જમ્મુ-કાશ્મીરના પહલગામમાં થયેલા ભયાનક આતંકી હુમલાની તપાસમાં એક મહત્વપૂર્ણ કાયદાકીય પગલું ભરવામાં આવ્યું છે. જમ્મુની એક કોર્ટે પાકિસ્તાન સ્થિત પ્રતિબંધિત આતંકી સંગઠન લશ્કર-એ-તૈયબાના સ્થાપક અને વડા હાફિઝ સઈદ વિરુદ્ધ ઓપન-ડેટેડ બિનજામીનપાત્ર વોરંટ જાહેર કર્યું છે.
આ વોરંટ નેશનલ ઇન્વેસ્ટિગેશન એજન્સી—NIAની અરજીના આધારે જાહેર કરવામાં આવ્યું છે. NIAએ કોર્ટ સમક્ષ દલીલ કરી હતી કે હાફિઝ સઈદ પાકિસ્તાનમાં છે, ભારતીય તપાસ એજન્સીઓથી જાણીજોઈને બચી રહ્યો છે અને હાલમાં તેની હાજરી ભારતીય કોર્ટમાં સુનિશ્ચિત કરવી શક્ય નથી. કોર્ટે અરજી સ્વીકાર્યા બાદ તેની સામે આગળની કાયદાકીય કાર્યવાહી માટે બિનજામીનપાત્ર વોરંટ જાહેર કર્યું છે.
હાફિઝ સઈદ વિરુદ્ધ પૂરક ચાર્જશીટ
NIAએ 6 જુલાઈ, 2026ના રોજ જમ્મુની વિશેષ NIA કોર્ટમાં દાખલ કરેલી પૂરક ચાર્જશીટમાં હાફિઝ સઈદને પહલગામ આતંકી હુમલાના મુખ્ય આરોપીઓમાં સામેલ કર્યો હતો. તપાસ એજન્સીએ તેને વ્યક્તિગત રીતે તેમજ પ્રતિબંધિત સંગઠન લશ્કર-એ-તૈયબા અને તેના સક્રિય પ્રોક્સી સંગઠન ધ રેઝિસ્ટન્સ ફ્રન્ટ—TRFના વડા તરીકે આરોપી બનાવ્યો છે.
NIAનો આરોપ છે કે પહલગામ હુમલાનું કાવતરું પાકિસ્તાનમાં ઘડવામાં આવ્યું હતું અને હાફિઝ સઈદે આ સરહદપાર આતંકી ષડયંત્રમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી. જોકે કેસનો અંતિમ નિર્ણય કોર્ટ દ્વારા પુરાવાઓ અને કાયદાકીય સુનાવણીના આધારે કરવામાં આવશે.
NIA Court issues a non-bailable warrant against the absconding accused, Pakistan-based Lashkar-e-Taiba (LeT) chief, Hafiz Muhammad Saeed, in the Pahalgam terror attack case. pic.twitter.com/sU0DpeZBnP
— ANI (@ANI) July 14, 2026
પહલગામ હુમલામાં 26 લોકોનાં મોત
પહલગામ આતંકી હુમલો 22 એપ્રિલ, 2025ના રોજ અનંતનાગ જિલ્લાના બૈસરન વિસ્તારમાં થયો હતો. હુમલામાં 25 પ્રવાસીઓ અને જમ્મુ-કાશ્મીરના એક સ્થાનિક નાગરિક સહિત કુલ 26 લોકોના મોત થયા હતા. હુમલા બાદ NIAએ તપાસ હાથ ધરી હતી અને પાકિસ્તાન સ્થિત આતંકી સંગઠનો, તેમના હેન્ડલરો તથા સ્થાનિક સહયોગીઓની સંભવિત ભૂમિકાની તપાસ શરૂ કરી હતી.
NIAએ પૂરક ચાર્જશીટમાં હાફિઝ સઈદને હુમલાના કાવતરા સાથે જોડતાં જણાવ્યું છે કે હુમલાની યોજના, આતંકીઓનું સંચાલન અને સમગ્ર ઓપરેશનમાં પાકિસ્તાન સ્થિત નેટવર્કની ભૂમિકા હતી.
NIAએ કોર્ટમાં શું દલીલ કરી?
NIAએ કોર્ટમાં જણાવ્યું હતું કે હાફિઝ સઈદ પોતાની ધરપકડથી જાણીજોઈને બચી રહ્યો છે. એજન્સીએ તેની સામે ઓપન-ડેટેડ બિનજામીનપાત્ર વોરંટ જાહેર કરવાની માંગ કરી હતી, જેથી તેને પકડવા અને કેસમાં આગળની કાર્યવાહી હાથ ધરવા માટે વોરંટની સમયમર્યાદાનો પ્રશ્ન ન રહે.
એજન્સીએ એવો પણ દાવો કર્યો હતો કે પાકિસ્તાનમાંથી હાફિઝ સઈદને ભારત લાવવા માટે ઉપલબ્ધ કાનૂની વિકલ્પોનો મોટા ભાગે ઉપયોગ થઈ ચૂક્યો છે. આવી સ્થિતિમાં આરોપીની શારીરિક હાજરી વગર કાયદાકીય પ્રક્રિયા આગળ વધારવા માટે જરૂરી પગલાં લેવાની માંગ કરવામાં આવી હતી.
કોર્ટે વોરંટ જાહેર કરતી વખતે નોંધ્યું હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે કે કેસની સંપૂર્ણ અને અસરકારક તપાસ માટે હાફિઝ સઈદની ધરપકડ અને પૂછપરછ જરૂરી છે.
શું હવે તરત જ ગેરહાજરીમાં ટ્રાયલ શરૂ થશે?
બિનજામીનપાત્ર વોરંટ જાહેર થવાથી હાફિઝ સઈદ વિરુદ્ધ તરત જ ગેરહાજરીમાં ટ્રાયલ શરૂ થતો નથી. આ વોરંટને તેની ગેરહાજરીમાં કેસ ચલાવવાની દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પ્રારંભિક કાયદાકીય પગલું માનવામાં આવે છે.
કાયદા અનુસાર આરોપીને હાજર કરવા માટે પહેલા સમન્સ, વોરંટ અને જાહેરનામા સહિતની નિર્ધારિત પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવી પડે છે. આરોપી તેમ છતાં હાજર ન થાય અને કોર્ટ તેને જાહેર કરાયેલ અપરાધી—Proclaimed Offender તરીકે જાહેર કરે, ત્યારબાદ નિયત શરતો હેઠળ તેની ગેરહાજરીમાં પૂછપરછ, ટ્રાયલ અથવા ચુકાદાની કાર્યવાહી આગળ વધી શકે છે.
શું છે ‘ટ્રાયલ ઇન એબ્સન્સિયા’?
‘ટ્રાયલ ઇન એબ્સન્સિયા’નો અર્થ આરોપીની શારીરિક હાજરી વગર તેની સામે કોર્ટમાં કેસ ચલાવવો થાય છે. ભારતમાં ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતા—BNSS, 2023ની કલમ 356માં જાહેર કરાયેલા અપરાધી સામે તેની ગેરહાજરીમાં તપાસ, ટ્રાયલ અથવા ચુકાદાની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.
આ જોગવાઈ ખાસ કરીને એવા આરોપીઓ માટે ઉપયોગી છે, જેઓ દેશમાંથી ફરાર હોય, વિદેશમાં છુપાયેલા હોય અથવા કોર્ટ સમક્ષ હાજર થવાનું જાણીજોઈને ટાળતા હોય. જોકે આ પ્રક્રિયા માટે કોર્ટને નિર્ધારિત કાયદાકીય સુરક્ષાઓ અને પ્રક્રિયાનું પાલન કરવું જરૂરી છે.
ટ્રાયલ શરૂ કરતાં પહેલાં કોર્ટ આરોપીને હાજર થવાની પૂરતી તક આપે છે. કાયદાકીય નોટિસ, વોરંટ અને જાહેરનામા છતાં આરોપી હાજર ન થાય તો કોર્ટ તેને જાહેર કરાયેલ અપરાધી તરીકે ઘોષિત કરી શકે છે.
હાફિઝ સઈદને ભગોડો જાહેર કરવાની પ્રક્રિયા
NIA હવે હાફિઝ સઈદ સામે Proclaimed Offender જાહેર કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરી શકે છે. આ પ્રક્રિયામાં કોર્ટ દ્વારા તેના નામે જાહેરનામું પ્રસિદ્ધ કરવામાં આવી શકે છે અને તેને નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં હાજર થવા કહેવામાં આવી શકે છે.
જો તે આદેશ છતાં હાજર નહીં થાય, તો તેની ગેરહાજરીમાં કેસ ચલાવવાની અરજી પર કોર્ટ આગળનો નિર્ણય લઈ શકે છે. જરૂર પડ્યે તેની ભારતમાં આવેલી અથવા કાયદાકીય રીતે ઓળખી શકાય તેવી સંપત્તિ સામે પણ અલગ કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
અગાઉની ચાર્જશીટમાં કોના નામ હતા?
NIAની અગાઉની ચાર્જશીટમાં ત્રણ પાકિસ્તાની આતંકીઓ સુલેમાન, જિબ્રાન અને હમઝા અફઘાનીને આરોપી બનાવવામાં આવ્યા હતા. આ ઉપરાંત પાકિસ્તાન સ્થિત લશ્કર-એ-તૈયબાના આતંકી સાજિદ સૈફુલ્લા જટ્ટનું નામ પણ સામેલ હતું.
પહલગામના સ્થાનિક રહેવાસી બશીર હાઈ અહેમદ અને પરવેઝ અહેમદને પણ કથિત રીતે આતંકીઓને આશ્રય અને સહાય પૂરી પાડવાના આરોપસર ચાર્જશીટમાં સામેલ કરવામાં આવ્યા હતા. તપાસ એજન્સી હવે હુમલા પાછળના સમગ્ર સરહદપાર નેટવર્ક, નાણાકીય સહાય, લોજિસ્ટિક સપોર્ટ, સ્થાનિક મદદગાર અને પાકિસ્તાન સ્થિત હેન્ડલરોની ભૂમિકાની તપાસ આગળ વધારી રહી છે.
26/11 હુમલા સાથે પણ જોડાયેલું નામ
હાફિઝ સઈદ લશ્કર-એ-તૈયબાનો સ્થાપક છે અને ભારતીય એજન્સીઓ તેને વર્ષ 2008ના 26/11 મુંબઈ આતંકી હુમલાના મુખ્ય કાવતરાખોરોમાંથી એક માને છે. ભારત લાંબા સમયથી તેની સામે કાર્યવાહી અને પ્રત્યાર્પણની માંગ કરતું આવ્યું છે.
પાકિસ્તાનમાં તેની સામે આતંકવાદને નાણાકીય સહાય આપવાના કેસોમાં કાર્યવાહી થઈ છે, પરંતુ ભારત તેને પોતાના દેશમાં થયેલા અનેક આતંકી હુમલાઓ માટે જવાબદાર ગણાવી રહ્યું છે.
ભારત માટે કાયદાકીય રીતે કેમ મહત્વપૂર્ણ?
હાફિઝ સઈદ વિરુદ્ધ ગેરહાજરીમાં ટ્રાયલની પ્રક્રિયા આગળ વધે તો પાકિસ્તાનમાં રહેલા આતંકી આરોપી સામે ભારતમાં પુરાવા રજૂ કરવા, સાક્ષીઓની જુબાની નોંધવા અને કોર્ટનો ચુકાદો મેળવવાનો માર્ગ ખુલશે.
ગેરહાજરીમાં મળેલો ચુકાદો ભવિષ્યમાં પ્રત્યાર્પણ, આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાકીય સહયોગ, સંપત્તિ જપ્તી અને આતંકી નેટવર્ક સામે અન્ય દેશોમાં કાર્યવાહી માટે મહત્વપૂર્ણ આધાર બની શકે છે. આ પ્રક્રિયા દ્વારા એવો સંદેશ પણ આપવામાં આવે છે કે માત્ર વિદેશમાં છુપાઈ જવાથી અથવા કોર્ટ સમક્ષ હાજર ન થવાથી ગંભીર ગુનાઓના આરોપી સામેની ન્યાયિક કાર્યવાહી અટકશે નહીં.
તપાસ હજુ ચાલુ
પહલગામ આતંકી હુમલાની તપાસ હજુ ચાલુ છે. NIA સરહદપાર ષડયંત્ર, હુમલાખોરોને આપવામાં આવેલી તાલીમ, હથિયારો, નાણાકીય સહાય, સંચાર વ્યવસ્થા અને સ્થાનિક સહયોગીઓ અંગે પુરાવા એકત્ર કરી રહી છે.
હાફિઝ સઈદ વિરુદ્ધ બિનજામીનપાત્ર વોરંટ જાહેર થવો તપાસનો મહત્વપૂર્ણ તબક્કો છે. હવે આગામી દિવસોમાં તેને જાહેર કરાયેલ અપરાધી જાહેર કરવા અને ગેરહાજરીમાં ટ્રાયલ શરૂ કરવા માટે NIA કોર્ટ સમક્ષ વધુ અરજીઓ કરી શકે છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
