સુપ્રીમ કોર્ટમાં હાલ વિવિધ રાજ્યોમાં ચાલી રહેલી ચૂંટણી પંચ (ECI)ની સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) પ્રક્રિયા અંગે મહત્વપૂર્ણ ચર્ચા થઈ રહી છે. SIR માટે આધાર કાર્ડને માન્ય દસ્તાવેજોની યાદીમાં સમાવેશ ન કરવામાં આવતા વિવાદ સર્જાતા, સુનાવણી દરમિયાન કોર્ટએ સ્પષ્ટ રીતે પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો કે શું માત્ર આધાર કાર્ડ હોવાથી કોઈપણ વ્યક્તિ—ભલે તે ભારતનો નાગરિક ન હોય—મત આપવાનો અધિકાર મેળવી શકે?
મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંત અને ન્યાયાધીશ જોયમલ્યા બાગચીની બેન્ચે જણાવ્યું કે આધાર કાર્ડ નાગરિકતાનો પુરાવો નથી અને તેથી તેને મતદાર યાદી સુધારણા પ્રક્રિયામાં એક પૂરક દસ્તાવેજ તરીકે જ ગણવું જોઈએ. કોર્ટએ વધુમાં કહ્યું કે આધાર એ માત્ર સરકારી લાભો પહોંચાડવા માટેની વ્યવસ્થા છે, નાગરિકતા અથવા મતાધિકારનો પુરાવો નહીં. જો કોઈ વ્યક્તિને રાશન અથવા અન્ય સબસિડી મેળવવા માટે આધાર આપવામાં આવ્યું હોય, તો તેનો અર્થ એ નથી કે તેને સ્વતઃ મતદાર યાદીમાં દાખલ કરી દેવું જોઈએ.
કપિલ સિબ્બલે પશ્ચિમ બંગાળ અને કેરળ સરકારની તરફથી દલીલ કરતાં જણાવ્યું કે અનેક યોગ્ય મતદારોને આધાર હોવા છતાં SIR પ્રક્રિયામાં બાકાત રાખવામાં આવી રહ્યા છે. તેના જવાબમાં કોર્ટએ મહત્વનો પ્રશ્ન કર્યો—જો કોઈ ગરીબ મજૂર, જેમ કે બાંધકામ કામદાર અથવા રિક્ષાચાલક, પડોશી દેશમાંથી આવીને ભારતમાં કામ કરે છે અને તેને માનવીય તથા બંધારણીય નૈતિકતા તરીકે સબસિડીવાળા રાશન માટે આધાર કાર્ડ આપવામાં આવે, તો શું તેની આધાર ધરાવતા હોવાના આધાર પર તેને ભારતીય મતદાર ગણવું યોગ્ય ગણાય?
કોર્ટએ સ્પષ્ટ કર્યું કે સરકારી લાભો અને મતાધિકાર વચ્ચેનો ભેદ જાળવવો જરૂરી છે, કારણ કે મતદાનનો અધિકાર માત્ર ભારતમાં નાગરિકતા ધરાવતા લોકોને જ પ્રાપ્ત છે. આ ચર્ચાએ ચૂંટણી યાદીની પવિત્રતા, નાગરિકતા પુરાવા અને કલ્યાણ યોજનાઓ વચ્ચેના તફાવત અંગે મહત્વપૂર્ણ બંધારણીય મુદ્દાઓને ફરી કેન્દ્રસ્થાને લાવી દીધા છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
