ભારતમાં ઇચ્છામૃત્યુ (Euthanasia) અંગે એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય આપતા સુપ્રીમ કોર્ટે એ 32 વર્ષીય હરીશ રાણાની જીવન ટકાવી રાખતી સારવાર પાછી ખેંચવાની મંજૂરી આપી છે. બુધવાર, 11 માર્ચે બે સભ્યોની બેન્ચે હરીશ રાણાના પરિવાર દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજી પર ચુકાદો સંભળાવ્યો. લાંબા સમયથી ગંભીર બીમારી અને સંપૂર્ણ અપંગતામાં જીવતા હરીશ રાણાને નિષ્ક્રિય ઇચ્છામૃત્યુ (Passive Euthanasia) માટે પરવાનગી આપવામાં આવી. ચુકાદો સંભળાવતી વખતે બેન્ચના સભ્ય જસ્ટિસ પારડીવાલા ભાવુક થઈ ગયા હતા અને તેમની આંખોમાં આંસુ આવી ગયા હતા.
પરિવારના અડગ સમર્થનની કોર્ટ દ્વારા પ્રશંસા
સુપ્રીમ કોર્ટે પોતાના નિર્ણયમાં હરીશ રાણાના પરિવાર દ્વારા વર્ષો સુધી બતાવેલા અતૂટ સમર્થન અને સંભાળની પ્રશંસા કરી. બેન્ચે નોંધ્યું કે પરિવાર છેલ્લા ઘણા વર્ષોથી હરીશની સેવા અને સારવાર માટે અડગ રહ્યો હતો. કોર્ટે જણાવ્યું કે દર્દી સંપૂર્ણપણે અન્ય લોકો પર નિર્ભર હોય ત્યારે તેના શ્રેષ્ઠ હિતોને ધ્યાનમાં રાખીને નિર્ણય લેવો જરૂરી બને છે.
Supreme Court allows withdrawal of medical treatment to 32-year-old Harish Rana, who has been in a vegetative state for the last 13 years with negligible hope of recovery.
SC directs AIIMS Delhi to admit Rana and provide all facilities in carrying out the exercise of withdrawing…
— ANI (@ANI) March 11, 2026
2013ની દુર્ઘટના પછી જીવન સંપૂર્ણ બદલાઈ ગયું
હરીશ રાણા Panjab University ના વિદ્યાર્થી હતા. વર્ષ 2013માં તેઓ તેમના પોસ્ટગ્રેજ્યુએટ હોસ્ટેલના ચોથા માળેથી પડી ગયા હતા, જેના કારણે તેમના માથામાં ગંભીર ઈજા થઈ હતી. આ અકસ્માત બાદ તેઓ 100 ટકા ક્વાડ્રિપ્લેજિક અપંગતા (Quadriplegia)નો ભોગ બન્યા હતા. છેલ્લા 13 વર્ષથી તેઓ સંપૂર્ણપણે પથારીવશ સ્થિતિમાં હતા અને પોતાની દૈનિક જરૂરિયાતો માટે અન્ય લોકો પર નિર્ભર હતા.
લાંબી કાનૂની પ્રક્રિયા બાદ આવ્યો ચુકાદો
આ મામલે સુપ્રીમ કોર્ટે પરિવાર, મેડિકલ બોર્ડ અને કેન્દ્ર સરકાર સાથે લાંબી અને બહુસ્તરીય ચર્ચા કરી હતી. કેસની સંવેદનશીલતા ધ્યાનમાં રાખીને કોર્ટે જાન્યુઆરી 2026માં પોતાનો નિર્ણય અનામત રાખ્યો હતો. કેસ દરમિયાન ડોક્ટરોની ટીમ તેમજ એડિશનલ સોલિસિટર જનરલ ઐશ્વર્યા ભાટીએ પણ પોતાના અભિપ્રાય રજૂ કર્યા હતા. નિષ્ણાતોનું કહેવું હતું કે હરીશ રાણાના સ્વસ્થ થવાની કોઈ શક્યતા નથી.
In a landmark ruling, the Supreme Court of India has approved passive euthanasia for 32-year-old Harish Rana from Ghaziabad. A bench comprising Justices JB Pardiwala and KV Viswanathan made the decision after two medical boards confirmed that Rana has no chance of recovery. pic.twitter.com/Ck8ELJVMaU
— Piyush Rai (@Benarasiyaa) March 11, 2026
ચુકાદાની શરૂઆત શેક્સપિયરના પ્રખ્યાત વાક્યથી
ચુકાદો સંભળાવતા કોર્ટે અંગ્રેજી સાહિત્યકાર William Shakespeare ના પ્રખ્યાત વાક્ય “To be or not to be” થી પોતાના નિર્ણયની શરૂઆત કરી. કોર્ટે પોતાના નિર્ણયમાં સક્રિય (Active) અને નિષ્ક્રિય (Passive) ઇચ્છામૃત્યુ વચ્ચેનો તફાવત સ્પષ્ટ કર્યો. બેન્ચે પુનરોચ્ચાર કર્યો કે ભારતમાં સક્રિય ઇચ્છામૃત્યુ સંપૂર્ણપણે પ્રતિબંધિત છે, જ્યારે નિષ્ક્રિય ઇચ્છામૃત્યુ કાયદાકીય માર્ગદર્શિકાઓ હેઠળ મંજૂર થઈ શકે છે.
દર્દીના અધિકારો અને ગોપનીયતા પર ભાર
સુપ્રીમ કોર્ટે પોતાના ચુકાદામાં દર્દીના જીવન, ગોપનીયતા અને શારીરિક અખંડિતતાના અધિકારો અંગે પણ મહત્વપૂર્ણ ટિપ્પણીઓ કરી. કોર્ટે જણાવ્યું કે જ્યારે દર્દી લાંબા સમય સુધી અસહ્ય પીડામાં હોય અને સ્વસ્થ થવાની શક્યતા ન હોય, ત્યારે તેના હિતોને ધ્યાનમાં રાખીને માનવતા આધારિત નિર્ણય લેવો જોઈએ.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
