કર્ણાટકમાં યુવાનો અને કોલેજના વિદ્યાર્થીઓમાં HIV સંક્રમણ અંગે ચિંતા વધતાં રાજ્યની એન્જિનિયરિંગ અને ડિગ્રી કોલેજોમાં HIV જાગૃતિ, કાઉન્સેલિંગ અને સ્વૈચ્છિક ટેસ્ટિંગ માટે ઇન્ટિગ્રેટેડ હેલ્થ કેમ્પ યોજવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. વિવિધ અહેવાલોમાં 18થી 25 વર્ષની વયના 7,000થી વધુ વિદ્યાર્થીઓ અને યુવાનો HIV પોઝિટિવ હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે. જોકે આ આંકડો તાજેતરમાં એકસાથે થયેલા નવા નિદાનનો છે કે અગાઉથી નોંધાયેલા કેસનો સંકલિત આંકડો છે તે અંગે જાહેર ક્ષેત્રમાં ઉપલબ્ધ સત્તાવાર વિગત મર્યાદિત છે. તેથી આ દાવાને મીડિયા અહેવાલોના આધારે રજૂ કરવો વધુ યોગ્ય છે.
એન્જિનિયરિંગ અને ડિગ્રી કોલેજોમાં કેમ્પ કેમ?
કર્ણાટક સ્ટેટ એઇડ્સ પ્રિવેન્શન સોસાયટી એટલે કે KSAPSએ ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાઓમાં HIV અંગે જાગૃતિ અને વહેલી ઓળખ વધારવા માટે કોલેજ સ્તરે આરોગ્ય કેમ્પ યોજવાની ભલામણ કરી છે. તેના આધારે વિશ્વેશ્વરાય ટેકનોલોજીકલ યુનિવર્સિટી હેઠળની કોલેજો અને કોલેજિયેટ એજ્યુકેશન વિભાગ હેઠળની સંસ્થાઓમાં ટેસ્ટિંગ તથા કાઉન્સેલિંગ કેમ્પ યોજવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરવામાં આવી છે. VTU સાથે જોડાયેલી કોલેજોને પણ HIV સ્ક્રીનિંગ અને જાગૃતિ કેમ્પ યોજવા સૂચના આપવામાં આવી હોવાનું પ્રાદેશિક અહેવાલોમાં જણાવાયું છે.
આ કેમ્પ સરકારી, સહાયિત અને ખાનગી ડિગ્રી તથા એન્જિનિયરિંગ કોલેજોમાં યોજાઈ શકે છે. તેનો હેતુ માત્ર HIV ટેસ્ટ કરાવવાનો નથી, પરંતુ વિદ્યાર્થીઓને સંક્રમણના માર્ગો, નિવારણ, સુરક્ષિત વર્તન, ટેસ્ટિંગની જરૂરિયાત, સારવાર અને HIV સાથે જોડાયેલા ભેદભાવ અંગે વૈજ્ઞાનિક માહિતી આપવાનો પણ છે.
શું દરેક વિદ્યાર્થીનું HIV ટેસ્ટિંગ ફરજિયાત રહેશે?
કોલેજોને કેમ્પનું આયોજન કરવું જરૂરી બની શકે છે, પરંતુ દરેક વિદ્યાર્થી માટે HIV ટેસ્ટ કરાવવો ફરજિયાત નહીં હોય. પરીક્ષણ વિદ્યાર્થીની જાણકાર અને સ્વૈચ્છિક સંમતિ બાદ જ થવું જોઈએ. HIV ટેસ્ટિંગમાં ગોપનીયતા, કાઉન્સેલિંગ અને સંમતિ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.
આથી “કર્ણાટકે કોલેજ વિદ્યાર્થીઓ માટે HIV ટેસ્ટ ફરજિયાત કર્યા” એવો દાવો સંપૂર્ણપણે ચોક્કસ નથી. વધુ યોગ્ય રીતે કહીએ તો કર્ણાટકે ઉચ્ચ શિક્ષણ સંસ્થાઓમાં HIV જાગૃતિ અને સ્વૈચ્છિક ટેસ્ટિંગ કેમ્પનું આયોજન ફરજિયાત અથવા વ્યવસ્થિત બનાવવાનું શરૂ કર્યું છે.
18થી 35 વર્ષની વયના લોકોમાં કેસ વધ્યાનો દાવો
KSAPSને આધીન ગણાવવામાં આવેલા આંકડા મુજબ 18થી 35 વર્ષની વયના HIV પોઝિટિવ લોકોની સંખ્યા 2023-24માં લગભગ 44,500થી વધીને 2025-26માં 66,600 સુધી પહોંચી હોવાનું મીડિયા અહેવાલોમાં જણાવાયું છે. આ વય જૂથમાં નોંધાયેલા કેસોની વૃદ્ધિને કારણે આરોગ્ય વિભાગે યુવાનો અને કોલેજ કેમ્પસ પર વિશેષ ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે.
જોકે નોંધાયેલા કેસમાં વધારો થવાનું કારણ માત્ર નવા સંક્રમણમાં વધારો જ હોય એવું જરૂરી નથી. વધુ સ્ક્રીનિંગ, લોકોમાં ટેસ્ટિંગ અંગે વધેલી જાગૃતિ, ગોપનીય કાઉન્સેલિંગ અને અગાઉ નિદાન ન થયેલા લોકોની ઓળખને કારણે પણ સત્તાવાર નોંધણીમાં વધારો થઈ શકે છે.
Over 7,000 young people and students aged 18 to 25 have tested positive for HIV in Karnataka, prompting the state government and the Karnataka State AIDS Prevention Society to mandate integrated health camps for HIV testing, screening, and counseling. pic.twitter.com/8De0uts3eK
— Dr Edmond Fernandes, MD (@Edmondfernandes) July 28, 2026
કર્ણાટકમાં HIVનું મોટું ભારણ
મીડિયા અહેવાલોમાં NACOના 2024ના રાષ્ટ્રીય HIV અને STD પ્રતિસાદ સંબંધિત આંકડાનો ઉલ્લેખ કરતાં કર્ણાટકમાં આશરે 2.60 લાખ લોકો HIV સાથે જીવતા હોવાનું જણાવાયું છે. તેમાંથી લગભગ 2.05 લાખ લોકો એન્ટિરેટ્રોવાયરલ થેરાપી એટલે કે ART સાથે જોડાયેલા હોવાનું અને લગભગ 54,000 લોકો પોતાના HIV સ્ટેટસથી અજાણ હોઈ શકે એવો અંદાજ રજૂ કરવામાં આવ્યો છે. કર્ણાટક HIV સાથે જીવતા લોકોની સંખ્યાના આધારે દેશના ઊંચું ભારણ ધરાવતા રાજ્યોમાં સામેલ હોવાનું પણ અહેવાલોમાં જણાવાયું છે.
આ તફાવત દર્શાવે છે કે રાજ્ય માટે માત્ર નવા કેસ અટકાવવાનું જ નહીં, પરંતુ અજાણ સંક્રમિત લોકોની ઓળખ કરીને તેમને સારવાર સાથે જોડવાનું પણ મોટું જાહેર આરોગ્ય લક્ષ્ય છે.
7,000થી વધુ વિદ્યાર્થીઓનો આંકડો શું કહે છે?
વિવિધ અહેવાલોમાં 18થી 25 વર્ષની વયના 7,000થી વધુ વિદ્યાર્થીઓ અને યુવાનો HIV પોઝિટિવ હોવાનું જણાવાયું છે. આ આંકડાના આધારે કોલેજ કેમ્પસમાં જાગૃતિ અને સ્વૈચ્છિક પરીક્ષણ વધારવાની જરૂરિયાત દર્શાવવામાં આવી છે.
પરંતુ આ આંકડાને “હાલમાં એક જ અભિયાન દરમિયાન 7,000 વિદ્યાર્થીઓ પોઝિટિવ મળ્યા” તરીકે રજૂ કરવું ભ્રામક બની શકે છે. જાહેર અહેવાલોમાં આ કેસ કયા સમયગાળા દરમિયાન નોંધાયા, બધા જ વ્યક્તિઓ વર્તમાન કોલેજ વિદ્યાર્થી છે કે નહીં અને તેમાં યુવાનોની અન્ય શ્રેણીઓનો સમાવેશ છે કે નહીં તેની સંપૂર્ણ સત્તાવાર વિગતો ઉપલબ્ધ નથી.
QR કોડ આધારિત HIV સ્વ-જોખમ મૂલ્યાંકન સાધન
KSAPSએ પોતાની વેબસાઇટ પર ગોપનીય HIV સેલ્ફ રિસ્ક એસેસમેન્ટ માટે QR કોડ આધારિત સુવિધા ઉપલબ્ધ કરાવી છે. આ સાધનનો ઉપયોગ કરીને વ્યક્તિ પોતાના વર્તન, સંભવિત સંપર્ક અને જોખમના પરિબળોના આધારે પ્રાથમિક સ્વ-મૂલ્યાંકન કરી શકે છે. KSAPS આ સુવિધાને 100 ટકા ગોપનીય ગણાવે છે.
આ સાધન HIVનું નિદાન કરતું નથી. તેનો હેતુ માત્ર જોખમ સમજવામાં મદદ કરવો અને જરૂર જણાય તો વ્યક્તિને કાઉન્સેલિંગ અથવા પ્રમાણિત ટેસ્ટિંગ સેન્ટર સુધી દોરી જવાનો છે. HIVની ખાતરી માત્ર માન્ય લેબોરેટરી ટેસ્ટ અને નક્કી કરાયેલી ટેસ્ટિંગ પ્રક્રિયા દ્વારા જ થઈ શકે છે.
કેમ્પમાં કઈ સુવિધાઓ મળી શકે?
ઇન્ટિગ્રેટેડ હેલ્થ કેમ્પમાં HIV ઉપરાંત અન્ય આરોગ્ય મુદ્દાઓ અંગે પણ માહિતી અને માર્ગદર્શન મળી શકે છે. કોલેજ સ્તરના કેમ્પમાં સામાન્ય રીતે નીચેની પ્રવૃત્તિઓનો સમાવેશ થઈ શકે છે:
- HIV અને અન્ય સેક્સ્યુઅલી ટ્રાન્સમિટેડ ઇન્ફેક્શન અંગે જાગૃતિ
- તાલીમપ્રાપ્ત કાઉન્સેલર દ્વારા ગોપનીય માર્ગદર્શન
- સંમતિ બાદ HIV સ્ક્રીનિંગ
- જોખમ ધરાવતા વિદ્યાર્થીઓને નજીકના ICTC તરફ રેફરલ
- HIV પોઝિટિવ પરિણામ આવે તો પુષ્ટિ પરીક્ષણ અને ART સેન્ટર સાથે જોડાણ
- માનસિક સહાય અને ભેદભાવ સામે માર્ગદર્શન
- સુરક્ષિત યૌન વ્યવહાર અને કોન્ડોમ અંગે વૈજ્ઞાનિક માહિતી
HIV કેવી રીતે ફેલાય છે?
HIV માનવ શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિને અસર કરતો વાયરસ છે. તે મુખ્યત્વે HIV ધરાવતી વ્યક્તિના ચોક્કસ શારીરિક પ્રવાહીઓના સંપર્કથી ફેલાય છે. તેમાં અસુરક્ષિત યૌન સંબંધ, સંક્રમિત સોય અથવા ઇન્જેક્શન સાધન વહેંચવું, તપાસ ન કરાયેલ સંક્રમિત રક્ત અને સારવાર વગરની માતાથી બાળકમાં ગર્ભાવસ્થા, પ્રસવ અથવા સ્તનપાન દરમિયાન સંક્રમણનો સમાવેશ થાય છે.
HIV હાથ મિલાવવાથી, ગળે મળવાથી, સાથે ભોજન કરવાથી, એક જ શૌચાલય વાપરવાથી, મચ્છરના કરડવાથી અથવા સામાન્ય સામાજિક સંપર્કથી ફેલાતો નથી. આવી ખોટી માન્યતાઓ HIV સાથે જીવતા લોકો સામે ભેદભાવ વધારતી હોવાથી કોલેજ જાગૃતિ અભિયાનમાં આ મુદ્દો મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
HIV પોઝિટિવ હોવું એટલે AIDS નથી
HIV અને AIDS એક જ બાબત નથી. HIV એક વાયરસ છે, જ્યારે AIDS સારવાર ન લેવાય તો વિકસી શકે તેવી HIV સંક્રમણની સૌથી ગંભીર અવસ્થા છે. સમયસર નિદાન અને નિયમિત ARTથી HIVને નિયંત્રિત કરી શકાય છે અને HIV સાથે જીવતા લોકો લાંબું તથા સ્વસ્થ જીવન જીવી શકે છે.
અસરકારક સારવારથી શરીરમાં વાયરસનું પ્રમાણ એટલું ઓછું થઈ શકે છે કે સામાન્ય ટેસ્ટમાં તે શોધી ન શકાય તેવા સ્તરે પહોંચી જાય. સારવાર સાથે જોડાયેલા રહેવું વ્યક્તિના સ્વાસ્થ્ય માટે અને અન્ય સુધી સંક્રમણનું જોખમ ઘટાડવા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.
કોલેજના વિદ્યાર્થીઓ પર ખાસ ધ્યાન શા માટે?
18થી35 વર્ષની વય શિક્ષણ, રોજગાર, સ્થળાંતર, સંબંધો અને જીવનશૈલીમાં મોટા ફેરફારોનો સમયગાળો છે. આ વયમાં ખોટી માહિતી, અસુરક્ષિત યૌન વ્યવહાર, કાઉન્સેલિંગનો અભાવ, ટેસ્ટ કરાવવાનો ભય અને સામાજિક કલંક વહેલી ઓળખમાં અવરોધ બની શકે છે.
કેટલાક આરોગ્ય અધિકારીઓએ ડેટિંગ એપ્સનો વધતો ઉપયોગ, અજાણ્યા પાર્ટનર સાથે સંપર્ક અને યૌન ઇતિહાસ અંગે પૂરતી માહિતી ન હોવાને જોખમ સાથે જોડ્યું છે. જોકે કોઈ એક સમુદાય, એપ અથવા વર્તનને દોષી ઠેરવવાથી કલંક વધી શકે છે. સાચી જાહેર આરોગ્ય વ્યૂહરચનામાં સ્વૈચ્છિક ટેસ્ટિંગ, કોન્ડોમનો ઉપયોગ, યોગ્ય માહિતી, ગોપનીય કાઉન્સેલિંગ અને સમયસર સારવાર પર ભાર મૂકવો જરૂરી છે.
HIV નિદાન બાદ શું થાય?
સ્ક્રીનિંગ ટેસ્ટમાં રિએક્ટિવ પરિણામ આવે એટલે તરત અંતિમ HIV નિદાન માનવામાં આવતું નથી. રાષ્ટ્રીય માર્ગદર્શિકા મુજબ વધારાના પુષ્ટિ પરીક્ષણ કરવામાં આવે છે. નિદાનની ખાતરી થયા બાદ વ્યક્તિને ART સેન્ટર સાથે જોડવામાં આવે છે, જ્યાં જરૂરી તપાસ, દવા, કાઉન્સેલિંગ અને નિયમિત ફોલોઅપ આપવામાં આવે છે.
HIV માટે હાલ સંપૂર્ણ ઉપચાર ઉપલબ્ધ નથી, પરંતુ અસરકારક ART વાયરસને નિયંત્રિત રાખી શકે છે. નિયમિત સારવાર વ્યક્તિને ગંભીર બીમારીઓથી બચાવવામાં અને AIDS સુધીની પ્રગતિ રોકવામાં મદદ કરે છે.
ગોપનીયતા સૌથી મોટો મુદ્દો
કોલેજ કેમ્પમાં વિદ્યાર્થીઓની ઓળખ, ટેસ્ટિંગની પસંદગી અને પરિણામની સંપૂર્ણ ગોપનીયતા જાળવવી અત્યંત જરૂરી છે. વિદ્યાર્થીને દબાણથી ટેસ્ટ કરાવવું, જાહેરમાં નામ નોંધવું, ક્લાસ અથવા હોસ્ટેલ સાથે પરિણામ વહેંચવું અથવા HIV સ્ટેટસના આધારે ભેદભાવ કરવો ગંભીર નૈતિક અને કાનૂની પ્રશ્ન ઊભો કરી શકે છે.
આ કારણે આરોગ્ય વિભાગે સ્વૈચ્છિકતા અને જાણકાર સંમતિ પર ભાર મૂક્યો છે. કેમ્પનું આયોજન કોલેજ દ્વારા થાય તો પણ વિદ્યાર્થી પરીક્ષણ ન કરાવવાનો નિર્ણય લઈ શકે છે.
‘95-95-99’ લક્ષ્ય શું છે?
અહેવાલોમાં KSAPSના મોબિલાઇઝેશન ફોર AIDS સુરક્ષા અભિયાન હેઠળ “95-95-99” જેવા લક્ષ્યનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. તેનો વ્યાપક હેતુ HIV સાથે જીવતા વધુમાં વધુ લોકો પોતાના સ્ટેટસથી માહિતગાર થાય, નિદાન થયેલા લોકો સારવાર સાથે જોડાય અને સારવાર લેતા લોકોમાં વાયરસનું દમન થાય તે સુનિશ્ચિત કરવાનો છે.
આ પ્રકારના લક્ષ્યો હાંસલ કરવા માટે કોલેજો, કાર્યસ્થળો અને સમુદાયોમાં જાગૃતિ તથા ગોપનીય સ્વૈચ્છિક પરીક્ષણનો વિસ્તાર મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. જોકે ચોક્કસ ટકા અને સમયમર્યાદા અંગેની સત્તાવાર રાજ્ય માર્ગદર્શિકા ઉપલબ્ધ થાય ત્યારે જ તેને અંતિમ નીતિ લક્ષ્ય તરીકે રજૂ કરવું યોગ્ય રહેશે.
રાજ્ય સરકારના નિર્ણયનો મુખ્ય ઉદ્દેશ
કર્ણાટકના કોલેજ કેમ્પનો ઉદ્દેશ્ય વિદ્યાર્થીઓને ડરાવવાનો કે મોટા પાયે ફરજિયાત ટેસ્ટિંગ કરવાનો નથી. મુખ્ય હેતુ યુવાનોમાં જોખમ અંગે સમજ વધારવાનો, જરૂરિયાત ધરાવતા લોકોને સ્વૈચ્છિક ટેસ્ટિંગ તરફ પ્રેરિત કરવાનો અને HIV પોઝિટિવ વ્યક્તિને વહેલી તકે સારવાર સાથે જોડવાનો છે.
વહેલું નિદાન થવાથી વ્યક્તિને સમયસર ART મળી શકે છે, સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત જટિલતાઓ ઘટાડી શકાય છે અને અજાણતાં અન્ય વ્યક્તિ સુધી સંક્રમણ પહોંચવાનું જોખમ પણ ઘટાડવામાં મદદ મળી શકે છે.
કેસમાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ સાવચેતી
“7,000 વિદ્યાર્થીઓ HIV પોઝિટિવ” જેવી હેડલાઇન ખૂબ સંવેદનશીલ છે. આ પ્રકારના સમાચાર રજૂ કરતી વખતે તમામ 7,000 વ્યક્તિઓ વર્તમાન કોલેજ વિદ્યાર્થી છે, તેઓ તાજેતરમાં જ પોઝિટિવ થયા છે અથવા એક જ કેમ્પમાં મળી આવ્યા છે એવો અર્થ કાઢવો યોગ્ય નથી.
આંકડાના સત્તાવાર સમયગાળા, વ્યાખ્યા અને શ્રેણી અંગે KSAPS અથવા કર્ણાટક સરકારની વિગતવાર સ્પષ્ટતા ઉપલબ્ધ થાય ત્યાં સુધી સમાચારને મીડિયા અહેવાલો પર આધારિત દાવા તરીકે જ રજૂ કરવો જોઈએ.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
