કોકરોચ જનતા પાર્ટી—CJP દ્વારા સોમવારે આયોજિત ‘સંસદ ચલો’ માર્ચ દિલ્હીમાં ભારે અવ્યવસ્થા અને સુરક્ષા સંકટનું કારણ બની હતી. દિલ્હી પોલીસની પરવાનગી ન હોવા છતાં મોટી સંખ્યામાં પ્રદર્શનકારીઓ જંતર-મંતરથી સંસદ ભવન તરફ આગળ વધ્યા હતા. કેટલાક જૂથોએ પોલીસ બેરિકેડ તોડવાનો પ્રયાસ કરતાં સુરક્ષાકર્મીઓ અને પ્રદર્શનકારીઓ વચ્ચે ઘર્ષણ સર્જાયું હતું. સ્થિતિ કાબૂમાં લેવા પોલીસે ટિયર ગેસનો ઉપયોગ કર્યો અને અનેક પ્રદર્શનકારીઓને કસ્ટડીમાં લીધા હતા.
સંસદના ચોમાસુ સત્રના પ્રથમ દિવસે જ CJPના પ્રદર્શનને કારણે રાજધાનીના અતિસંવેદનશીલ વિસ્તારમાં સુરક્ષા વ્યવસ્થાને મોટો પડકાર મળ્યો હતો. સંસદ ભવનના તમામ પ્રવેશદ્વારો પર સુરક્ષા વધારી દેવામાં આવી હતી અને મુખ્ય પ્રવેશદ્વાર બંધ કરાયો હોવાના અહેવાલ સામે આવ્યા હતા. નવી દિલ્હી વિસ્તારમાં પ્રતિબંધાત્મક આદેશ લાગુ હોવા છતાં પ્રદર્શનકારીઓએ સંસદ તરફ જવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.
#WATCH | Delhi | Protesters gathered for CJP's protest march clash with RPF personnel at Jantar Mantar; RPF personnel & police use lathis for crowd control pic.twitter.com/gijaCjJksW
— ANI (@ANI) July 20, 2026
મંજૂરી વગર કૂચ, પછી બેરિકેડ તોડવાનો પ્રયાસ
દિલ્હી પોલીસે અગાઉથી સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે CJPએ સંસદ કૂચ માટે જરૂરી મંજૂરી મેળવી નહોતી. પોલીસ દ્વારા માર્ચને મંજૂરી આપવામાં નહીં આવે તેવી ચેતવણી છતાં સંગઠને હજારો સમર્થકોને જંતર-મંતર ખાતે એકત્ર કર્યા હતા.
કેટલાક પ્રદર્શનકારીઓ રાજીવ ચોક અને મંડી હાઉસ મેટ્રો સ્ટેશન તરફ પહોંચ્યા હતા. વિવિધ જૂથોએ અલગ-અલગ રસ્તાથી સંસદ ભવન તરફ આગળ વધવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. કેટલાક પ્રદર્શનકારીઓ બેરિકેડ પાર કરીને પાર્લામેન્ટ સ્ટ્રીટ પોલીસ સ્ટેશન નજીક સુધી પહોંચી ગયા હતા, જેના કારણે પોલીસે તેમને કસ્ટડીમાં લીધા હતા.
મંજૂરી વગર યોજાયેલી કૂચને કારણે સામાન્ય મુસાફરોને પણ મુશ્કેલી પડી હતી. સુરક્ષાના ભાગરૂપે મધ્ય દિલ્હીના કેટલાક મેટ્રો સ્ટેશન બંધ કરવામાં આવ્યા હતા. માર્ગો પર બેરિકેડિંગ અને વધારાના સુરક્ષા દળોને કારણે ટ્રાફિક વ્યવસ્થા પણ પ્રભાવિત થઈ હતી.
Some segments from media have mentioned sporadic use of violence/detentions at Jantar Mantar by Delhi Police.
It is informed that no such incident has taken place and protest is being handled professionally. All are requested not to fall pray to any rumour/ misgivings, and, to…
— Delhi Police (@DelhiPolice) July 20, 2026
પોલીસના ટિયર ગેસ અને લાઠીચાર્જથી સ્થિતિ વણસી
સંસદ તરફ આગળ વધતા પ્રદર્શનકારીઓને રોકવા પોલીસે ટિયર ગેસ છોડ્યો હતો. આંતરરાષ્ટ્રીય સમાચાર એજન્સીના અહેવાલ મુજબ કેટલાક પ્રદર્શનકારીઓએ બેરિકેડ તોડવાનો પ્રયાસ કર્યા બાદ પોલીસ અને ભીડ વચ્ચે ઘર્ષણ થયું હતું. કેટલીક જગ્યાએ સુરક્ષાકર્મીઓએ લાઠીનો ઉપયોગ કર્યો હોવાનું વીડિયો અને પ્રત્યક્ષદર્શીઓના દાવામાં સામે આવ્યું છે.
CJPએ પોલીસ પર શાંતિપૂર્ણ પ્રદર્શનકારીઓ સામે બળપ્રયોગ કરવાનો આરોપ મૂક્યો હતો. જોકે દિલ્હી પોલીસે લાઠીચાર્જના આરોપોને નકારતાં કહ્યું હતું કે પ્રતિબંધિત વિસ્તારમાં ભીડને આગળ વધતી અટકાવવા કાયદેસરની કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી.
સવાલ એ પણ ઊભો થયો છે કે પોલીસની મંજૂરી ન હોવાની જાણકારી છતાં CJPના નેતાઓએ મોટી સંખ્યામાં યુવાનોને સંસદ જેવા અત્યંત સુરક્ષિત વિસ્તારમાં કૂચ કરવા માટે કેમ બોલાવ્યા? સંગઠનની આ રણનીતિથી સરકાર પર દબાણ વધ્યું કે માત્ર સામાન્ય લોકો અને સુરક્ષાકર્મીઓને મુશ્કેલી પડી, તે અંગે સોશિયલ મીડિયા પર ચર્ચા શરૂ થઈ છે.
કલમ 163 લાગુ
નવી દિલ્હીના ડીસીપી સચિન શર્માએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ વિરોધ કૂચ માટે કોઈ પણ પ્રકારની મંજૂરી આપવામાં આવી ન હતી. કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવા માટે નવી દિલ્હી વિસ્તારમાં ‘ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતા’ (BNSS) ની કલમ 163(અગાઉની 144) લાગુ કરવામાં આવી છે. આ આદેશ મુજબ, પાંચ કે તેથી વધુ લોકોના એકઠા થવા, સરઘસ કાઢવા કે ધરણા કરવા પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ છે. પોલીસે ચેતવણી આપી છે કે જે કોઈ પણ આ નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરશે, તેમની સામે BNSS ની કલમ ૨૨૩ હેઠળ કડક કાનૂની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
પરિસ્થિતિ તણાવપૂર્ણ
હાલમાં પરિસ્થિતિ તણાવપૂર્ણ છે, પરંતુ પોલીસ દ્વારા સતત દેખરેખ રાખવામાં આવી રહી છે. નાગરિકોને અપીલ કરવામાં આવી છે કે તેઓ શાંતિ જાળવે અને અનધિકૃત પ્રદર્શનોથી દૂર રહે. આ આંદોલન હવે કઈ દિશામાં વળશે અને સરકાર સાથેની વાતચીતનું શું પરિણામ આવશે, તેના પર સમગ્ર દેશની નજર ટકેલી છે.
અભિજીત દીપકેનો બે દિવસમાં અનશન સમાપ્ત
CJPના સ્થાપક અભિજીત દીપકેએ સોનમ વાંગચુકને હોસ્પિટલમાં ખસેડવામાં આવ્યા બાદ અનિશ્ચિત સમયની ભૂખ હડતાળ શરૂ કરી હતી. જોકે લગભગ બે દિવસ બાદ તેમણે જ્યૂસ પીને અનશન સમાપ્ત કરી દીધું. દીપકેનું કહેવું હતું કે હોસ્પિટલમાં દાખલ વાંગચુકે તેમને અનશન છોડીને આંદોલન આગળ વધારવા માટે પોતાની શક્તિ જાળવી રાખવાની સલાહ આપી હતી.
દીપકેના આ નિર્ણયથી સોશિયલ મીડિયા પર CJPની રાજકીય ગંભીરતા અંગે સવાલો ઊભા થયા હતા. અનિશ્ચિત સમયની ભૂખ હડતાળને મોટું પ્રતિકાત્મક પગલું ગણાવનાર દીપકેએ માત્ર 48 કલાકમાં ઉપવાસ સમાપ્ત કરતાં ટીકાકારોએ તેને પ્રસિદ્ધિ મેળવવાનો પ્રયાસ ગણાવ્યો હતો.
#WATCH | Delhi: Moment when the founding president of the Cockroach Janta Party, Abhijeet Dipke, ended his hunger strike at Jantar Mantar pic.twitter.com/na3njYX0ZX
— ANI (@ANI) July 20, 2026
અનશન સમાપ્ત કર્યા બાદ દીપકે તરત જ સંસદ કૂચમાં જોડાયા અને પ્રદર્શનકારીઓ સાથે સૂત્રોચ્ચાર કરતા જોવા મળ્યા હતા. આ ઘટનાક્રમે એ સવાલ ઊભો કર્યો કે અનશન ખરેખર ગંભીર દબાણ ઊભું કરવા માટે હતું કે પછી CJPની રેલી માટે ભાવનાત્મક વાતાવરણ તૈયાર કરવાની વ્યૂહરચના હતી.
વાંગચુકે હોસ્પિટલમાંથી ડિસ્ચાર્જ માગ્યું
સોનમ વાંગચુકને લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા ઉપવાસ બાદ સફદરજંગ હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા. દિલ્હી હાઈકોર્ટે પણ તબીબી સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને તેમને હોસ્પિટલમાં ખસેડવાની સરકારની કાર્યવાહીને યોગ્ય ગણાવી હતી.
વાંગચુકે હોસ્પિટલ પ્રશાસનને પત્ર લખીને પોતે સ્વસ્થ હોવાનું જણાવ્યું અને સંસદ કૂચમાં જોડાવા માટે ડિસ્ચાર્જ કરવાની માગ કરી હતી. તેમણે હોસ્પિટલમાં રાખવાની કાર્યવાહીને અયોગ્ય પ્રતિબંધ ગણાવ્યો હતો.
જોકે લાંબા ઉપવાસ બાદ તેમની તબિયતને ધ્યાનમાં રાખીને તબીબી દેખરેખ હેઠળ રાખવામાં આવ્યા હતા. આવી સ્થિતિમાં આંદોલનના નેતાઓ દ્વારા તેમને તરત જ રેલીમાં જોડાવાની માગ કરવી તેમની તબિયત કરતાં રાજકીય દેખાવને વધુ પ્રાથમિકતા આપવા સમાન હોવાની ટીકા પણ થઈ રહી છે.
સરકાર સાથે વાતચીત અને રસ્તા પર ઘર્ષણ—CJPની બેવડી રણનીતિ?
એક તરફ CJPના પ્રવક્તા સૌરભ દાસ અને આશુતોષ રાંકા કેન્દ્રીય મંત્રી જે.પી. નડ્ડા સાથે વાતચીત માટે પહોંચ્યા હતા, જ્યારે બીજી તરફ સંગઠનના કાર્યકરો મંજૂરી વગર સંસદ તરફ આગળ વધી રહ્યા હતા. રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ CJPના બે નેતાઓ સરકારના પ્રતિનિધિ સાથે મુલાકાત કરવા તૈયાર થયા હતા.
આ પરિસ્થિતિ CJPની વ્યૂહરચના અંગે વિસંગતિ દર્શાવે છે. જો સરકાર સાથે વાતચીતનો રસ્તો ખુલ્યો હતો, તો તે જ સમયે પ્રતિબંધિત વિસ્તારમાં ભીડને સંસદ તરફ આગળ વધારવાની જરૂર શા માટે પડી? ટીકાકારોના મતે સંગઠન વાતચીતની સાથે રસ્તા પર ટકરાવ ઊભો કરીને વધુ રાજકીય દૃશ્યતા મેળવવા માગતું હતું.
અમદાવાદમાં પણ મંજૂરી વગર વિરોધનો પ્રયાસ
અમદાવાદના લો ગાર્ડન નજીક હેપ્પી સ્ટ્રીટ વિસ્તારમાં પણ NEET પેપર લીક, સોનમ વાંગચુકના સમર્થન અને કેન્દ્રીય શિક્ષણમંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાનના રાજીનામાની માગ સાથે પ્રદર્શન કરવાનો પ્રયાસ થયો હતો.
પ્રદર્શનકારીઓ બેનરો સાથે રસ્તા પર આવી સૂત્રોચ્ચાર કરવા લાગતાં પોલીસે તેમને અટકાવ્યા અને કેટલાક લોકોની અટકાયત કરી હતી. વિસ્તારમાં ACP અને DCP સહિત મોટી સંખ્યામાં પોલીસ દળ તહેનાત કરવામાં આવ્યું હતું.
અમદાવાદના ઘટનાક્રમ અંગે સંપૂર્ણ સત્તાવાર પોલીસ વિગતો જાહેર સ્તરે ઉપલબ્ધ ન હોવાથી ધરપકડની સંખ્યા અને બળપ્રયોગ સંબંધિત દાવાઓની સ્વતંત્ર પુષ્ટિ બાકી છે.
આંદોલન કે અવ્યવસ્થા?
પેપર લીક, ભરતી પરીક્ષાઓમાં ગેરરીતિ અને શિક્ષણ વ્યવસ્થામાં સુધારાની માગ લોકશાહી રીતે ઉઠાવી શકાય તેવા ગંભીર મુદ્દા છે. જોકે પ્રતિબંધિત વિસ્તારમાં મંજૂરી વગર કૂચ કરવી, પોલીસ બેરિકેડ તોડવાનો પ્રયાસ કરવો અને હજારો સમર્થકોને સંસદ જેવા હાઈ-સિક્યોરિટી ઝોન તરફ લઈ જવા CJPની જવાબદારી અંગે સવાલ ઊભા કરે છે.
CJP પોતાને યુવાનોના આંદોલન તરીકે રજૂ કરે છે, પરંતુ સોમવારની ઘટનાઓમાં મુદ્દાઓ કરતાં ઘર્ષણ, રસ્તાની અવ્યવસ્થા, મેટ્રો સ્ટેશનો બંધ થવા અને પોલીસ સાથે અથડામણ વધુ ચર્ચામાં રહી. આ કારણે સંગઠનની મૂળ માગ પાછળ ધકેલાઈ ગઈ અને સમગ્ર પ્રદર્શન કાયદો-વ્યવસ્થાની સમસ્યા તરીકે રજૂ થયું.
દીપકેની બે દિવસમાં સમાપ્ત થયેલી ભૂખ હડતાળે પણ CJPની પ્રતીકાત્મક રાજનીતિ અંગે પ્રશ્નો ઊભા કર્યા છે. મોટા દાવા અને ઉગ્ર ભાષણ બાદ ઝડપથી અનશન છોડવું સંગઠનની વિશ્વસનીયતાને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel