ભારતની સરકારી તેલ અને ગેસ કંપની ઓઈલ ઈન્ડિયા લિમિટેડ (OIL) ને અંદમાન દરિયાઈ ક્ષેત્રમાં નેચરલ ગેસની શોધમાં વધુ એક મહત્વપૂર્ણ સફળતા મળી છે. કંપનીએ અંદમાનના છીછરા દરિયાઈ વિસ્તારમાં ખોદવામાં આવેલા નવા શોધખોળ કૂવામાં નેચરલ ગેસ મળ્યાની પુષ્ટિ કરી છે. આ શોધને ભારતની ઊર્જા સુરક્ષા અને સ્થાનિક ગેસ ઉત્પાદન વધારવાની દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે.
આ શોધથી ભવિષ્યમાં દેશની આયાતી ગેસ પરની નિર્ભરતા ઘટાડવામાં મદદ મળી શકે છે. ખાસ કરીને ઊર્જાની વધતી માંગ વચ્ચે આ સફળતા વ્યૂહાત્મક રીતે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ગણાય છે.
‘વિજયપુરમ-3’ કૂવામાં મળી ગેસની પુષ્ટિ
ઓઈલ ઈન્ડિયાના જણાવ્યા મુજબ, ‘વિજયપુરમ-3’ નામનો કૂવો અંદમાન દ્વીપસમૂહના પૂર્વીય કિનારાથી આશરે 15 કિલોમીટર દૂર સ્થિત છે. આ કૂવો 355 મીટર ઊંડા દરિયાઈ વિસ્તારમાં ખોદવામાં આવ્યો હતો અને તે OALP (Open Acreage Licensing Policy) હેઠળ વિકસાવવામાં આવી રહેલા ઓફશોર બ્લોક AN-OSHP-2018/1 નો ભાગ છે.
આ બ્લોકમાં અત્યાર સુધી કુલ ત્રણ શોધખોળ કૂવાઓ ખોદવામાં આવ્યા છે, જેમાંથી બે કૂવાઓમાં હાઇડ્રોકાર્બન એટલે કે તેલ અને ગેસના સંકેતો મળી ચૂક્યા છે.
Union Minister for Petroleum and Natural Gas, Hardeep Singh Puri tweets, "Congratulations Oil India Limited. An ocean of energy opportunities reinforced in the Andaman Sea! Very happy to report the presence of natural gas in Sri Vijayapuram-3 an exploratory well drilled by Oil… pic.twitter.com/LFwNcaY8Fa
— ANI (@ANI) June 5, 2026
1,900 મીટરથી વધુ ઊંડાઈએ મળ્યો ગેસ ફ્લો
કંપનીએ જણાવ્યું કે આશરે 1,900 મીટરથી વધુ ઊંડાઈએ આવેલા ઈઓસીન (Eocene) સ્તરમાં કરવામાં આવેલા પ્રારંભિક ઉત્પાદન પરીક્ષણ દરમિયાન સતત ગેસ ફ્લો નોંધાયો હતો. ફ્લેરિંગ પ્રક્રિયા દ્વારા નેચરલ ગેસની હાજરીની સત્તાવાર પુષ્ટિ કરવામાં આવી છે.
કૂવામાં છિદ્રીકરણ બાદ દબાણ ઝડપથી વધ્યું અને ગેસનું ઉત્પાદન શરૂ થયું. હાલ ગેસના નમૂનાઓનું વિશ્લેષણ ચાલી રહ્યું છે, જેના આધારે તેની ગુણવત્તા, ઊર્જા ક્ષમતા (Calorific Value) અને વ્યાપારી ઉપયોગિતાનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવશે.
પેટ્રોલિયમ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરીએ આપી માહિતી
કેન્દ્રીય પેટ્રોલિયમ અને પ્રાકૃતિક ગેસ મંત્રી Hardeep Singh Puri એ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર આ સફળતાની માહિતી શેર કરી હતી. તેમણે આ શોધને ભારતના ઊર્જા ક્ષેત્ર માટે મહત્વપૂર્ણ ઉપલબ્ધિ ગણાવી હતી.
અગાઉ પણ મળ્યા હતા ગેસના સંકેતો
સપ્ટેમ્બર 2025માં ઓઈલ ઈન્ડિયાએ આ જ બ્લોકના ‘વિજયપુરમ-2’ કૂવામાં નેચરલ ગેસ મળ્યાની જાહેરાત કરી હતી. ત્યારબાદ કંપનીએ વિસ્તારના વધુ મૂલ્યાંકન અને સંશોધન માટે વ્યાપક અભિયાન હાથ ધર્યું હતું.
હવે ‘વિજયપુરમ-3’ માં મળેલી સફળતાએ આ સમગ્ર વિસ્તારમાં મોટા હાઇડ્રોકાર્બન ભંડાર હોવાની સંભાવનાઓને વધુ મજબૂત બનાવી છે.
600 ચોરસ કિમી વિસ્તારમાં 3D સિસ્મિક સર્વે પૂર્ણ
ગેસની અગાઉની શોધ બાદ ઓઈલ ઈન્ડિયાએ વધારાના 600 ચોરસ કિલોમીટર વિસ્તારમાં 3D સિસ્મિક સર્વે હાથ ધર્યો હતો. કંપનીએ જણાવ્યું કે સર્વેનું મેદાની કામ પૂર્ણ થઈ ગયું છે અને હાલમાં ડેટા પ્રોસેસિંગ ચાલી રહ્યું છે.
આ અભ્યાસ પૂર્ણ થયા બાદ નવા સંભવિત સ્થળોએ વધુ કૂવાઓનું ડ્રિલિંગ શરૂ કરવામાં આવશે, જેનાથી વિસ્તારના કુલ સંસાધનો અંગે વધુ સ્પષ્ટતા મળશે.
ભારતની ઊર્જા સુરક્ષા માટે મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ
ઊર્જા ક્ષેત્રના નિષ્ણાતોના મતે અંદમાન ક્ષેત્રમાં ગેસના વધતા સંકેતો ભારત માટે ગેમ-ચેન્જર સાબિત થઈ શકે છે. જો ભવિષ્યમાં અહીં મોટા પ્રમાણમાં ગેસના ભંડારની પુષ્ટિ થાય છે, તો ભારતની LNG અને અન્ય ગેસ આયાત પરની નિર્ભરતા નોંધપાત્ર રીતે ઘટી શકે છે.
આ શોધ ભારતને ઊર્જા ક્ષેત્રમાં આત્મનિર્ભરતા તરફ આગળ વધારવા ઉપરાંત લાંબા ગાળે ઊર્જા ખર્ચ ઘટાડવામાં પણ મહત્વની ભૂમિકા ભજવી શકે છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
