવામાં આવશે.
અભિષેક બેનર્જીનું રાષ્ટ્રીય મહાસચિવ પદ ગયું
બળવાખોર જૂથે બનાવેલી નવી રાષ્ટ્રીય કાર્યસમિતિમાં મમતા બેનર્જીના ભત્રીજા અને ડાયમંડ હાર્બરના સાંસદ અભિષેક બેનર્જીને કોઈ સ્થાન આપવામાં આવ્યું નથી. નવી સમિતિમાં અન્ય નેતાઓને મહાસચિવ બનાવવામાં આવતાં અભિષેક બેનર્જીનું રાષ્ટ્રીય મહાસચિવ પદ અસરકારક રીતે સમાપ્ત થયું છે.
જોકે બેઠકમાં અભિષેક બેનર્જીને તૃણમૂલ કોંગ્રેસના પ્રાથમિક સભ્યપદેથી સસ્પેન્ડ કરવાનો કોઈ સ્પષ્ટ અથવા ઔપચારિક ઠરાવ પસાર થયો હોવાની પુષ્ટિ નથી. તેથી તેમને પાર્ટીમાંથી સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા હોવાને બદલે સંગઠનાત્મક પદ પરથી દૂર કરવામાં આવ્યા હોવાનું કહેવું વધુ યોગ્ય છે.
Rebel #TMC leaders (Ritabrata Banerjee camp) comprising MLAs, former MLAs & councillors hold a ‘Special Session’ at a hotel in Kolkata.
Mamata Banerjee & Abhishek Banerjee no longer feature on party’s banner. pic.twitter.com/LmJ2wFeHG1
— Pooja Mehta (@pooja_news) June 22, 2026
અરુપ રૉય બન્યા બળવાખોર જૂથના ચેરપર્સન
કોલકાતાના ન્યૂ ટાઉન વિસ્તારમાં યોજાયેલી વિશેષ બેઠકમાં અરુપ રૉયને અવાજ મતથી ચેરપર્સન તરીકે પસંદ કરવામાં આવ્યા હતા. બળવાખોર જૂથના જણાવ્યા અનુસાર, બેઠકમાં લગભગ 60 ધારાસભ્યો અને કોલકાતા મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન સાથે સંકળાયેલા અનેક વર્તમાન તથા પૂર્વ કાઉન્સિલરો હાજર રહ્યા હતા.
નવી રાષ્ટ્રીય કાર્યસમિતિમાં અરુપ રૉય ઉપરાંત ફિરહાદ હકીમ, અરુપ બિસ્વાસ, બિપ્લબ મિત્રા, અખરુઝ્ઝમાન અન્સારી, સબીના યાસ્મિન, સંદીપન સાહા, રથિન ઘોષ, જાવેદ ખાન અને ઋતબ્રત બેનર્જી સહિતના નેતાઓને સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે.
બેઠક બાદ ઋતબ્રત બેનર્જીએ જણાવ્યું હતું કે સમગ્ર પ્રક્રિયા પક્ષના બંધારણ અનુસાર હાથ ધરવામાં આવી છે અને તેની વિગતો ચૂંટણી પંચને મોકલવામાં આવશે.
મમતા બેનર્જીની તસવીર પણ બેઠકમાંથી ગાયબ
વિશેષ બેઠક દરમિયાન મંચ પર તૃણમૂલ કોંગ્રેસનું પરંપરાગત જોડિયા ફૂલનું ચૂંટણી ચિહ્ન જોવા મળ્યું હતું, પરંતુ મમતા બેનર્જી કે અભિષેક બેનર્જીની કોઈ તસવીર લગાવવામાં આવી નહોતી.
મંચ પર મહાત્મા ગાંધી, ડૉ. બાબાસાહેબ આંબેડકર, રવીન્દ્રનાથ ટાગોર અને કાઝી નજરુલ ઇસ્લામની તસવીરો લગાવવામાં આવી હતી. આ દૃશ્યને મમતા બેનર્જીના નેતૃત્વથી રાજકીય અંતર બનાવવાના બળવાખોર જૂથના સ્પષ્ટ સંદેશ તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે.
જોકે ઋતબ્રત બેનર્જીએ એમ પણ કહ્યું હતું કે મમતા બેનર્જી ઇચ્છે તો નવા સંગઠનમાં મુખ્ય સલાહકાર તરીકે જોડાઈ શકે છે.
‘બંધારણીય સંકટ’નું કારણ આપી બોલાવાઈ બેઠક
ઋતબ્રત બેનર્જીએ દાવો કર્યો હતો કે તૃણમૂલ કોંગ્રેસના બંધારણની કલમ 20 અનુસાર પક્ષની રાષ્ટ્રીય કાર્યસમિતિની રચના ઓછામાં ઓછા દર ત્રણ વર્ષે થવી જરૂરી છે.
બળવાખોર જૂથના જણાવ્યા અનુસાર, પક્ષની અગાઉની રાષ્ટ્રીય કાર્યસમિતિ 12 ફેબ્રુઆરી 2022ના રોજ રચવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં નવી સમિતિની રચના કરવામાં આવી નહોતી. આ કારણે પક્ષમાં ‘બંધારણીય સંકટ’ ઊભું થયું હોવાનો દાવો કરીને નવી કાર્યસમિતિ બનાવવામાં આવી છે.
મમતા બેનર્જીના સમર્થક જૂથે આ સમગ્ર પ્રક્રિયાને ગેરકાયદેસર અને રાજકીય નાટક ગણાવ્યું છે. સમર્થક નેતાઓનું કહેવું છે કે પક્ષમાંથી હાંકી કાઢવામાં આવેલા નેતાઓને સંગઠનની બેઠક બોલાવવાનો કે નવું નેતૃત્વ પસંદ કરવાનો અધિકાર નથી.
80માંથી લગભગ 60 ધારાસભ્યોના સમર્થનનો દાવો
તૃણમૂલ કોંગ્રેસની અંદરનો વિવાદ વિધાનસભામાં વિપક્ષના નેતાની પસંદગીને લઈને વધુ ગંભીર બન્યો હતો. પાર્ટી નેતૃત્વની પસંદગીનો વિરોધ કરતાં ઋતબ્રત બેનર્જીએ પોતાની પાસે મોટાભાગના ધારાસભ્યોનું સમર્થન હોવાનો દાવો કર્યો હતો.
અહેવાલો અનુસાર, તૃણમૂલ કોંગ્રેસના 80માંથી 58થી 60 ધારાસભ્યોએ ઋતબ્રત બેનર્જીને વિપક્ષના નેતા બનાવવા માટે વિધાનસભા અધ્યક્ષને સમર્થનપત્ર આપ્યું હતું. વિધાનસભા અધ્યક્ષે તેમને વિપક્ષના નેતા તરીકે માન્યતા આપી હતી.
મમતા બેનર્જી સમર્થક જૂથે અધ્યક્ષના નિર્ણયને કલકત્તા હાઇકોર્ટમાં પડકાર્યો છે. આ મુદ્દે કાયદાકીય લડાઈ હજુ ચાલુ હોવાથી ઋતબ્રત જૂથની સંગઠનાત્મક અને ધારાસભ્ય દળ પરની સત્તાનો અંતિમ નિર્ણય થવાનો બાકી છે.
20 બળવાખોર સાંસદોનો અલગ મોરચો
તૃણમૂલ કોંગ્રેસનો આંતરિક સંઘર્ષ માત્ર વિધાનસભા પૂરતો મર્યાદિત રહ્યો નથી. લોકસભાના લગભગ 20 બળવાખોર સાંસદોએ ત્રિપુરા સાથે જોડાયેલી નેશનાલિસ્ટ સિટિઝન્સ પાર્ટી ઑફ ઇન્ડિયા—NCPIમાં વિલીનીકરણનો દાવો કર્યો છે.
બળવાખોર સાંસદોએ લોકસભા અધ્યક્ષ સમક્ષ અલગ બેઠકો અને નવા જૂથની માન્યતા માટે રજૂઆત કરી છે. બીજી તરફ અભિષેક બેનર્જીની આગેવાની હેઠળના જૂથે આ સાંસદોને પક્ષપલટા વિરોધી કાયદા હેઠળ ગેરલાયક ઠેરવવાની માંગ કરી છે.
લોકસભા અધ્યક્ષ અથવા અદાલત દ્વારા અંતિમ નિર્ણય ન આવે ત્યાં સુધી સાંસદોના વિલીનીકરણ અને તેમની કાયદેસર સ્થિતિ અંગે અનિશ્ચિતતા યથાવત્ રહેશે.
તૃણમૂલ કોંગ્રેસમાં ત્રણ રાજકીય સત્તાકેન્દ્ર
હાલની પરિસ્થિતિમાં તૃણમૂલ કોંગ્રેસમાં ત્રણ અલગ સત્તાકેન્દ્ર ઊભાં થયાં હોવાનું રાજકીય વિશ્લેષકો માની રહ્યા છે.
પ્રથમ જૂથ ઋતબ્રત બેનર્જીની આગેવાની હેઠળના બળવાખોર ધારાસભ્યોનું છે, જે વિધાનસભામાં બહુમતી TMC ધારાસભ્યોનું સમર્થન હોવાનો દાવો કરે છે. બીજું જૂથ બળવાખોર લોકસભા સાંસદોનું છે, જેમણે NCPI સાથે જોડાવાની જાહેરાત કરી છે. ત્રીજું જૂથ મમતા બેનર્જી અને અભિષેક બેનર્જીના સમર્થકોનું છે, જે મૂળ પક્ષ, સંગઠન અને ચૂંટણી ચિહ્ન પર પોતાનો અધિકાર હોવાનો દાવો કરે છે.
આ આંકડાઓ અને જૂથોની કાયદેસર માન્યતા અંગે અંતિમ નિર્ણય હજુ બાકી હોવાથી કોઈપણ એક જૂથને સત્તાવાર ‘અસલી તૃણમૂલ કોંગ્રેસ’ કહી શકાય તેમ નથી.
પક્ષનાં બેન્ક ખાતાં અને ભંડોળ પર પણ વિવાદ
નેતૃત્વ અને ધારાસભ્યોના સમર્થનની લડાઈ વચ્ચે હવે તૃણમૂલ કોંગ્રેસનાં બેન્ક ખાતાં અને પક્ષના ભંડોળને લઈને પણ વિવાદ શરૂ થયો છે. બળવાખોર નેતાઓએ પાર્ટીના ભંડોળના સ્ત્રોત અને સંચાલનની તપાસ કરવાની માંગ કરી છે.
પક્ષના પૂર્વ ખજાનચી અરુપ બિસ્વાસે સત્તા અને સંગઠન પર ચાલી રહેલા વિવાદને ધ્યાનમાં રાખીને બેન્ક ખાતાંમાંથી લેવડદેવડ રોકવાની વિનંતી કરી હોવાનું સામે આવ્યું છે. બળવાખોર જૂથનું કહેવું છે કે સંગઠનનો કાયદેસર નિયંત્રણ કોની પાસે છે તે સ્પષ્ટ ન થાય ત્યાં સુધી ખાતાંમાંથી અનધિકૃત વ્યવહારો થવાનું જોખમ છે.
બીજી તરફ મમતા સમર્થક જૂથે આ આક્ષેપોને રાજકીય રીતે પ્રેરિત ગણાવ્યા છે.
હવે ચૂંટણી પંચ સમક્ષ થશે ‘અસલી TMC’ની લડાઈ
અરુપ રૉયને ચેરપર્સન જાહેર કરનાર બળવાખોર જૂથે સમગ્ર બેઠક અને નવી કાર્યસમિતિની વિગતો ચૂંટણી પંચ સમક્ષ રજૂ કરવાની જાહેરાત કરી છે. જૂથ તૃણમૂલ કોંગ્રેસના નામ અને જોડિયા ફૂલના ચૂંટણી ચિહ્ન પર પણ દાવો કરી શકે છે.
આ પરિસ્થિતિમાં તૃણમૂલ કોંગ્રેસનો વિવાદ શિવસેના અને રાષ્ટ્રવાદી કોંગ્રેસ પાર્ટીમાં થયેલા વિભાજન જેવી કાયદાકીય લડાઈમાં ફેરવાઈ શકે છે. ચૂંટણી પંચ પક્ષના બંધારણ, સંગઠનાત્મક બહુમતી, ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિઓનું સમર્થન અને ઉપલબ્ધ દસ્તાવેજોના આધારે નિર્ણય કરશે.
ત્યાં સુધી મમતા બેનર્જી અને અરુપ રૉયની આગેવાની હેઠળનાં બંને જૂથોના દાવા રાજકીય અને કાયદાકીય તપાસના વિષય રહેશે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
