રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (RSS)ને લઈને અમેરિકાની US Commission on International Religious Freedom (USCIRF)ના અધિકારીઓની તાજેતરની ટિપ્પણી પર ભારત સરકારે આકરી પ્રતિક્રિયા આપી છે. USCIRFના અધિકારીઓએ અમેરિકન સરકારને RSSના એવા સભ્યો સામે પ્રતિબંધો લાદવા અપીલ કરી હતી, જેમને તેઓ ધાર્મિક સ્વતંત્રતાના ઉલ્લંઘન માટે જવાબદાર માને છે. સાથે જ RSS નેતાઓને ઉચ્ચસ્તરીય બેઠકો અથવા રાજદ્વારી સૌજન્ય ન આપવા પણ કહ્યું હતું.
ભારતના વિદેશ મંત્રાલયે USCIRFની ટિપ્પણીઓને નકારી કાઢતાં સંસ્થાને ‘પક્ષપાતી’ અને વિશ્વસનીયતાનો અભાવ ધરાવતી સંસ્થા ગણાવી છે. વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે 21 ઓગસ્ટે જણાવ્યું હતું કે USCIRF વર્ષોથી ભારત વિશે ગેરમાર્ગે દોરનારી અને ઉશ્કેરણીજનક ટિપ્પણીઓ કરતી આવી છે.
‘USCIRF પોતાનો એજન્ડા ચલાવે છે’- MEA
રણધીર જયસ્વાલે મીડિયા બ્રીફિંગ દરમિયાન કહ્યું કે USCIRF વિશે સૌ જાણે છે કે તે એક પક્ષપાતી સંસ્થા છે. તેમના જણાવ્યા પ્રમાણે આવી સંસ્થાઓથી અંતર રાખવું જોઈએ, કારણ કે તેઓ પોતાનો એજન્ડા આગળ ધપાવે છે અને તેમની વિશ્વસનીયતા નથી.
વિદેશ મંત્રાલયે અગાઉ પણ USCIRFના ભારત સંબંધિત મૂલ્યાંકન અને ભલામણોને નકાર્યા છે. ભારતનું કહેવું રહ્યું છે કે USCIRF ભારતની બહુલવાદી સામાજિક રચના અને વિવિધ સમુદાયોના સહઅસ્તિત્વની વાસ્તવિકતાને યોગ્ય રીતે રજૂ કરતું નથી.
મોહન ભાગવતની અમેરિકા મુલાકાત પહેલાં વિવાદ
આ વિવાદ એવા સમયે સામે આવ્યો છે જ્યારે RSSના સરસંઘચાલક મોહન ભાગવત 29 ઓગસ્ટે ન્યૂયોર્કમાં યોજાનારા ‘Universal Oneness Celebrations’ કાર્યક્રમમાં ભાગ લેવાના છે. આ કાર્યક્રમ American Hindus for Engagement and Dialogue (AHEAD) દ્વારા આયોજિત કરવામાં આવ્યો છે.
USCIRFના ચેર આસિફ મહમૂદે RSS અંગે ગંભીર આરોપો લગાવતાં અમેરિકન સરકારને સંગઠનના એવા સભ્યો સામે કાર્યવાહી કરવા અપીલ કરી હતી, જેઓ ધાર્મિક સ્વતંત્રતાના ઉલ્લંઘનમાં જવાબદાર હોવાનું કમિશન માને છે. USCIRFના અન્ય અધિકારીઓએ RSS નેતાઓને રાજદ્વારી સન્માન અથવા ઉચ્ચસ્તરીય બેઠક ન આપવા પણ કહ્યું છે.
RSS પર સીધા પ્રતિબંધ કરતાં ‘RSS સભ્યો પર sanctions’ની માગ
અહીં મહત્વનું છે કે તાજેતરના જાહેર નિવેદનોમાં USCIRFના અધિકારીઓની મુખ્ય માગ RSSના ચોક્કસ સભ્યો સામે targeted sanctions લાદવાની અને RSS નેતાઓને ઉચ્ચસ્તરીય રાજદ્વારી મુલાકાતો ન આપવાની છે. તેથી સમાચારના શીર્ષકમાં સીધું “અમેરિકામાં RSS પર પ્રતિબંધની ભલામણ” લખવાને બદલે “RSS સભ્યો પર પ્રતિબંધોની માગ” લખવું વધુ ચોક્કસ રહેશે.
USCIRF અગાઉ પણ ભારતને લઈને કરી ચૂક્યું છે ભલામણ
USCIRF લાંબા સમયથી ભારતમાં ધાર્મિક સ્વતંત્રતાની સ્થિતિને લઈને અમેરિકન સરકારને ભલામણો કરતું આવ્યું છે. કમિશને અગાઉ ભારતને ‘Country of Particular Concern’ (CPC) તરીકે જાહેર કરવાની ભલામણ પણ કરી છે અને કેટલાક સંગઠનો તથા વ્યક્તિઓ સામે targeted sanctionsની વાત કરી છે.
USCIRF એક સ્વતંત્ર અમેરિકન ફેડરલ કમિશન છે, જે આંતરરાષ્ટ્રીય ધાર્મિક સ્વતંત્રતાની સ્થિતિનું મૂલ્યાંકન કરીને અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ, વિદેશ મંત્રી અને કોંગ્રેસને નીતિ સંબંધિત ભલામણો આપે છે. તેની ભલામણો અમેરિકન સરકાર માટે આપમેળે બાધ્યકારી હોતી નથી.
ભારતે USCIRFની વિશ્વસનીયતા પર ફરી ઉઠાવ્યા સવાલ
USCIRFના નવા નિવેદન બાદ ભારત અને અમેરિકન કમિશન વચ્ચેનો જૂનો વિવાદ ફરી ચર્ચામાં આવ્યો છે. ભારતે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તે USCIRFના ભારત અંગેના મૂલ્યાંકનને સ્વીકારતું નથી અને તેની ટિપ્પણીઓને પક્ષપાતપૂર્ણ માને છે.
મોહન ભાગવતની અમેરિકાની મુલાકાત પહેલાં સામે આવેલા આ નિવેદનથી હવે RSS અને USCIRF વચ્ચેનો વિવાદ વધુ ચર્ચામાં આવ્યો છે. જોકે, USCIRFની ભલામણને અમેરિકન સરકારની સત્તાવાર નીતિ અથવા RSS પર લાગુ થયેલા પ્રતિબંધ તરીકે જોવી યોગ્ય નહીં ગણાય.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
