ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે સંરક્ષણ સહકારના ક્ષેત્રમાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભરાયું છે. હિન્દુસ્તાન એરોનોટિક્સ લિમિટેડ (HAL)એ અમેરિકાની અગ્રણી એરોસ્પેસ કંપની જનરલ ઇલેક્ટ્રિક (GE) સાથે 113 F404-IN20 ટર્બોફેન એન્જિનની ખરીદી માટે કરાર કર્યો છે, જેની કુલ કિંમત આશરે $500 મિલિયનથી $1 બિલિયન (અંદાજે ₹8,000 થી ₹16,000 કરોડ) જેટલી છે. આ એન્જિન HAL દ્વારા બનાવવામાં આવનારા તેજસ Mk1A લડાકુ વિમાનોમાં સ્થાપિત કરવામાં આવશે.
HALને અગાઉથી જ ભારતીય વાયુસેનાથી 83 તેજસ Mk1A વિમાનોના ઉત્પાદનનો ઓર્ડર મળ્યો છે અને હવે વાયુસેના 97 વધારાના તેજસ Mk1A ખરીદવાની તૈયારીમાં છે. આ નવા કરારથી તેજસ કાર્યક્રમને મોટી ગતિ મળશે અને ભારતીય વાયુસેનાની લડાકુ ક્ષમતામાં નોંધપાત્ર વધારો થશે. તેજસ Mk1Aને સંપૂર્ણ સ્વદેશી એવિઓનિક્સ અને આધુનિક મિશન સિસ્ટમ્સ સાથે તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યું છે, જેમાં GEનું F404 એન્જિન મુખ્ય શક્તિ સ્ત્રોત તરીકે કામ કરે છે.
કરાર મુજબ, એન્જિનનું ઉત્પાદન અમેરિકામાં GEના પ્લાન્ટમાં કરવામાં આવશે અને તેની ડિલિવરી 2027થી શરૂ થઈ 2032 સુધી ચાલશે. કરારમાં એન્જિન સાથે સ્પેર પાર્ટ્સ, જાળવણી સુવિધા અને ટેક્નિકલ સપોર્ટનો પણ સમાવેશ છે. હાલ ટેક્નોલોજી ટ્રાન્સફર મર્યાદિત સ્તરે છે, પરંતુ ભવિષ્યમાં સ્થાનિક ઉત્પાદન અને સહકાર વધારવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
જનરલ ઇલેક્ટ્રિકના પ્રતિનિધિએ કરાર અંગે જણાવ્યું કે, “આ ભાગીદારી ભારત-અમેરિકા સંરક્ષણ સહકારના મજબૂત આધારોમાંની એક છે. અમે તેજસ કાર્યક્રમને વિશ્વસ્તરીય સફળતા બનાવવામાં ભારત સાથે કાર્ય કરવા પ્રતિબદ્ધ છીએ.” આ કરાર માત્ર વ્યાપારી વ્યવહાર નથી, પરંતુ આત્મનિર્ભર ભારત, સ્વદેશી સંરક્ષણ ઉત્પાદન અને ભારત-અમેરિકા વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીનું પ્રતીક છે.
ઉલ્લેખનીય છે કે તેજસ ભારતનું પ્રથમ સ્વદેશી 4.5 જનરેશન લડાકુ વિમાન છે, જે HAL અને DRDOના સહયોગથી વિકસાવવામાં આવ્યું છે. હાલ તેજસ Mk1Aમાં F404 એન્જિન વપરાય છે, જ્યારે આગામી તેજસ Mk2 માટે વધુ શક્તિશાળી GE F414 એન્જિન માટેનો અલગ કરાર અંતિમ તબક્કામાં છે. તેમાં 99 એન્જિનનો સમાવેશ થવાનો છે, જેની કિંમત 1 અબજ ડોલરથી વધુ રહેશે.
આ રીતે, આ કરાર માત્ર તેજસ વિમાન કાર્યક્રમ માટે માઈલસ્ટોન નથી, પરંતુ ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે વધતા સંરક્ષણ અને ટેક્નોલોજીકલ સહકારની નવી દિશા દર્શાવે છે, જે બંને દેશોના વ્યૂહાત્મક હિતોને મજબૂત બનાવશે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel