મધ્યપ્રદેશની રાજધાની ભોપાલમાં હિન્દુ સંગઠનો છેલ્લા કેટલાક તહેવારો દરમિયાન ધાર્મિક ઓળખને આધારે સામાજિક અને સાંસ્કૃતિક અપીલ કરી રહ્યા છે. નવરાત્રી દરમિયાન બિન-હિન્દુઓને ગરબા મહોત્સવમાં પ્રવેશ ન આપવા માટે અભિયાન ચલાવ્યા બાદ, અને કરવા ચોથના તહેવારે ફક્ત હિન્દુ મહિલાઓ પાસે જ મહેંદી લગાવવાની અપીલ કર્યા બાદ, હવે દિવાળીના અવસર પર પણ એક નવું અભિયાન શરૂ થયું છે. આ અભિયાનમાં હિન્દુ સંગઠનોએ હિન્દુ પરિવારોને “સનાતન દિવાળી” ઉજવવા અને ખરીદી કરતી વખતે ફક્ત હિન્દુ દુકાનદારો પાસેથી જ વસ્તુઓ લેવાની અપીલ કરી છે.
આ અભિયાન અંતર્ગત ભોપાલ હિન્દુ ઉત્સવ સમિતિના પ્રમુખ ચંદ્રશેખર તિવારી, સંત સમાજના અનિલાનંદ, તેમજ અન્ય અનેક હિન્દુ કાર્યકરોએ શહેરના મુખ્ય બજારોમાં જઈને બેનરો અને પેમ્ફ્લેટ સાથે લોકોને સંદેશ આપ્યો. તેમના બેનરો પર લખ્યું હતું:
“તમારા પૈસાનો ઉપયોગ સનાતન માટે કરો, તમારા પૈસાનો ઉપયોગ જેહાદ માટે ન થવા દો.”
“લક્ષ્મી દેવીની પૂજા કરનારાઓ પાસેથી ખરીદી કરો, જેથી તમારા પૈસાથી સનાતનીના ઘરમાં પણ લક્ષ્મીની પૂજા થઈ શકે.”
“આ દિવાળીએ જે લોકો ઘરે લક્ષ્મી પૂજન કરે છે, તેમની પાસેથી ખરીદી કરો.”
આ અપીલનો ઉદ્દેશ, સંગઠનના જણાવ્યા મુજબ, હિન્દુ સમુદાયમાં આર્થિક સ્વાવલંબન અને સાંસ્કૃતિક જાગૃતિ લાવવાનો છે. ચંદ્રશેખર તિવારીએ જણાવ્યું કે, “દિવાળી સનાતન સંસ્કૃતિનો મુખ્ય તહેવાર છે. આ તહેવારે આપણા પૈસા એવા હાથોમાં ન જવા જોઈએ જે હિન્દુ ધર્મ અથવા તહેવારોનો વિરોધ કરે છે.”
આ અભિયાનને લઈને શહેરમાં મિશ્ર પ્રતિક્રિયાઓ જોવા મળી રહી છે. કેટલાક હિન્દુ પરિવારો અને યુવાનો સંગઠનના અભિયાનને ટેકો આપી રહ્યા છે. તેઓનું કહેવું છે કે હિન્દુ તહેવારોને ઘણીવાર અન્ય સમુદાયના લોકો દ્વારા અવગણવામાં આવે છે, તેથી આર્થિક વ્યવહારમાં હિન્દુઓએ એકબીજાને ટેકો આપવો જોઈએ.
બીજી તરફ, કેટલાક નાગરિકો અને સામાજિક કાર્યકરોએ આ અભિયાનને ધાર્મિક વિભાજન વધારવાનું સાધન ગણાવ્યું છે. એક મહિલા ગ્રાહકે જણાવ્યું, “અમે ખરીદી ત્યારે કરીએ છીએ જ્યારે અમને ગુણવત્તા અને યોગ્ય ભાવ મળે — દુકાનદારે કયો ધર્મ પાળે છે તે બાબત અમારે માટે અગત્યની નથી. તહેવાર સૌનો હોય છે, ધર્મના આધારે વેપારને વિભાજિત કરવો ખોટું છે.”
આ રીતે, ભોપાલમાં ચાલતા આ અભિયાનથી એક તરફ હિન્દુ સંગઠનો ‘સનાતન આર્થિક જાગૃતિ’નો સંદેશ આપવા પ્રયત્ન કરી રહ્યા છે, જ્યારે બીજી તરફ ઘણા લોકો આ પ્રકારના સંદેશોને સામાજિક એકતા અને ધાર્મિક સૌહાર્દ માટે હાનિકારક ગણાવી રહ્યા છે. દિવાળી જેવા પ્રકાશ અને આનંદના તહેવારમાં આ પ્રકારની ચર્ચાઓએ ભોપાલમાં નવા સામાજિક સંવાદને જન્મ આપ્યો છે — જ્યાં લોકો વચ્ચે ધર્મથી વધુ માનવતા અને સહઅસ્તિત્વના મૂલ્યો પર ચર્ચા શરૂ થઈ છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
