અમેરિકી સેન્ટ્રલ કમાન્ડ એટલે કે CENTCOMએ સત્તાવાર રીતે જણાવ્યું છે કે અમેરિકી દળોએ તાજા ઓપરેશન દરમિયાન ઈરાનના અંદાજે 90 લશ્કરી ટાર્ગેટ પર હુમલા કર્યા હતા. આ હુમલાઓમાં એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ, દરિયાકાંઠાની સર્વેલન્સ સુવિધાઓ, મિસાઇલ અને ડ્રોન સ્ટોરેજ સાઇટ્સ, નૌકાદળની ક્ષમતાઓ તથા લશ્કરી લોજિસ્ટિક્સ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને નિશાન બનાવવામાં આવ્યું હતું. CENTCOMના જણાવ્યા અનુસાર, આ હુમલા તેની અગાઉની રાતે કરવામાં આવેલા હુમલાઓની આગળની કડી હતા.
અમેરિકાનો દાવો છે કે આ કાર્યવાહી સ્ટ્રેટ ઑફ હોર્મુઝમાં વ્યાપારી જહાજો પર થયેલા હુમલાના જવાબમાં કરવામાં આવી છે. ત્રણ કોમર્શિયલ જહાજો પર હુમલા બાદ વોશિંગ્ટને ઈરાનને જવાબદાર ઠેરવ્યું હતું અને હોર્મુઝમાં આંતરરાષ્ટ્રીય જહાજોની અવરજવર સુરક્ષિત રાખવાના નામે ફરી સૈન્ય કાર્યવાહી શરૂ કરી હતી. તાજા હુમલાઓથી બંદર અબ્બાસ, ચાબહાર અને ઈરાનના દક્ષિણ કિનારાના અન્ય વિસ્તારોમાં વિસ્ફોટો અને વીજ પુરવઠો ખોરવાવાની ઘટનાઓ નોંધાઈ છે.
ખામેનેઈની દફનવિધિના દિવસે જ ઈરાન પર બોમ્બવર્ષા
તાજા અમેરિકી હુમલાનો સમય પણ ભારે ચર્ચામાં છે. 28 ફેબ્રુઆરી 2026ના અમેરિકા-ઇઝરાયેલ હુમલામાં માર્યા ગયેલા ઈરાનના પૂર્વ સુપ્રીમ લીડર આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનેઈની અઠવાડિયાભર ચાલેલી અંતિમયાત્રાનો અંત 9 જુલાઈએ આવ્યો. ખામેનેઈને ઈરાનના પવિત્ર શહેર મશહદના ઇમામ રેઝા શ્રાઇન ખાતે દફનાવવામાં આવ્યા. અંતિમવિધિમાં મોટી સંખ્યામાં લોકો જોડાયા અને અમેરિકા સામે બદલો લેવાના નારા પણ લાગ્યા.
ઈરાનના રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડે આરોપ મૂક્યો કે અમેરિકી હુમલામાં પૂર્વીય પ્રાંતોમાંથી મશહદ તરફ જતા માર્ગ સાથે જોડાયેલા બે બ્રિજને પણ નિશાન બનાવવામાં આવ્યા. આ હુમલાના કારણે તેહરાન-મશહદ રેલવે સેવા પણ પ્રભાવિત થઈ હોવાનું ઈરાની અહેવાલોમાં જણાવાયું છે. જોકે, આ બંને બ્રિજને ખાસ કરીને ખામેનેઈની અંતિમવિધિને ખોરવવાના હેતુથી જ નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હતા—આ ઈરાનનો આરોપ છે અને અમેરિકાએ આ ચોક્કસ દાવા પર અલગથી જાહેર પુષ્ટિ કરી નથી.
— U.S. Central Command (@CENTCOM) July 9, 2026
ઈરાનનો વળતો પ્રહાર, બહરીન-કુવૈત સાથે કતાર પણ નિશાન પર
અમેરિકી બોમ્બમારા બાદ ઈરાને પણ તાત્કાલિક વળતો પ્રહાર શરૂ કર્યો. ઈરાનના રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડે બહરીન, કુવૈત અને કતારમાં અમેરિકી સૈન્ય હિતો સાથે જોડાયેલા સ્થળો અને ‘વ્યૂહાત્મક કેન્દ્રો’ પર મિસાઇલ તથા ડ્રોન હુમલા કરવાનો દાવો કર્યો. બહરીન અને કુવૈત બંનેમાં મહત્વપૂર્ણ અમેરિકી સૈન્ય હાજરી છે, જેના કારણે આ હુમલાઓએ સમગ્ર પર્શિયન ગલ્ફમાં તણાવ વધારી દીધો છે.
કુવૈતના સંરક્ષણ તંત્રએ અનેક મિસાઇલ અને ડ્રોનને હવામાં જ તોડી પાડ્યાનું જણાવ્યું. તાજા હુમલાઓમાં કુવૈતમાં ઓછામાં ઓછો એક વ્યક્તિ ઘાયલ થયાના અહેવાલ પણ સામે આવ્યા. બહરીનમાં હુમલાની ચેતવણી માટે સાઇરન વાગ્યાં, જ્યારે કતારે થોડા સમય માટે સુરક્ષા ચેતવણીનું સ્તર વધાર્યું હતું. આ ઘટનાઓ દર્શાવે છે કે અમેરિકા-ઈરાનનો સંઘર્ષ હવે માત્ર બંને દેશો સુધી મર્યાદિત ન રહી આસપાસના ગલ્ફ દેશોને પણ સીધી રીતે અસર કરી રહ્યો છે.
17 જૂનનો MoU હવે લગભગ ખતમ?
અમેરિકા અને ઈરાને 17 જૂન 2026ના રોજ એક સમજૂતીપત્ર પર સહમતિ બનાવી હતી, જેને કાયમી શાંતિ કરાર તરફના પ્રથમ મોટા પગલા તરીકે જોવામાં આવ્યું હતું. વચગાળાના યુદ્ધવિરામ બાદ હોર્મુઝમાં જહાજોની અવરજવર, ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ અને લાંબા ગાળાના શાંતિ કરાર અંગે વાટાઘાટો આગળ વધવાની હતી. પરંતુ તાજી હિંસાએ આ સમગ્ર પ્રક્રિયાને ગંભીર સંકટમાં મૂકી દીધી છે.
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે હવે જાહેરમાં કહ્યું છે કે તેમના મતે વચગાળાનો કરાર ‘ખતમ’ થઈ ગયો છે. ટ્રમ્પે ઈરાન સાથે વાતચીતને સમયનો બગાડ ગણાવતાં કહ્યું કે તેઓ વ્યક્તિગત રીતે હવે તેહરાન સાથે વ્યવહાર કરવા માંગતા નથી. જોકે તેમણે અમેરિકી વાટાઘાટકારોને ચર્ચા ચાલુ રાખવાની છૂટ હોવાનો સંકેત પણ આપ્યો છે. એટલે કે વ્હાઇટ હાઉસ તરફથી લશ્કરી કડકાઈની ભાષા વચ્ચે ડિપ્લોમસીનું બારણું સંપૂર્ણપણે બંધ થયું નથી.
ટ્રમ્પની ચેતવણી: ફરી જહાજો પર હુમલો થયો તો વધુ પ્રહાર
ટ્રમ્પે ઈરાનને ચેતવણી આપી છે કે સ્ટ્રેટ ઑફ હોર્મુઝમાં વ્યાપારી જહાજો પર ફરી હુમલો કરવામાં આવશે તો અમેરિકાનો જવાબ વધુ સખત હશે. તેમના નિવેદનો પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે વોશિંગ્ટન હાલમાં હોર્મુઝમાં ‘ફ્રીડમ ઑફ નેવિગેશન’ને લશ્કરી કાર્યવાહીની મુખ્ય દલીલ તરીકે આગળ ધરી રહ્યું છે. અમેરિકાના મતે વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ ઊર્જા માર્ગોમાંથી એક પર કોઈ એક દેશને જહાજોની અવરજવર રોકવાનો અધિકાર આપી શકાય નહીં.
બીજી તરફ ઈરાનનો દાવો છે કે અમેરિકાએ સમજૂતીનું ઉલ્લંઘન કરીને ફરી હુમલા શરૂ કર્યા છે અને દરેક હુમલાનો જવાબ આપવામાં આવશે. તેહરાન તરફથી એવા સંકેતો પણ આપવામાં આવ્યા છે કે જરૂર પડશે તો આસપાસના દેશોમાં રહેલા અન્ય અમેરિકી સૈન્ય મથકો પણ નિશાન બની શકે છે. આ કારણે બહરીન, કુવૈત, કતાર અને અન્ય ગલ્ફ દેશોમાં સુરક્ષા અંગે ચિંતા વધી છે.
હોર્મુઝ ફરી યુદ્ધનું કેન્દ્ર કેમ બન્યું?
સ્ટ્રેટ ઑફ હોર્મુઝ હાલ અમેરિકા-ઈરાનના તાજા સંઘર્ષનું મુખ્ય કેન્દ્ર બની ગયું છે. ઈરાન આ વ્યૂહાત્મક જળમાર્ગ પર વધુ નિયંત્રણની માંગ કરી રહ્યું છે, જ્યારે અમેરિકા અને તેના સહયોગી દેશો આંતરરાષ્ટ્રીય જહાજોની મુક્ત અવરજવર પર ભાર મૂકી રહ્યા છે. તાજેતરના હુમલાઓ બાદ અનેક ટેન્કરોએ માર્ગ બદલ્યો છે અથવા હોર્મુઝમાં પ્રવેશ અંગે ફરી વિચારણા શરૂ કરી છે. આ સ્થિતિ લાંબી ચાલે તો વૈશ્વિક તેલ અને ગેસ સપ્લાય, શિપિંગ ખર્ચ અને વીમા પ્રીમિયમ પર મોટી અસર પડી શકે છે.
શાંતિની આશા ફરી યુદ્ધના કિનારે
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો તાજો સૈન્ય ટકરાવ બતાવે છે કે જૂનમાં થયેલો યુદ્ધવિરામ અત્યંત નાજુક હતો. એક તરફ ટ્રમ્પ ઈરાન સાથેની સીધી વાતચીતને ‘સમયનો બગાડ’ ગણાવી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ અમેરિકી વાટાઘાટકારોને ચર્ચા ચાલુ રાખવાની છૂટ આપી રહ્યા છે. ઈરાન પણ કડક જવાબની ધમકી વચ્ચે કાયમી વાટાઘાટોની સંભાવનાને સંપૂર્ણપણે નકારી રહ્યું નથી.
પરંતુ હાલની જમીની હકીકત એ છે કે શાંતિ કરારના દસ્તાવેજો કરતાં મિસાઇલ અને ડ્રોન વધુ ઝડપથી બોલી રહ્યા છે. અમેરિકાના લગભગ 90 ટાર્ગેટ પરના તાજા હુમલા, ઈરાનના ગલ્ફ દેશોમાં વળતા પ્રહાર અને ખામેનેઈની દફનવિધિ વચ્ચે થયેલા આ તણાવે સમગ્ર મધ્ય પૂર્વને ફરી એક મોટા યુદ્ધના ભય સામે લાવી દીધો છે. હવે સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે શું બંને દેશો ફરી વાટાઘાટોની ટેબલ પર પાછા ફરશે કે પછી સ્ટ્રેટ ઑફ હોર્મુઝ વધુ મોટા સંઘર્ષનું કેન્દ્ર બનશે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
