નળસરોવરમાં આ વખતે પર્યટન સિઝન પૂરી રીતે ઝાંખી પડી ગઈ છે. સામાન્ય રીતે ડિસેમ્બરથી ફેબ્રુઆરી સુધી પ્રવાસીઓ અહીં વિદેશી પક્ષીઓને નજીકથી નિહાળવા માટે ઉમટી પડે છે. પરંતુ હાલ સરકારની SOP અને બોટ સંચાલકો વચ્ચેની ખેંચતાણને કારણે હોડીઓ સંપૂર્ણપણે બંધ છે, જેના કારણે પ્રવાસીઓ કિનારાથી આગળ જઈ શકતા નથી. દૂર દૂરથી આવેલા પ્રવાસીઓ, પરિવારોથી લઈને બર્ડ વૉચર્સ સુધી, નિરાશ થઈને પાછા ફરવા મજબૂર બની રહ્યા છે.
આ સમગ્ર વિવાદની શરૂઆત વડોદરાના હરણીમાં જાન્યુઆરી 2024માં બનેલા દુર્ઘટનાથી થઈ, જ્યારે વિદ્યાર્થીઓને લઈ જતી હોડી ડૂબી ગઈ હતી. આ ઘટનાએ રાજ્ય સરકારને રાજયભરમાં બોટિંગ પર પ્રતિબંધ મૂકવા અને કડક સલામતી SOP ઘડવા પ્રેરિત કર્યા. નવા નિયમો મુજબ ફરજિયાત લાઇફ જેકેટ, બોટની મર્યાદિત ક્ષમતા, બોટમેનનું ફિટનેસ પ્રમાણપત્ર, પ્લાસ્ટિક પ્રતિબંધ અને બોટ રજિસ્ટ્રેશન અનિવાર્ય કરવામાં આવ્યા. વન વિભાગના અધિકારીઓ સ્પષ્ટ કહે છે કે SOPનું પાલન થયા વિના બોટિંગને ફરી મંજૂરી આપી શકાતી નથી.
આ નિયમો વચ્ચે નળસરોવરના બોટમેન મૂંઝવણમાં મુકાયા છે. લગભગ 15 ગામોના 300 જેટલા બોટ માલિકો અને તેમની પર આધારિત 1500 લોકોની આજીવિકા બોટિંગ પર નિર્ભર છે. હોડીઓ બંધ થતાં તેમની રોજી-રોટી પર ગંભીર અસર પડી છે. સરકારે નવા સ્ટાન્ડર્ડ મુજબની ફાઇબર બોટ ખરીદવા માટે બોટ માલિકોને સહાય અને લોન આપવાની વાત કરી છે, પરંતુ નવી બોટનો ખર્ચ 80થી 90 હજાર રૂપિયા હોવાથી બોટમેન અગત્યનો ખર્ચ ઉપાડી શકતા નથી. તેઓનું કહેવું છે કે તેઓએ 15,000 રૂપિયામાં પોતાની જૂની બોટને મરામત કરીને નવી જેવી બનાવી છે અને SOP અનુસાર દસ્તાવેજો સબમિટ કરવા તૈયાર છે, પરંતુ વન વિભાગ સલામતીને કારણે જૂની બોટ પર મંજૂરી આપવા ઇચ્છુક નથી.
બોટિંગ બંધ થવાથી માત્ર બોટમેન જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર પર્યટન આધારિત અર્થતંત્રને ઝાટકો લાગ્યો છે. નાસ્તાના સ્ટોલ, ઘોડેસવારી, અને અન્ય નાના વ્યવસાયો પર પણ અસર પડી છે. પ્રવાસીઓ ઓછા થતા વન વિભાગ અને રાજ્ય સરકારને પણ પ્રવેશફી અને બોટિંગ ફી રૂપે આવકમાં નુકસાન સહન કરવું પડી રહ્યું છે. બીજી તરફ પ્રવાસીઓ માગ કરી રહ્યા છે કે સલામતી સાથે સમાધાન કર્યા વિના પણ બોટિંગ ફરી શરૂ કરવાનું કોઈ ઉકેલ સરકાર શોધે, કેમ કે ડિસેમ્બરથી ફેબ્રુઆરી વચ્ચે હજારો વિદેશી પક્ષીઓ નળસરોવરમાં આવે છે અને તેમને નજીકથી જોવા માટે બોટ સવારી અનિવાર્ય છે.
સારાંશરૂપે, સલામતી અને આજીવિકા વચ્ચેનું સંતુલન ન મળતાં આ વખતની નળસરોવરની ટોચની સિઝન સંપૂર્ણપણે ફેલ થઈ ગઈ છે. સરકારના SOP અને બોટ માલિકોની હકીકતો વચ્ચેનો મતભેદ ઉકેલાય ત્યાં સુધી પ્રવાસીઓએ નળસરોવરના મૂળ આનંદથી વંચિત રહેવું પડશે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
