સુપ્રીમ કોર્ટએ યુએપીએ (Unlawful Activities Prevention Act) હેઠળ ધરપકડ કરાયેલા આરોપીઓના જામીન અંગે એક મહત્વપૂર્ણ અને વ્યાપક અસર ધરાવતું અવલોકન કર્યું છે. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે “જામીન એ નિયમ છે અને જેલ અપવાદ”, અને આ સિદ્ધાંત યુએપીએ જેવા કડક કાયદામાં પણ લાગુ પડે છે.
સોમવારે જસ્ટિસ બીવી નાગરત્ના અને ઉજ્જલ ભુયાનની બેન્ચે એક યુએપીએ આરોપીના જામીન મંજૂર કરતી વખતે આ સ્પષ્ટતા કરી. કોર્ટે કહ્યું કે યુએપીએની કલમ 43D(5)નો અર્થ અનિશ્ચિત સમય સુધી કેદ રાખવો નથી, અને તેમાં પણ બંધારણના આર્ટિકલ 21 (જીવન અને સ્વતંત્રતા) અને આર્ટિકલ 22 (કાયદાકીય સુરક્ષા)નું પાલન કરવું જરૂરી છે.
અગાઉના ચુકાદા સાથે અસંમતિ
આ બેન્ચે અગાઉના એક મહત્વપૂર્ણ ચુકાદા સાથે અસંમતિ વ્યક્ત કરી, જેમાં ઉમર ખાલિદને જામીન આપવાનો ઇનકાર કરવામાં આવ્યો હતો. નોંધનીય છે કે ઉમર ખાલિદ સહિત ઘણા આરોપીઓ પાંચ વર્ષથી વધુ સમયથી ટ્રાયલ વગર જ કેદમાં છે.
કોર્ટે આ મુદ્દે ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી કે લાંબા સમય સુધી ટ્રાયલ વગર કેદ રાખવું ન્યાયના મૂળભૂત સિદ્ધાંતો સામે છે.
દોષિત ઠેરવવાના નીચા દર પર ચિંતા
સુપ્રીમ કોર્ટે નેશનલ ક્રાઇમ રેકોર્ડ્સ બ્યુરોના આંકડાઓનો ઉલ્લેખ કરતા જણાવ્યું કે યુએપીએ હેઠળ દોષિત ઠેરવવાનો દર ખૂબ ઓછો છે.
- 2019 થી 2023 દરમિયાન દોષિત દર માત્ર 2% થી 6% વચ્ચે
- એટલે કે 94% થી 98% કેસોમાં આરોપીઓ નિર્દોષ સાબિત
- વાર્ષિક સરેરાશ દોષિત દર લગભગ 1%
આ પરિસ્થિતિમાં કોર્ટે સવાલ કર્યો કે માત્ર ગંભીર આરોપોના આધારે આરોપીઓને લાંબા સમય સુધી જેલમાં રાખવું યોગ્ય છે કે નહીં.
ખાસ કેસ: સૈયદ ઇફ્તિકારને જામીન
આ અવલોકન દરમિયાન કોર્ટે જમ્મુ-કાશ્મીરના કુપવાડાના રહેવાસી સૈયદ ઇફ્તિકારને જામીન મંજૂર કર્યા. તેમના વિરુદ્ધ નાર્કો-ટેરર કેસ ચાલી રહ્યો છે, જેની તપાસ National Investigation Agency દ્વારા થઈ રહી છે.
કોર્ટે જામીન સાથે કેટલીક શરતો પણ મૂકી:
- પાસપોર્ટ જમા કરાવવો
- દર 15 દિવસે પોલીસ સ્ટેશનમાં હાજરી આપવી
કાયદા અને ન્યાય પ્રણાલીમાં સંદેશ
આ ચુકાદો માત્ર એક કેસ પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ સમગ્ર ન્યાય પ્રણાલી માટે મહત્વપૂર્ણ સંદેશ આપે છે કે કડક કાયદાઓ હેઠળ પણ વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતા અને બંધારણીય અધિકારોનું રક્ષણ જરૂરી છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
