કેન્દ્ર સરકારે કૃષિ ક્ષેત્રને વધુ આધુનિક, ઉત્પાદક અને ટકાઉ બનાવવા માટે ગુજરાત અને સિક્કિમને મોટી નાણાકીય સહાય મંજૂર કરી છે. કેન્દ્રીય કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ મંત્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે PM-RKVY અને કૃષોન્નતિ યોજના હેઠળ બંને રાજ્યો માટે કુલ ₹275.52 કરોડની બીજી કિસ્ત મંજૂર કરવાની જાહેરાત કરી છે. તેમાં ગુજરાતને કુલ ₹224.94 કરોડ અને સિક્કિમને ₹50.58 કરોડ મળશે. આ નિર્ણય બંને રાજ્યોના કૃષિ મંત્રીઓ સાથે યોજાયેલી વર્ચ્યુઅલ સમીક્ષા બેઠક બાદ લેવામાં આવ્યો હતો.
ગુજરાત માટે PM-RKVY હેઠળ ₹181.62 કરોડ અને કૃષોન્નતિ યોજના હેઠળ ₹43.32 કરોડ ફાળવવામાં આવશે. જ્યારે સિક્કિમને PM-RKVY હેઠળ ₹47.37 કરોડ અને કૃષોન્નતિ યોજના હેઠળ ₹3.21 કરોડ મળશે. બંને રાજ્યોને મળનારી કુલ સહાય ₹275.52 કરોડ થાય છે.
ગુજરાતને કુલ ₹224.94 કરોડની બીજી કિસ્ત
ગુજરાતને મળનારી ₹224.94 કરોડની સહાય રાજ્યના કૃષિ માળખાને મજબૂત બનાવવા અને ખેડૂતો માટે આધુનિક ખેતીની સુવિધાઓ વધારવામાં ઉપયોગી બનશે. PM-RKVY હેઠળ રાજ્યને ₹181.62 કરોડ મળશે, જ્યારે કૃષોન્નતિ યોજના માટે ₹43.32 કરોડની ફાળવણી કરવામાં આવશે.
કેન્દ્ર સરકારના જણાવ્યા પ્રમાણે આ નાણાંનો ઉપયોગ કૃષિ ઉત્પાદકતા વધારવા, ખેડૂતોની આવકમાં વધારો કરવા, આધુનિક ખેતી પદ્ધતિઓને પ્રોત્સાહિત કરવા અને કૃષિ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને વધુ મજબૂત કરવા માટે કરવામાં આવશે.
PM-RKVY હેઠળ ખેડૂતોને શું મળશે?
પ્રધાનમંત્રી રાષ્ટ્રીય કૃષિ વિકાસ યોજના એટલે કે PM-RKVY એક અમ્બ્રેલા યોજના છે, જેના માધ્યમથી ટકાઉ અને ક્લાઇમેટ-રેઝિલિયન્ટ ખેતીને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવે છે.
આ યોજના હેઠળ સૂક્ષ્મ સિંચાઈ, જમીન સ્વાસ્થ્ય, વરસાદ આધારિત ખેતી, કૃષિ યાંત્રીકીકરણ, પાક વૈવિધ્યકરણ, એગ્રી-સ્ટાર્ટઅપ્સ અને કૃષિ માળખાના વિકાસ જેવા ક્ષેત્રોને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવે છે.
ગુજરાત જેવા રાજ્યમાં આ સહાયનો ઉપયોગ ખાસ કરીને પાણીના કાર્યક્ષમ ઉપયોગ, મશીનરીના વધતા ઉપયોગ અને કૃષિ ઉત્પાદન ખર્ચ ઘટાડવાના પ્રયાસોમાં મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
Micro Irrigationથી પાણી અને ખર્ચ બંનેમાં બચત
ગુજરાતના અનેક વિસ્તારોમાં પાણીના કાર્યક્ષમ ઉપયોગ માટે ડ્રિપ અને સ્પ્રિંકલર જેવી સૂક્ષ્મ સિંચાઈ પદ્ધતિઓ મહત્વપૂર્ણ છે. PM-RKVY હેઠળ આ પ્રકારની યોજનાઓને વધુ વેગ મળી શકે છે.
માઇક્રો ઇરિગેશન દ્વારા પાણી સીધું પાકના મૂળ સુધી પહોંચાડવામાં આવે છે. તેના કારણે પરંપરાગત સિંચાઈની સરખામણીએ પાણીનો બગાડ ઘટાડી શકાય છે અને ખેતી ખર્ચમાં પણ ઘટાડો થઈ શકે છે.
કૃષિ યાંત્રીકીકરણથી ખેડૂતોને આધુનિક સાધનોનો લાભ
કેન્દ્ર સરકારે કૃષિ યાંત્રીકીકરણ પર પણ ખાસ ભાર મૂક્યો છે. ટ્રેક્ટર આધારિત સાધનો, પાક વાવણી, કાપણી, થ્રેશિંગ અને અન્ય કૃષિ કામગીરીમાં આધુનિક મશીનરીનો ઉપયોગ વધવાથી મજૂરી ખર્ચ અને સમય બંનેમાં ઘટાડો થઈ શકે છે.
શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે પણ ફાર્મ મિકેનાઇઝેશન, માઇક્રો ઇરિગેશન, બાગાયત, તેલીબિયાં અને કઠોળ ઉત્પાદન, ડિજિટલ ટેકનોલોજી તથા એગ્રોફોરેસ્ટ્રી જેવા ક્ષેત્રોમાં રોકાણ ખેડૂતોની આવક અને ગ્રામીણ અર્થતંત્રને મજબૂત કરી શકે છે તેમ જણાવ્યું છે.
કૃષોન્નતિ યોજના હેઠળ કયા ક્ષેત્રો પર ફોકસ?
કૃષોન્નતિ યોજનાનો મુખ્ય હેતુ કૃષિ ઉત્પાદન અને ખાદ્ય સુરક્ષામાં વધારો કરવાનો છે. આ યોજના હેઠળ અનાજ, તેલીબિયાં, બાગાયત, ગુણવત્તાસભર બીજ, કૃષિ વિસ્તરણ સેવાઓ અને યાંત્રીકીકરણ જેવા ક્ષેત્રોને સહાય આપવામાં આવે છે.
ગુજરાતને કૃષોન્નતિ યોજના હેઠળ ₹43.32 કરોડ મળવાના છે. આ ફાળવણીથી ગુણવત્તાસભર બીજ, બાગાયતી પાકો, તેલીબિયાં અને કઠોળ જેવા મહત્વપૂર્ણ ક્ષેત્રોમાં રાજ્ય સરકારના કાર્યક્રમોને વધુ ગતિ મળી શકે છે.
કઠોળ અને તેલીબિયાંના ઉત્પાદન પર પણ ભાર
ભારત કઠોળ અને ખાદ્ય તેલની જરૂરિયાતમાં આત્મનિર્ભરતા વધારવા માટે સતત પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. આ કારણસર કૃષોન્નતિ યોજના હેઠળ કઠોળ અને તેલીબિયાંના ઉત્પાદનને વધારવા માટે ખેડૂતોને ટેકનિકલ માર્ગદર્શન, ગુણવત્તાસભર બીજ અને અન્ય સહાય મળી શકે છે.
આ પ્રકારની યોજનાઓથી પાક વૈવિધ્યકરણને પણ પ્રોત્સાહન મળે છે, જેથી ખેડૂતો પર એક જ પાક પર નિર્ભર રહેવાનું જોખમ ઘટે છે.
બાગાયત અને Agro-Forestryને મળશે પ્રોત્સાહન
ગુજરાતમાં ફળ, શાકભાજી, મસાલા અને અન્ય બાગાયતી પાકોના ઉત્પાદનની સારી સંભાવના છે. કેન્દ્રની કૃષિ યોજનાઓ દ્વારા બાગાયત ક્ષેત્રને વધુ મજબૂત બનાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે.
એગ્રોફોરેસ્ટ્રી એટલે કે ખેતી સાથે વૃક્ષારોપણની પદ્ધતિ પણ ખેડૂતો માટે વધારાની આવકનું સાધન બની શકે છે. આ ઉપરાંત તે જમીન સંરક્ષણ અને પર્યાવરણ માટે પણ લાભદાયક છે.
Digital Agricultureથી યોજનાઓ ખેડૂતો સુધી પહોંચાડવાનો પ્રયાસ
કૃષિ ક્ષેત્રમાં ડિજિટલ ટેકનોલોજીના ઉપયોગ પર પણ કેન્દ્ર સરકારનો ભાર વધ્યો છે. ડિજિટલ એગ્રીકલ્ચર દ્વારા ખેડૂતોને ખેતી સંબંધિત સલાહ, હવામાન માહિતી, પાક વ્યવસ્થાપન અને સરકારી યોજનાઓ અંગેની માહિતી વધુ ઝડપથી મળી શકે છે.
કેન્દ્ર સરકારનો પ્રયાસ છે કે કૃષિ યોજનાઓના લાભો સમયસર અને અસરકારક રીતે ખેડૂતો સુધી પહોંચે અને ફાળવવામાં આવેલા નાણાંનો મહત્તમ ઉપયોગ થાય.
સિક્કિમને ₹50.58 કરોડની સહાય
સિક્કિમ માટે PM-RKVY હેઠળ ₹47.37 કરોડ અને કૃષોન્નતિ યોજના હેઠળ ₹3.21 કરોડ મંજૂર કરવામાં આવ્યા છે. કુલ મળીને સિક્કિમને ₹50.58 કરોડની બીજી કિસ્ત મળશે.
પર્વતીય ભૂગોળ અને જૈવિક ખેતી માટે જાણીતા સિક્કિમમાં આ સહાયનો ઉપયોગ ટકાઉ ખેતી, આધુનિક કૃષિ ટેકનોલોજી અને કૃષિ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે થઈ શકે છે.
સમયમર્યાદામાં પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ કરવા કેન્દ્રની સૂચના
કેન્દ્રીય કૃષિ મંત્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે ગુજરાત અને સિક્કિમ સરકારોને વિવિધ યોજનાઓ હેઠળ મંજૂર થયેલા પ્રોજેક્ટ સમયમર્યાદામાં પૂર્ણ કરવા અને તેમના પરિણામોનું મૂલ્યાંકન કરવા જણાવ્યું છે.
તેમણે કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકાર વચ્ચે વધુ સારા સંકલન પર ભાર મૂકતાં જણાવ્યું કે સંકલિત રીતે કામ કરવાથી કૃષિ યોજનાઓની અસર વધુ મજબૂત બનાવી શકાય છે.
‘માત્ર સહાય નહીં, ખેતીને નફાકારક વ્યવસાય બનાવવાનો પ્રયાસ’
શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે જણાવ્યું કે સરકાર ખેડૂતોને માત્ર નાણાકીય સહાય આપવા સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ કૃષિને આધુનિક, ટકાઉ અને નફાકારક વ્યવસાયમાં પરિવર્તિત કરવા માટે કામ કરી રહી છે.
ફાર્મ મિકેનાઇઝેશન, માઇક્રો ઇરિગેશન, બાગાયત, કઠોળ-તેલીબિયાં, ડિજિટલ ટેકનોલોજી અને એગ્રોફોરેસ્ટ્રીમાં રોકાણ ખેડૂતોની આવક વધારવા સાથે ગ્રામ્ય અર્થતંત્રને મજબૂત બનાવી શકે છે.
ગુજરાતના ખેડૂતો માટે કેમ મહત્વપૂર્ણ છે આ ફાળવણી?
ગુજરાતમાં ખેતીની વિવિધ ભૌગોલિક પરિસ્થિતિઓ છે. ઉત્તર ગુજરાતમાં પાણી વ્યવસ્થાપનથી લઈને સૌરાષ્ટ્રમાં સૂક્ષ્મ સિંચાઈ અને મધ્ય-દક્ષિણ ગુજરાતમાં બાગાયતી ખેતી સુધી અલગ-अलग જરૂરિયાતો છે. PM-RKVY જેવી લવચીક યોજના હેઠળ રાજ્ય પોતાની પ્રાથમિકતાઓ મુજબ વિવિધ કૃષિ પ્રોજેક્ટ આગળ વધારી શકે છે.
₹224.94 કરોડની બીજી કિસ્તથી રાજ્યમાં ચાલુ કૃષિ યોજનાઓને નાણાકીય ગતિ મળશે અને આધુનિક તથા ટકાઉ ખેતી તરફના પ્રયાસોને વધુ મજબૂત આધાર મળી શકે છે.
ફાળવણી એક નજરમાં
| રાજ્ય | PM-RKVY | કૃષોન્નતિ યોજના | કુલ |
|---|---|---|---|
| ગુજરાત | ₹181.62 કરોડ | ₹43.32 કરોડ | ₹224.94 કરોડ |
| સિક્કિમ | ₹47.37 કરોડ | ₹3.21 કરોડ | ₹50.58 કરોડ |
| કુલ | ₹228.99 કરોડ | ₹46.53 કરોડ | ₹275.52 કરોડ |
આ ફાળવણી કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારો વચ્ચેના કૃષિ સંકલનને વધુ મજબૂત કરવાની સાથે ખેડૂતો સુધી આધુનિક ટેકનોલોજી, સિંચાઈ, યાંત્રીકીકરણ અને અન્ય કૃષિ સહાય પહોંચાડવામાં મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
