મધ્ય પ્રદેશની અગ્રણી ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાઓમાંની એક બરકતઉલ્લાહ યુનિવર્સિટીનું નામ બદલવાની પ્રક્રિયા હવે નિર્ણાયક તબક્કામાં પહોંચી ગઈ છે. યુનિવર્સિટીની કાર્યકારી પરિષદે સંસ્થાનું નામ બદલીને “મા વાગ્દેવી ભોજપાલ યુનિવર્સિટી” રાખવાનો પ્રસ્તાવ બહુમતીથી મંજૂર કરી દીધો છે.
હવે આ પ્રસ્તાવને અંતિમ મંજૂરી માટે મધ્ય પ્રદેશ સરકાર અને રાજ્યપાલ સમક્ષ મોકલવામાં આવ્યો છે. મંજૂરી મળ્યા બાદ સત્તાવાર જાહેરનામું બહાર પાડવામાં આવશે.
રાજ્યપાલ મંગુભાઈ પટેલને મોકલાયો પ્રસ્તાવ
યુનિવર્સિટીના રજિસ્ટ્રાર સમર બહાદુર સિંહે જણાવ્યું કે કાર્યકારી પરિષદની બેઠકમાં આ મુદ્દે વિસ્તૃત ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. ચર્ચા બાદ નામ પરિવર્તનનો પ્રસ્તાવ સર્વસંમતિથી મંજૂર કરવામાં આવ્યો હતો.
અંતિમ નિર્ણય માટે આ પ્રસ્તાવ રાજ્યપાલ અને કુલાધિપતિ મંગુભાઈ પટેલને મોકલવામાં આવ્યો છે. રાજ્ય સરકારની મંજૂરી બાદ નામ પરિવર્તનની પ્રક્રિયા પૂર્ણ થશે.
#WATCH | Bhopal, Madhya Pradesh: Executive Council of Barkatullah University in Bhopal officially approves a proposal to rename the institution to 'Vagdevi Bhojpal University'.
Speaking about this, the University Registrar Samar Bahadur Singh says, "An Executive Council meeting… pic.twitter.com/jlthMfqvN8
— ANI (@ANI) June 4, 2026
નામ બદલવા પાછળ શું છે તર્ક?
યુનિવર્સિટી પ્રશાસન દ્વારા તૈયાર કરાયેલા પ્રસ્તાવમાં નામ પરિવર્તન માટે ઐતિહાસિક અને સાંસ્કૃતિક કારણો રજૂ કરવામાં આવ્યા છે.
પ્રસ્તાવ મુજબ ભોપાલ શહેરનું પ્રાચીન નામ “ભોજપાલ” હતું, જે પરમાર વંશના મહાન શાસક Raja Bhoj સાથે જોડાયેલું માનવામાં આવે છે.
રાજા ભોજે શિક્ષણ, સાહિત્ય, વિજ્ઞાન અને સંસ્કૃતિના ક્ષેત્રોમાં મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપ્યું હતું. યુનિવર્સિટીનું માનવું છે કે આવા ઐતિહાસિક વારસાને પ્રતિબિંબિત કરતું નામ વિદ્યાર્થીઓમાં ગૌરવ અને સાંસ્કૃતિક ઓળખની ભાવના વિકસાવવામાં મદદરૂપ થશે.
વિદ્યાર્થીઓમાં ઐતિહાસિક ગૌરવની ભાવના વિકસાવવાનો પ્રયાસ
પ્રસ્તાવમાં જણાવાયું છે કે ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાનું નામ તેના ઇતિહાસ, પરંપરા અને સાંસ્કૃતિક વારસાને પ્રતિબિંબિત કરતું હોવું જોઈએ.
યુનિવર્સિટી પ્રશાસનનું માનવું છે કે “મા વાગ્દેવી ભોજપાલ યુનિવર્સિટી” નામ ભોપાલના ઐતિહાસિક મહત્વ અને જ્ઞાન પરંપરાનું પ્રતિનિધિત્વ કરશે, જે વિદ્યાર્થીઓને તેમની સાંસ્કૃતિક ઓળખ સાથે વધુ મજબૂત રીતે જોડશે.
મૌલાના બરકતઉલ્લાહ વિશે પણ કરાયો ઉલ્લેખ
નામ પરિવર્તનના પ્રસ્તાવમાં વર્તમાન નામધારી સ્વાતંત્ર્ય સેનાની મૌલાના મોહમ્મદ બરકતુલ્લા ભોપાલીના યોગદાનનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.
પ્રસ્તાવમાં જણાવાયું છે કે મૌલાના બરકતઉલ્લાહનો જન્મ ભોપાલમાં થયો હતો અને તેમણે અહીં પ્રાથમિક શિક્ષણ મેળવ્યું હતું. તેઓ ઉર્દૂ, પર્શિયન અને અંગ્રેજી ભાષાના વિદ્વાન હતા તેમજ સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ દરમિયાન ગદર આંદોલન સાથે પણ જોડાયેલા રહ્યા હતા.
તેમણે વિદેશમાં રહીને બ્રિટિશ શાસન વિરુદ્ધ ભારતીય સ્વાતંત્ર્ય ચળવળને વૈશ્વિક સ્તરે સમર્થન અપાવવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી હતી.
કોણ હતા મૌલાના બરકતઉલ્લાહ?
મૌલાના મોહમ્મદ બરકતઉલ્લાહ ભોપાલી ભારતીય સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામના જાણીતા ક્રાંતિકારી અને વિચારક હતા. તેમણે વિદેશમાં રહીને ભારતની આઝાદી માટે સક્રિય અભિયાન ચલાવ્યું હતું.
વર્ષ 1927માં અમેરિકાના સાન ફ્રાન્સિસ્કોમાં તેમનું અવસાન થયું હતું. તેમના યોગદાનના સન્માનરૂપે વર્ષ 1988માં ભોપાલ યુનિવર્સિટીનું નામ બદલીને બરકતઉલ્લાહ યુનિવર્સિટી રાખવામાં આવ્યું હતું.
1970માં થઈ હતી યુનિવર્સિટીની સ્થાપના
આ યુનિવર્સિટીની સ્થાપના વર્ષ 1970માં “ભોપાલ યુનિવર્સિટી” તરીકે કરવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ 1988માં તેનું નામ બદલવામાં આવ્યું હતું.
હાલમાં યુનિવર્સિટી રાજ્યની અગ્રણી શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાંની એક છે, જ્યાં આર્ટ્સ, કોમર્સ, સાયન્સ, કાયદા, મેનેજમેન્ટ અને એન્જિનિયરિંગ સહિતના અનેક કોર્સમાં હજારો વિદ્યાર્થીઓ અભ્યાસ કરે છે.
હવે સૌની નજર રાજ્ય સરકારના નિર્ણય પર
કાર્યકારી પરિષદ દ્વારા પ્રસ્તાવ પાસ થયા બાદ હવે આખરી નિર્ણય રાજ્ય સરકાર અને રાજ્યપાલના હાથમાં છે. મંજૂરી મળ્યા બાદ યુનિવર્સિટીનું નવું નામ સત્તાવાર રીતે અમલમાં આવશે.
આ મુદ્દે આગામી દિવસોમાં રાજકીય, શૈક્ષણિક અને સામાજિક સ્તરે ચર્ચા વધુ તેજ બનવાની શક્યતા છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
