સુપ્રસિદ્ધ યાત્રાધામ ડાકોરમાં બુધવાર, 15 જુલાઈ 2026ના રોજ ભગવાન શ્રી રણછોડરાયજીની 254મી પરંપરાગત રથયાત્રા ભક્તિભાવ અને હર્ષોલ્લાસ સાથે યોજાઈ હતી. પુષ્ય નક્ષત્રના પવિત્ર સંયોગમાં યોજાતી આ રથયાત્રામાં ભગવાન રણછોડરાયજી ચાંદીના ભવ્ય રથમાં બિરાજમાન થઈ નગરચર્યાએ નીકળ્યા હતા. રથયાત્રાના દર્શન માટે ચરોતર સહિત ગુજરાતના વિવિધ વિસ્તારોમાંથી મોટી સંખ્યામાં શ્રદ્ધાળુઓ ડાકોર પહોંચ્યા હતા. ઉપલબ્ધ સ્થાનિક અહેવાલો પણ 15 જુલાઈએ 254મી રથયાત્રા યોજાઈ હોવાની પુષ્ટિ કરે છે.
અષાઢી બીજના દિવસે જગન્નાથપુરી અને અમદાવાદમાં ભગવાન જગન્નાથજીની રથયાત્રા નીકળે છે, જ્યારે ડાકોરમાં વર્ષોથી પુષ્ય નક્ષત્રના દિવસે રણછોડરાયજીની વિશેષ રથયાત્રા યોજવાની પરંપરા છે. 2026માં પુષ્ય નક્ષત્ર 15 જુલાઈના દિવસે હતું.
મંગળા આરતી સાથે ધાર્મિક વિધિઓનો પ્રારંભ
ડાકોરના શ્રી રણછોડરાયજી મંદિરમાં વહેલી સવારે 6:15 વાગ્યે મંગળા આરતી સાથે ધાર્મિક કાર્યક્રમોનો પ્રારંભ થયો હતો. ત્યારબાદ ઠાકોરજીની સ્નાન સેવા, શણગાર, મહાભોગ અને વિશેષ આરતી કરવામાં આવી હતી.
મંદિરના પૂજારીઓ દ્વારા વૈદિક મંત્રોચ્ચાર અને પરંપરાગત વિધિ સાથે ભગવાનની પૂજા કરવામાં આવી હતી. વહેલી સવારથી મંદિર પરિસરમાં મોટી સંખ્યામાં ભક્તો ઉમટી પડ્યા હતા અને રણછોડરાયજીનાં દર્શન માટે લાંબી કતારો જોવા મળી હતી.
ડાકોરનું રણછોડરાયજી મંદિર ગુજરાતનું મહત્વનું વૈષ્ણવ યાત્રાધામ છે. વર્તમાન મંદિરનું નિર્માણ 18મી સદીમાં થયું હોવાનું મંદિરની સત્તાવાર વેબસાઇટ જણાવે છે.
ભગવાનના રથે મંદિરની 11 પરિક્રમા કરી
પરંપરા અનુસાર રણછોડરાયજીના ભવ્ય ચાંદીના રથ દ્વારા મંદિર પરિસરમાં 11 પરિક્રમા કરવામાં આવી હતી. પરિક્રમા પૂર્ણ થયા બાદ ભગવાનને વિધિવત રીતે ચાંદીના રથમાં બિરાજમાન કરવામાં આવ્યા હતા.
ત્યારબાદ મંદિરના મોટા દરવાજેથી રથયાત્રાનું પ્રસ્થાન થયું હતું. ભગવાનના રથના દર્શન થતાં જ ભક્તોએ “જય રણછોડ, માખણ ચોર” અને “રણછોડરાયજી મહારાજની જય”ના નારા લગાવ્યા હતા. ઘંટનાદ, શંખનાદ, ઢોલ-નગારાં અને ભજન-કીર્તનથી સમગ્ર ડાકોર નગર ભક્તિમય બની ગયું હતું.
પરંપરાગત માર્ગ પરથી નગરચર્યા
રણછોડરાયજીની રથયાત્રા મંદિરથી પ્રસ્થાન કરીને ડાકોરના પરંપરાગત માર્ગ પરથી પસાર થઈ હતી. આપેલી વિગતો મુજબ યાત્રા ગૌશાળા, લાલબાગ, મહાપ્રભુજીની બેઠક, નરસિંહ ટેકરી અને રાધાકુંડ થઈ કેવડેશ્વર પહોંચી હતી.
રથયાત્રાના સમગ્ર માર્ગને ધ્વજ, ફૂલ, રંગોળી અને ધાર્મિક શણગારથી સજાવવામાં આવ્યો હતો. માર્ગની બંને બાજુ હજારો ભક્તો ભગવાનના દર્શન માટે ઊભા રહ્યા હતા. સ્થાનિક લોકો દ્વારા ઘરની છત, બાલ્કની અને રસ્તાની બંને બાજુથી ફૂલવર્ષા કરીને ભગવાનનું સ્વાગત કરવામાં આવ્યું હતું.
બે રથ અને ત્રણ પાલખી બન્યાં આકર્ષણનું કેન્દ્ર
રથયાત્રામાં બે ભવ્ય રથ, ત્રણ પાલખી, સુશોભિત ઘોડા, બેન્ડવાજાં અને ભજન મંડળીઓ મુખ્ય આકર્ષણ બન્યાં હતાં.
પરંપરાગત વસ્ત્રોમાં સજ્જ ભક્તો ભજન ગાતા અને નૃત્ય કરતા રથયાત્રામાં આગળ વધ્યા હતા. વિવિધ ધાર્મિક મંડળીઓ દ્વારા ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ અને રણછોડરાયજીના જીવનપ્રસંગો રજૂ કરતી ઝાંખીઓ પણ કાઢવામાં આવી હતી. બેન્ડવાજાં અને ઢોલના તાલે ભક્તોએ ઉમંગભેર ભાગ લીધો હતો. સમગ્ર નગરમાં ઉત્સવ જેવું વાતાવરણ જોવા મળ્યું હતું.
ઠેર-ઠેર ભગવાનનું સ્વાગત અને આરતી
રથયાત્રાના માર્ગ પર વિવિધ સામાજિક, ધાર્મિક અને સેવાભાવી સંસ્થાઓ દ્વારા ભગવાન રણછોડરાયજીનું સ્વાગત કરવામાં આવ્યું હતું. અનેક સ્થળોએ ભગવાનના રથની આરતી ઉતારવામાં આવી હતી. ભક્તો માટે પીવાનું પાણી, શરબત, પ્રસાદ અને ભોજનની વ્યવસ્થા પણ કરવામાં આવી હતી.
સ્થાનિક વેપારીઓ અને નગરજનોએ દુકાનો તથા મકાનોને શણગારી રણછોડરાયજીની નગરચર્યાનું સ્વાગત કર્યું હતું.
જાંબુ, ફણગાવેલા મગ અને કેરીનો પ્રસાદ
ડાકોરની રથયાત્રામાં ભક્તોને પરંપરાગત રીતે જાંબુ, ફણગાવેલા મગ અને કેરીનો પ્રસાદ વિતરણ કરવામાં આવ્યો હતો. વિવિધ સેવાભાવી સંસ્થાઓએ માર્ગ પર પ્રસાદ વિતરણ કેન્દ્રો ઊભાં કર્યા હતા. મોટી સંખ્યામાં આવેલા ભક્તોને ભોજન અને પાણી મળી રહે તે માટે સ્વયંસેવકો તૈનાત કરવામાં આવ્યા હતા.
પ્રસાદ મેળવવા માટે ભક્તોમાં ભારે ઉત્સાહ જોવા મળ્યો હતો.
પુષ્ય નક્ષત્રમાં જ કેમ નીકળે છે ડાકોરની રથયાત્રા?
દેશના મોટાભાગના સ્થળોએ ભગવાન જગન્નાથજીની રથયાત્રા અષાઢી બીજના દિવસે યોજાય છે. જોકે, ડાકોરમાં ભગવાન રણછોડરાયજીની રથયાત્રા પુષ્ય નક્ષત્રમાં કાઢવાની વિશિષ્ટ પરંપરા છે.
આ દિવસે રણછોડરાયજી ચાંદીના રથમાં બિરાજમાન થઈ મંદિરની બહાર આવી નગરજનોને દર્શન આપે છે. આ કારણથી ડાકોરની રથયાત્રાનું ધાર્મિક અને પરંપરાગત મહત્વ વિશેષ છે. દેશ-વિદેશમાંથી શ્રદ્ધાળુઓ આ દિવસે ડાકોર પહોંચી ભગવાનની નગરચર્યાના દર્શન કરે છે.
રાત્રે નિજ મંદિરમાં પરત ફરશે રથ
લગભગ આખો દિવસ ડાકોરના વિવિધ વિસ્તારોમાં નગરચર્યા કર્યા બાદ રથયાત્રા રાત્રે 8થી 8:30 વાગ્યાની વચ્ચે ફરી રણછોડરાયજી મંદિરે પરત ફરવાની હતી.
મંદિરે પરત ફર્યા બાદ ભગવાનની વિશેષ આરતી, ભોગ અને અન્ય ધાર્મિક વિધિઓ યોજાવાની હતી. ત્યારબાદ ભગવાનને ફરી નિજ મંદિરમાં બિરાજમાન કરવાની પરંપરા છે. રથયાત્રાના સમાપન સમયે પણ મોટી સંખ્યામાં ભાવિકો મંદિર પરિસરમાં ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.
388 પોલીસકર્મીઓનો ચુસ્ત બંદોબસ્ત
રથયાત્રા દરમિયાન કાયદો અને વ્યવસ્થા જળવાઈ રહે તથા ભક્તોને કોઈ મુશ્કેલી ન પડે તે માટે ચુસ્ત પોલીસ બંદોબસ્ત ગોઠવવામાં આવ્યો હતો.
આપેલી સત્તાવાર વિગતો મુજબ એક નાયબ પોલીસ અધિક્ષક, બે પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર, છ પોલીસ સબ-ઇન્સ્પેક્ટર, 147 પોલીસ જવાનો તથા હોમગાર્ડ સહિત કુલ 388 સુરક્ષા કર્મચારીઓ તૈનાત કરવામાં આવ્યા હતા. ભીડ વ્યવસ્થાપન, ટ્રાફિક નિયંત્રણ, મંદિર સુરક્ષા અને રથયાત્રાના માર્ગ પર અલગ-અલગ પોલીસ ટીમોને જવાબદારી સોંપવામાં આવી હતી.
ડ્રોન અને 3D કેમેરાથી મોનિટરિંગ
રથયાત્રાના સમગ્ર માર્ગ પર ડ્રોન સર્વેલન્સ દ્વારા ભીડ અને યાત્રાની ગતિવિધિઓ પર નજર રાખવામાં આવી હતી. મહત્વપૂર્ણ અને વધુ ભીડ ધરાવતા સ્થળોએ કેમેરા દ્વારા સતત મોનિટરિંગ કરવામાં આવ્યું હતું. પોલીસ કન્ટ્રોલ રૂમમાંથી સમગ્ર યાત્રાની સ્થિતિની દેખરેખ રાખવામાં આવી હતી.
શંકાસ્પદ પ્રવૃત્તિ, વધુ પડતી ભીડ કે ટ્રાફિક અવરોધ સર્જાય તો તાત્કાલિક પોલીસ ટીમ મોકલી શકાય તેવી વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હતી.
ભક્તો માટે વિશેષ વ્યવસ્થાઓ
મંદિર ટ્રસ્ટ, સ્થાનિક વહીવટી તંત્ર અને નગરપાલિકા દ્વારા ભક્તોની સુવિધા માટે પીવાનું પાણી, આરોગ્ય સેવા, સફાઈ અને ટ્રાફિક વ્યવસ્થા ગોઠવવામાં આવી હતી.
મંદિરની આસપાસ અને યાત્રાના માર્ગ પર સ્વયંસેવકોને તૈનાત કરવામાં આવ્યા હતા. વૃદ્ધો, બાળકો અને મહિલાઓને ભીડમાં કોઈ મુશ્કેલી ન પડે તે માટે અલગ સહાય ટીમો કાર્યરત રહી હતી. રથયાત્રા દરમિયાન સ્વચ્છતા જળવાઈ રહે તે માટે સફાઈ કર્મચારીઓ પણ સતત કામગીરી કરતા રહ્યા હતા.
‘જય રણછોડ’ના નાદથી ગુંજ્યું યાત્રાધામ
રણછોડરાયજીની 254મી રથયાત્રાને લઈને ડાકોરમાં દિવસભર ભક્તિ અને ઉત્સાહનો માહોલ રહ્યો હતો. મંદિર પરિસરથી લઈને સમગ્ર યાત્રામાર્ગ સુધી “જય રણછોડ, માખણ ચોર”ના જયઘોષ સંભળાયા હતા. હજારો શ્રદ્ધાળુઓએ ભગવાનના ચાંદીના રથનાં દર્શન કરીને ધન્યતા અનુભવી હતી.
પરંપરા, શ્રદ્ધા, સેવા અને સુરક્ષાના સમન્વય સાથે યોજાયેલી આ ભવ્ય રથયાત્રાએ ફરી એકવાર ડાકોરની ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક ઓળખને ઉજાગર કરી હતી.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
