જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં આતંકવાદના માળખામાં ઝડપથી બદલાતી પરિસ્થિતિ એક મહત્વપૂર્ણ સુરક્ષા વિકાસ તરીકે સામે આવી છે. તાજા ગુપ્તચર અહેવાલ મુજબ હાલમાં ખીણમાં કુલ 131 આતંકવાદીઓ સક્રિય છે, જેમાંથી 122 પાકિસ્તાની છે અને માત્ર 9 સ્થાનિક કાશ્મીરી છે, જે છેલ્લા દાયકામાં સૌથી ઓછું પ્રમાણ છે. આ આંકડો દર્શાવે છે કે સ્થાનિક યુવાનોની આતંકવાદમાં ભરતી લગભગ બંધ થઈ ગઈ છે. 2025 દરમિયાન અત્યાર સુધીમાં 31 આતંકવાદીઓને સુરક્ષા દળોએ ઠાર માર્યા છે, જ્યારે 2024માં આ આંકડો 61 હતો. પરંતુ સૌથી મોટું ટર્નિંગ પોઇન્ટ ‘ઓપરેશન સિંદૂર’ રહ્યું, જેમાં પાકિસ્તાનની અંદર જ 100થી વધુ આતંકવાદીઓને નિશાન બનાવી મોતને ઘાટ ઉતારવામાં આવ્યા હતા, જેના કારણે પાકિસ્તાન આધારિત નેટવર્કને ગંભીર ઝટકો લાગ્યો છે।
સુરક્ષા દળોની સતત કડક કાર્યવાહી અને સ્થાનિક લોકોની જાગૃતિના કારણે લશ્કર-એ-તૈયબા, જૈશ-એ-મોહમ્મદ અને હિઝબુલ મુજાહિદ્દીન જેવા જૂના સંગઠનો આ વર્ષે ફક્ત એક સ્થાનિક યુવકને ભરતી કરી શક્યા હતા, તે પણ થોડા દિવસોમાં સુરક્ષા દળો દ્વારા માર્યા ગયા. આ દર્શાવે છે કે હવે કાશ્મીરના લોકો આતંકવાદથી દૂર જઈ રહ્યા છે અને યુવાઓ વિકાસ, રોજગારી અને સ્થિર જીવન તરફ વધતા જોવા મળી રહ્યા છે. નિયંત્રણ રેખા (LoC) પરથી ઘૂસણખોરી પણ ઘટી છે અને OGWs પર કડક પગલાંઓ લીધા પછી આતંકીઓ માટે સ્થાનીક સહાયતા લગભગ સમાપ્ત થઈ છે।
હાલમાં સુરક્ષા એજન્સીઓ સમક્ષ ઉભરતું સૌથી મોટું પડકાર છે “વ્હાઇટ-કોલર આતંકવાદી નેટવર્ક”, જેમાં શિક્ષિત લોકો – જેમ કે ડોક્ટરો, એન્જિનિયરો, સરકારી કર્મચારીઓ, વેપારીઓ અને ટેક્નોલોજી નિષ્ણાતો – ગુપ્ત રીતે કટ્ટરપંથી બનાવવામાં આવી રહ્યા છે. આ લોકો હથિયાર સાથે દેખાતા નથી, પરંતુ ડિજિટલ માધ્યમો, નાણાંકીય માર્ગો, મનોચિકિત્સક પ્રભાવ, સોશિયલ મીડિયા પ્રોપેગાંડા અને ટેક્નોક્રેટિક પ્લાનિંગ દ્વારા આતંકવાદને સપોર્ટ આપે છે. આ નેટવર્ક માત્ર કાશ્મીર પૂરતું નથી, પરંતુ દેશના અનેક રાજ્યોમાં સક્રિય છે. નૌગામ FIR એ આ મોડેલ પર ખાસ ધ્યાન ખેંચ્યું છે અને ત્યારથી સેકડો OGWs પકડાયા છે।
એક વરિષ્ઠ ગુપ્તચર અધિકારીએ જણાવ્યું છે કે “સ્થાનિક ભરતીનો અંત, LoC પર શાંતિ અને પાકિસ્તાની આતંકવાદી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર ચોક્કસ હુમલા — આ ત્રણ બાબતો આતંકવાદની કમર તોડી છે. પરંતુ વિદેશી આતંકી અને વ્હાઇટ-કોલર નેટવર્ક હજુ પણ ખતરનાક છે.”
હાલમાં સુરક્ષા દળો દરરોજ ખીણની અંદર ટાર્ગેટેડ ઓપરેશન્સ ચલાવી રહ્યા છે — જેમ કે ઓપરેશન મહાદેવ, ઓપરેશન શિવશક્તિ — જેમાં પહલગામ હુમલા પછી 100 દિવસમાં 12 ટોચના આતંકવાદી ઠાર માર્યા ગયા છે।
આગામી મહિનાઓ દરમિયાન સુરક્ષા દળોનું ધ્યાન રહેશે:
🔹 નેટવર્ક-બેઝ્ડ આતંકવાદ પર
🔹 ફંડિંગ રૂટ પર
🔹 ટેક-સપોર્ટેડ આતંકવાદ પર
🔹 આંતરરાષ્ટ્રીય કટ્ટરપંથી જોડાણ પર
જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં હવે આતંકવાદનો અંતિમ તબક્કો ચાલી રહ્યો છે — જેમાં મેદાનમાં લડતા આતંકીઓ કરતાં પર્દા પાછળના માસ્ટરમાઈન્ડ્સ વધુ ખતરનાક છે।
જો આ જ ગતિ અને વ્યૂહરચના ચાલુ રહી તો આગામી બે વર્ષોમાં જમ્મુ-કાશ્મીર આતંકવાદના લાંબા અંધકારમય યુગમાંથી પૂર્ણ શાંતિ તરફ આગળ વધશે।
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
