ગુજરાતનું પાટનગર ગાંધીનગર હવે પર્યાવરણ જાળવણીના એક અનોખા મોડલ તરીકે ઉભરી રહ્યું છે. મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના માર્ગદર્શન હેઠળ ગાંધીનગર મહાનગરપાલિકા (GMC) દ્વારા ‘વેસ્ટ ટુ વેલ્થ’ એટલે કે કચરામાંથી સમૃદ્ધિ સર્જવાનો મંત્ર સફળતાપૂર્વક અમલમાં મૂકાયો છે. શહેરમાંથી એકત્ર થતો ભીનો કચરો હવે અદ્યતન ટેક્નોલોજીની મદદથી પોષક તત્વોથી ભરપૂર જૈવિક ખાતરમાં ફેરવવામાં આવી રહ્યો છે.
સેક્ટર-30માં અદ્યતન વર્મિ-કમ્પોસ્ટ પ્લાન્ટ
ગાંધીનગરના સેક્ટર-30 ખાતે કાર્યરત આ આધુનિક વર્મિ-કમ્પોસ્ટ પ્લાન્ટ શહેરમાં કચરા વ્યવસ્થાપનનું ઉત્તમ ઉદાહરણ બની રહ્યું છે. અહીં દરરોજ શહેરના રહેણાંક વિસ્તારો, હોટલો અને શાકભાજી માર્કેટમાંથી અંદાજે 100 મેટ્રિક ટન ભીનો કચરો એકત્રિત કરીને પ્લાન્ટમાં લાવવામાં આવે છે.
વૈજ્ઞાનિક પ્રક્રિયા દ્વારા બને છે ખાતર
આ પ્લાન્ટમાં કચરાને વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિથી પ્રક્રિયા કરીને જૈવિક ખાતરમાં ફેરવવામાં આવે છે. શરૂઆતમાં ભીના કચરાને 15 થી 25 દિવસ સુધી પાણીનો છંટકાવ કરીને કુદરતી રીતે સડવા દેવામાં આવે છે. ત્યારબાદ મશીનરીની મદદથી તેની પ્રક્રિયા કરીને તેમાં ખાસ પ્રકારના અળસિયાં ઉમેરવામાં આવે છે. આ અળસિયાં માત્ર 15 દિવસમાં કચરાને પોષક તત્વોથી ભરપૂર જૈવિક ખાતરમાં પરિવર્તિત કરી દે છે.
પ્રાકૃતિક ખેતીને મળે છે પ્રોત્સાહન
આ પ્લાન્ટ માત્ર શહેરને સ્વચ્છ રાખવામાં જ મદદરૂપ નથી પરંતુ કૃષિ ક્ષેત્ર માટે પણ ખૂબ મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ રહ્યો છે. અહીં તૈયાર થતું જૈવિક ખાતર ગાંધીનગરના જાહેર બગીચાઓ અને નર્સરીઓમાં ઉપયોગમાં લેવામાં આવે છે. ઉપરાંત ઉત્તર ગુજરાતના ભીલોડા સહિતના વિસ્તારોના ખેડૂતો પણ આ ખાતરનો ઉપયોગ કરીને પ્રાકૃતિક અને રાસાયણિક મુક્ત ખેતી તરફ આગળ વધી રહ્યા છે.
આવક વધારવા માટે બ્રાન્ડિંગનું આયોજન
ગાંધીનગરનો આ વર્મિ-કમ્પોસ્ટ પ્લાન્ટ દર વર્ષે 2,000 ટનથી વધુ જૈવિક ખાતર ઉત્પાદન કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. ભવિષ્યમાં આ ખાતરને બ્રાન્ડિંગ કરીને વ્યાવસાયિક ધોરણે વેચાણ કરવાની યોજના પણ બનાવવામાં આવી રહી છે. આ પહેલથી એક તરફ પર્યાવરણનું સંરક્ષણ થશે અને બીજી તરફ મહાનગરપાલિકાની આવકમાં પણ વધારો થશે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
