પશ્ચિમ બંગાળના રાજકારણમાં તૃણમૂલ કોંગ્રેસની આંતરિક લડાઈ વધુ ગંભીર બની છે. TMCના વરિષ્ઠ નેતા, કામરહાટીથી ધારાસભ્ય અને પૂર્વ મંત્રી મદન મિત્રાએ મમતા બેનરજીના નેતૃત્વવાળા જૂથના તમામ પદો પરથી રાજીનામું આપીને વિરોધ પક્ષના નેતા ઋતબ્રત બેનર્જીના બળવાખોર જૂથમાં જોડાવાની જાહેરાત કરી છે. લાંબા સમયથી મમતા બેનરજીના નજીકના અને વિશ્વાસુ નેતા ગણાતા મદન મિત્રાના આ નિર્ણયને મમતા જૂથ માટે મોટો રાજકીય ઝટકો માનવામાં આવી રહ્યો છે.
મદન મિત્રાએ બળવાખોર જૂથ સાથે જોડાયા બાદ પણ પોતાને તૃણમૂલ કોંગ્રેસનો સભ્ય ગણાવ્યો છે. આ નિવેદનથી સ્પષ્ટ થાય છે કે હાલનો વિવાદ માત્ર પક્ષ છોડવાનો નહીં, પરંતુ TMCના નામ, સંગઠન, નેતૃત્વ અને રાજકીય નિયંત્રણ પર ચાલી રહેલી જૂથબંધી સાથે જોડાયેલો છે.
મમતા બેનરજીના જૂથના તમામ પદોથી રાજીનામું
અહેવાલો અનુસાર મદન મિત્રાએ બુધવારે વિધાનસભા પહોંચીને પોતાના રાજીનામાની જાહેરાત કરી હતી. તેમણે મમતા બેનરજીના નેતૃત્વવાળા જૂથમાં રહેલા તમામ સંગઠનાત્મક પદો છોડ્યા અને ઋતબ્રત બેનર્જીની આગેવાની હેઠળના જૂથ સાથે જોડાયા હતા. મદન મિત્રાને તાજેતરમાં વિધાનસભામાં પક્ષના ચીફ વ્હિપની જવાબદારી પણ સોંપવામાં આવી હતી, તેથી તેમના નિર્ણયનું રાજકીય મહત્ત્વ વધુ વધી જાય છે.
આ ઘટનાથી TMCની આંતરિક એકતા અંગે નવા પ્રશ્નો ઊભા થયા છે. છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં પક્ષના અન્ય જાણીતા નેતાઓ પણ મમતા બેનરજીના જૂથથી અલગ થઈને ઋતબ્રત બેનર્જી સાથે જોડાયા હોવાના અહેવાલો આવ્યા છે.
મંગળવાર રાત્રે થયેલી મુલાકાતથી શરૂ થઈ અટકળો
મદન મિત્રાના રાજકીય નિર્ણયની અટકળો ત્યારે તેજ બની હતી, જ્યારે તેઓ મંગળવાર રાત્રે એન્ટાલી વિસ્તારના પૂર્વ ધારાસભ્ય સ્વર્ણકમલ સાહાના નિવાસસ્થાને પહોંચ્યા હતા. તેમના પુત્ર અને એન્ટાલીના વર્તમાન ધારાસભ્ય સંદીપન સાહાને ઋતબ્રત બેનર્જીના જૂથના મહત્વપૂર્ણ નેતા તરીકે જોવામાં આવે છે.
અહેવાલો અનુસાર મદન મિત્રા રાત્રે લાંબા સમય સુધી ત્યાં હાજર રહ્યા હતા. બીજા દિવસે તેમણે વિધાનસભામાં ઋતબ્રત બેનર્જી સાથે મુલાકાત કર્યા બાદ રાજીનામું અને જૂથ પરિવર્તનની જાહેરાત કરી.
એક સપ્તાહ પહેલાં સુધી મમતા જૂથની તરફેણમાં હતા મિત્રા
મદન મિત્રાનું તાજેતરનું વલણ ખાસ ધ્યાન ખેંચે છે, કારણ કે થોડા દિવસ પહેલાં તેઓ મમતા બેનરજી અને અભિષેક બેનરજીના જૂથના મહત્વપૂર્ણ સમર્થક તરીકે સામે આવ્યા હતા. બળવાખોર જૂથે TMC મુખ્યાલય પર નિયંત્રણનો દાવો કર્યો ત્યારે મદન મિત્રા મમતા સમર્થક નેતાઓ સાથે કાર્યાલય પહોંચ્યા હતા.
5 જુલાઈ સુધીના અહેવાલોમાં તેમને મમતા અને અભિષેક બેનરજીને જાહેર સમર્થન આપનારા ગણતરીના વરિષ્ઠ નેતાઓમાં ગણાવવામાં આવ્યા હતા. આથી થોડા જ દિવસોમાં તેમનું બળવાખોર જૂથમાં જોડાવું પક્ષની અંદર ઝડપથી બદલાતા સમીકરણો દર્શાવે છે.
મદન મિત્રાનું TMCમાં રાજકીય કદ
મદન મિત્રા તૃણમૂલ કોંગ્રેસના સૌથી જાણીતા અને જૂના નેતાઓમાં સામેલ છે. તેમણે કોંગ્રેસ સાથે પોતાની રાજકીય કારકિર્દીની શરૂઆત કરી હતી અને વર્ષ 1998માં મમતા બેનરજી દ્વારા રચાયેલી તૃણમૂલ કોંગ્રેસમાં જોડાયા હતા.
પશ્ચિમ બંગાળમાં TMCની સરકાર બન્યા બાદ તેઓ રમતગમત, યુવા બાબતો અને પરિવહન વિભાગના મંત્રી રહી ચૂક્યા છે. હાલ તેઓ કામરહાટી વિધાનસભા બેઠકનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. તેમના જાહેર પ્રભાવ, સંગઠનાત્મક અનુભવ અને કાર્યકરો સાથેના જોડાણને કારણે તેમનું જૂથ બદલવું માત્ર વ્યક્તિગત નિર્ણય નહીં, પરંતુ TMCના આંતરિક શક્તિ સંતુલન માટે મહત્વપૂર્ણ ઘટના માનવામાં આવી રહી છે.
TMCના નિયંત્રણ માટે મમતા અને ઋતબ્રત જૂથ વચ્ચે સંઘર્ષ
તૃણમૂલ કોંગ્રેસમાં ચાલી રહેલી લડાઈ હવે સંગઠનના પદો સુધી મર્યાદિત રહી નથી. મમતા બેનરજી અને ઋતબ્રત બેનર્જીના જૂથો પક્ષના નામ, ચૂંટણી ચિહ્ન, સંગઠનાત્મક માળખું, કાર્યાલય અને સંપત્તિ પર પોતપોતાનો દાવો રજૂ કરી રહ્યા છે.
બંને જૂથોએ ચૂંટણી પંચ સમક્ષ પણ પોતાનો પક્ષ રજૂ કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરી છે. બળવાખોર જૂથે તાજેતરમાં TMCના મુખ્યાલય પર નિયંત્રણ મેળવવાનો દાવો કર્યો હતો, જેના પગલે મમતા સમર્થક જૂથે કાયદાકીય પગલાં લેવાની તૈયારી કરી હતી.
મદન મિત્રાનું ઋતબ્રત જૂથમાં જોડાવું આ લડાઈમાં બળવાખોર નેતાઓ માટે મોટો પ્રતીકાત્મક અને સંગઠનાત્મક ફાયદો સાબિત થઈ શકે છે.
અભિષેક બેનરજીના નેતૃત્વ સામે અસંતોષનો મુદ્દો
કેટલાક અહેવાલોમાં મદન મિત્રાના નિર્ણયને અભિષેક બેનરજીની ભૂમિકા અને પક્ષના નેતૃત્વને લઈને ચાલી રહેલા અસંતોષ સાથે જોડવામાં આવ્યો છે. અહેવાલ મુજબ બળવાખોર જૂથ પક્ષની નિર્ણય પ્રક્રિયા, નેતૃત્વ શૈલી અને સંગઠન પર અભિષેક બેનરજીના વધતા પ્રભાવ સામે સવાલ ઉઠાવી રહ્યું છે.
જોકે, મદન મિત્રાએ જાહેરમાં પોતાના નિર્ણય પાછળના તમામ કારણોની વિસ્તૃત વિગતો આપી નથી. તેથી અભિષેક બેનરજી સાથેના મતભેદને હાલ મીડિયા અહેવાલ અને રાજકીય ચર્ચાના સંદર્ભમાં જ જોવું યોગ્ય રહેશે.
નગરપાલિકા ભરતી કેસમાં EDની તપાસ
મદન મિત્રાનું જૂથ પરિવર્તન એવા સમયે થયું છે, જ્યારે તેઓ પશ્ચિમ બંગાળના કથિત નગરપાલિકા ભરતી કૌભાંડની તપાસમાં કેન્દ્રીય એજન્સીઓની તપાસનો સામનો કરી રહ્યા છે.
ઑક્ટોબર 2025માં CBIએ તેમના નિવાસસ્થાનની લગભગ પાંચ કલાક સુધી તપાસ કરી હતી. ત્યારબાદ જૂન 2026માં EDએ મદન મિત્રા સાથે જોડાયેલા કોલકાતા અને આસપાસના સાત સ્થળોએ દરોડા પાડ્યા હતા. આ કેસમાં વિવિધ નગરપાલિકાઓની ભરતી પ્રક્રિયામાં કથિત અનિયમિતતા અને નાણાંની લેવડદેવડ અંગે તપાસ ચાલી રહી છે.
પત્ની અને બંને પુત્રોને EDનું સમન
તાજેતરમાં EDએ મદન મિત્રાની પત્ની અને તેમના બંને પુત્રોને પૂછપરછ માટે સમન મોકલ્યું છે. તપાસ એજન્સી નગરપાલિકા ભરતીમાં કથિત ગેરરીતિ અને સંભવિત મની લોન્ડરિંગના મુદ્દાઓની તપાસ કરી રહી છે.
EDના સૂત્રોને ટાંકતા કેટલાક અહેવાલોમાં 125થી વધુ નિમણૂકોની તપાસ અને મદન મિત્રાની સંભવિત ભૂમિકા અંગે દાવા કરવામાં આવ્યા છે. જોકે, આ આરોપોની અદાલતમાં અંતિમ પુષ્ટિ થઈ નથી અને મદન મિત્રાને આ મામલે દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યા નથી.
EDના સમન અને રાજકીય નિર્ણય વચ્ચે સંબંધ?
મદન મિત્રાના પરિવારને EDનું સમન મળ્યા બાદ તેમની બળવાખોર નેતાઓ સાથેની મુલાકાત અને જૂથ બદલવાના નિર્ણયને લઈને રાજકીય અટકળો તેજ બની છે. જોકે, બંને ઘટનાઓ વચ્ચે સીધો સંબંધ છે તેવું સાબિત કરતો કોઈ સત્તાવાર પુરાવો સામે આવ્યો નથી.
મદન મિત્રાના વિરોધીઓ આ સમયગાળાને લઈને સવાલ ઉઠાવી શકે છે, જ્યારે તેમના સમર્થકો તેને TMCની અંદર લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા અસંતોષનું પરિણામ ગણાવી શકે છે. અંતિમ સ્થિતિ તેમના સત્તાવાર નિવેદન અને તપાસ એજન્સીઓની આગળની કાર્યવાહી બાદ વધુ સ્પષ્ટ થશે.
મમતા બેનરજી માટે કેમ મોટો ઝટકો?
મદન મિત્રાને મમતા બેનરજીના જૂના રાજકીય સહયોગી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેઓ લાંબા સમયથી TMCના જાહેર ચહેરા અને મમતા સમર્થક નેતા રહ્યા છે. આવા સમયે તેમનું ઋતબ્રત જૂથમાં જોડાવું અન્ય અસંતુષ્ટ નેતાઓ અને કાર્યકરોને પણ બળવાખોર જૂથ તરફ આકર્ષી શકે છે.
તેમના નિર્ણયથી વિધાનસભામાં મમતા જૂથની વ્યૂહરચના, પક્ષના ચીફ વ્હિપની વ્યવસ્થા અને ધારાસભ્યો પરના નિયંત્રણને પણ અસર થઈ શકે છે. જોકે, વાસ્તવિક સંખ્યાબળ અને કાયદાકીય સ્થિતિ પક્ષના બંને જૂથો દ્વારા ચૂંટણી પંચ તથા વિધાનસભામાં રજૂ કરવામાં આવનારા દસ્તાવેજો પરથી નક્કી થશે.
ઋતબ્રત બેનર્જી જૂથની શક્તિમાં વધારો
મદન મિત્રાના જોડાવાથી ઋતબ્રત બેનર્જીના બળવાખોર જૂથને એક અનુભવી અને જાહેર ઓળખ ધરાવતો નેતા મળ્યો છે. આ પહેલાં પણ અનૂબ્રત મંડલ અને અન્ય વરિષ્ઠ નેતાઓ બળવાખોર જૂથમાં જોડાયા હોવાના અહેવાલો સામે આવ્યા હતા.
બળવાખોર જૂથ માટે હવે સૌથી મોટો પડકાર ચૂંટણી પંચ સમક્ષ પક્ષના નામ અને ચૂંટણી ચિહ્ન પર પોતાના દાવાને મજબૂત કરવો તથા વિધાનસભામાં જરૂરી સંખ્યાબળ સાબિત કરવાનો રહેશે.
બંગાળના રાજકારણમાં આગળ શું?
મદન મિત્રાના નિર્ણય બાદ પશ્ચિમ બંગાળમાં વધુ ધારાસભ્યો અથવા સંગઠનના નેતાઓ જૂથ બદલી શકે છે કે નહીં તેના પર નજર રહેશે. ચૂંટણી પંચનો નિર્ણય પણ નક્કી કરશે કે TMCનું સત્તાવાર નામ અને ચૂંટણી ચિહ્ન કયા જૂથને મળશે.
બીજી તરફ નગરપાલિકા ભરતી કેસમાં EDની કાર્યવાહી અને મદન મિત્રાના પરિવારની પૂછપરછ પણ રાજકીય ચર્ચાનું કેન્દ્ર બની રહેશે. આગામી દિવસોમાં મમતા બેનરજી, અભિષેક બેનરજી અને ઋતબ્રત બેનર્જીના નિવેદનો બંગાળના રાજકીય સમીકરણોની દિશા નક્કી કરી શકે છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel