કોવિડ-19 રસીકરણ પછીની ગંભીર આડઅસરોને લઈને Supreme Court of Indiaએ મહત્વપૂર્ણ ટિપ્પણી કરી છે. અદાલતે કેન્દ્ર સરકારને નિર્દેશ આપ્યો છે કે જે લોકો COVID-19 વેક્સિનની ગંભીર આડઅસરોથી પીડાઈ રહ્યા છે, તેમને વળતર આપવા માટે એક સ્પષ્ટ નીતિ તૈયાર કરવામાં આવે. જસ્ટિસ Vikram Nath અને Sandeep Mehtaની બેન્ચે જણાવ્યું કે આ વળતર ‘નો-ફોલ્ટ’ (No-Fault) ધોરણે આપવું જોઈએ.
‘નો-ફોલ્ટ’ વળતરનો અર્થ શું?
સુનાવણી દરમિયાન Supreme Court of Indiaએ સ્પષ્ટ કર્યું કે ‘નો-ફોલ્ટ કોમ્પેન્સેશન પોલિસી’નો અર્થ સરકાર પોતાની ભૂલ સ્વીકારી રહી છે તેવો નથી. અદાલત મુજબ, આ ફ્રેમવર્ક માત્ર પીડિતોને સહાય આપવા માટે છે અને તેને કાયદાકીય જવાબદારી સ્વીકારવાની રીતે જોવું યોગ્ય નથી. 10 માર્ચે થયેલી સુનાવણી દરમિયાન અદાલતે કેન્દ્રને આ મુદ્દે યોગ્ય નીતિ તૈયાર કરવાની સલાહ આપી હતી.
બે યુવતીના પરિવારની અરજી પર સુનાવણી
આ કેસ બે યુવતીઓના માતા-પિતાની અરજી પર આધારિત છે, જેમણે દાવો કર્યો હતો કે તેમની દીકરીઓનું મૃત્યુ COVID-19 વેક્સિનની આડઅસરને કારણે થયું હતું. અરજદારો દ્વારા મૃત્યુની સ્વતંત્ર તપાસ, ઓટોપ્સી રિપોર્ટ સમયસર રજૂ કરવો અને પીડિત પરિવારોને આર્થિક વળતર આપવાની માંગ કરવામાં આવી હતી. ઉપરાંત, રસીકરણ પછી થતી આડઅસરોની વહેલી ઓળખ માટે માર્ગદર્શિકા બનાવવાની પણ અપીલ કરવામાં આવી હતી.
નવી નિષ્ણાત સમિતિ બનાવવાની જરૂર નથી
અદાલતે આ મુદ્દે જણાવ્યું કે વેક્સિનની આડઅસરની તપાસ માટે નવી નિષ્ણાત સમિતિ બનાવવાની જરૂર નથી. હાલની વૈજ્ઞાનિક મૂલ્યાંકન પદ્ધતિઓ અને પ્રોટોકોલ પૂરતા છે. સાથે જ અદાલતે સ્પષ્ટ કર્યું કે આ નિર્ણય અન્ય પીડિતોને તેમના વ્યક્તિગત કાયદાકીય ઉપાયો (Legal Remedies) શોધવામાંથી અટકાવતો નથી.
કેરળ હાઈકોર્ટનો અગાઉનો નિર્ણય
આ મામલે અગાઉ Kerala High Courtએ સપ્ટેમ્બર 2022માં National Disaster Management Authorityને વેક્સિનના કારણે થતા મૃત્યુ માટે વળતરની ગાઈડલાઈન્સ બનાવવાનો આદેશ આપ્યો હતો. આ કેસમાં એક મહિલાએ તેના પતિના મૃત્યુ બદલ વળતર માંગ્યું હતું. કેન્દ્ર સરકારે આ નિર્ણયને Supreme Court of Indiaમાં પડકાર્યો હતો અને ત્યારબાદ આ કેસને અન્ય સમાન અરજીઓ સાથે જોડવામાં આવ્યો હતો.
કેન્દ્ર સરકારની દલીલો
સુનાવણી દરમિયાન કેન્દ્ર સરકારે દલીલ કરી હતી કે માત્ર COVID-19ને મહામારી જાહેર કરવામાં આવી છે, વેક્સિનની આડઅસરોને નહીં. તેથી Disaster Management Act હેઠળ વળતરની કોઈ સીધી જોગવાઈ લાગુ પડતી નથી. સરકારે એમ પણ જણાવ્યું કે રસીકરણ માટેના મેડિકલ પ્રોટોકોલ આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણો મુજબ છે અને ‘એડવર્સ ઈફેક્ટ ફોલોઈંગ ઈમ્યુનાઈઝેશન’ (AEFI) સિસ્ટમ દ્વારા આડઅસરોની ઓળખ અને સારવારની વ્યવસ્થા પહેલેથી જ કાર્યરત છે.
આ કેસને કારણે હવે દેશમાં કોવિડ વેક્સિન બાદ થતી ગંભીર આડઅસરો માટે વળતર આપવાની નીતિ અંગે નવી ચર્ચા શરૂ થઈ છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel