અમદાવાદના રામોલ નજીક ગત્રાડ રોડ પર આવેલી કથિત ગેરકાયદેસર ફટાકડા ફેક્ટરીમાં શનિવાર, 18 જુલાઈ 2026ના રોજ થયેલા ભીષણ વિસ્ફોટ અને આગમાં ઓછામાં ઓછા આઠ લોકોનાં મોત થયા છે, જ્યારે 10 લોકો ઈજાગ્રસ્ત થયા હોવાનું તાજા અહેવાલોમાં જણાવાયું છે. દુર્ઘટના બાદ ઈજાગ્રસ્તોને અમદાવાદ સિવિલ હોસ્પિટલ અને મણિનગરની એલજી હોસ્પિટલમાં સારવાર માટે ખસેડવામાં આવ્યા હતા.
વિસ્ફોટ એટલો પ્રચંડ હતો કે ફેક્ટરીના મોટા ભાગનું માળખું ધરાશાયી થઈ ગયું હતું. ઘટનાસ્થળેથી કાળા ધુમાડાના ગોટેગોટા ઊડતા જોવા મળ્યા હતા અને આસપાસના વિસ્તારમાં ભારે અફરાતફરી સર્જાઈ હતી. આગ અને વિસ્ફોટ બાદ ફાયર બ્રિગેડ, પોલીસ, એમ્બ્યુલન્સ તથા સ્થાનિક વહીવટી તંત્રની ટીમો ઘટનાસ્થળે પહોંચી હતી.
ઘટનાના શરૂઆતના અહેવાલોમાં મૃત્યુઆંક અને ઈજાગ્રસ્તોની સંખ્યા અંગે અલગ-અલગ આંકડા સામે આવ્યા હતા. કેટલાક પ્રાથમિક અહેવાલોમાં પાંચ મૃત્યુ અને 10 ઈજાગ્રસ્તનો ઉલ્લેખ કરાયો હતો, જ્યારે ત્યારબાદ અપડેટ થયેલા અહેવાલોમાં મૃત્યુઆંક વધીને આઠ અને ઈજાગ્રસ્તોની સંખ્યા નવ હોવાનું જણાવાયું હતું.
PM મોદીએ દુર્ઘટના અંગે વ્યક્ત કર્યું ઊંડું દુઃખ
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ અમદાવાદની ફટાકડા ફેક્ટરીમાં થયેલી દુર્ઘટનામાં લોકોના મોત અંગે ઊંડું દુઃખ વ્યક્ત કર્યું હતું. તેમણે મૃતકોના પરિવારજનો પ્રત્યે સંવેદના વ્યક્ત કરી અને ઈજાગ્રસ્તો ઝડપથી સ્વસ્થ થાય તેવી પ્રાર્થના કરી હતી.
વડાપ્રધાને જણાવ્યું હતું કે સ્થાનિક વહીવટી તંત્ર દ્વારા દુર્ઘટનાથી અસરગ્રસ્ત લોકોને જરૂરી મદદ પહોંચાડવામાં આવી રહી છે. બચાવ કામગીરી, ઈજાગ્રસ્તોની સારવાર અને મૃતકોની ઓળખ સહિતની પ્રક્રિયા માટે વિવિધ વિભાગોને કામે લગાડવામાં આવ્યા હતા.
મૃતકોના પરિવારને ₹2 લાખની આર્થિક સહાય
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પ્રધાનમંત્રી રાષ્ટ્રીય રાહત નિધિ એટલે કે PMNRFમાંથી દુર્ઘટનાના મૃતકો અને ઈજાગ્રસ્તો માટે આર્થિક સહાયની જાહેરાત કરી છે.
દુર્ઘટનામાં જીવ ગુમાવનાર દરેક વ્યક્તિના નજીકના પરિવારજનને ₹2 લાખની એકમુશ્ત સહાય આપવામાં આવશે. ઈજાગ્રસ્તોને સારવાર અને તાત્કાલિક જરૂરિયાતો માટે ₹50 હજારની સહાય મળશે.
આ સહાય રાજ્ય સરકાર અથવા અન્ય વહીવટી સહાયથી અલગ પ્રધાનમંત્રી રાષ્ટ્રીય રાહત નિધિમાંથી આપવામાં આવશે. લાભાર્થીઓની ઓળખ અને જરૂરી દસ્તાવેજોની પ્રક્રિયા સ્થાનિક વહીવટી તંત્ર દ્વારા હાથ ધરવામાં આવે તેવી શક્યતા છે.
સીએમની સંવેદના અને પ્રાર્થના
મુખ્યમંત્રીએ દુર્ઘટનામાં જીવ ગુમાવનારા નાગરિકોના આત્માની શાંતિ માટે ભગવાનને પ્રાર્થના કરી છે. તેમણે શોકગ્રસ્ત પરિવારોને આ દુઃખ સહન કરવાની શક્તિ મળે તેવી ઈશ્વરને વિનંતી કરી હતી. આ સાથે જ તેમણે ઘટનામાં ઈજાગ્રસ્ત થયેલા લોકો ઝડપથી સ્વસ્થ થાય તેવી કામના પ્રભુ ચરણોમાં વ્યક્ત કરી છે.
રાજ્ય સરકારે દુર્ઘટનામાં જીવ ગુમાવનારાઓના પરિવારજનોને આર્થિક સહાય આપવાનો નિર્ણય લીધો છે. મુખ્યમંત્રીએ જાહેર કર્યું છે કે, મૃતકોના પરિવારજનોને મુખ્યમંત્રી રાહત ફંડમાંથી રૂ. 4 લાખની સહાય આપવામાં આવશે. આ ઉપરાંત, આ દુર્ઘટનામાં ઈજાગ્રસ્ત થયેલા લોકોને રૂ. 50,000ની આર્થિક સહાય આપવામાં આવશે. સરકાર સતત સ્થાનિક વહીવટી તંત્રના સંપર્કમાં રહીને મદદ કરી રહી છે.
અમદાવાદમાં ફટાકડાની ફેક્ટરીમાં સર્જાયેલી દુર્ઘટનાના સમાચાર અત્યંત દુઃખદ છે. આ અકસ્માતમાં જીવ ગુમાવનારા મૃતકોના આત્માને ઈશ્વર શાંતિ આપે તેવી પ્રાર્થના કરું છું. તેમના પરિવારજનો પ્રત્યે મારી ઊંડી સંવેદના વ્યક્ત કરું છું.
સ્થાનિક તંત્ર દ્વારા પ્રભાવિતોને તમામ જરૂરી મદદ અને સારવાર…
— Bhupendra Patel (@Bhupendrapbjp) July 18, 2026
રામોલ-ગત્રાડ રોડ પર કેવી રીતે સર્જાઈ દુર્ઘટના?
આ દુર્ઘટના અમદાવાદના રામોલ-ગત્રાડ રોડ નજીક આવેલા મહેમુદપુરા વિસ્તારમાં બની હતી. પ્રાથમિક અહેવાલ પ્રમાણે ફટાકડા બનાવવાના એકમમાં અચાનક વિસ્ફોટ થયા બાદ ભીષણ આગ ફાટી નીકળી હતી.
ફેક્ટરીની અંદર મોટી માત્રામાં જ્વલનશીલ અને વિસ્ફોટક સામગ્રી હાજર હોવાને કારણે આગ ઝડપથી સમગ્ર એકમમાં ફેલાઈ હતી. સતત વિસ્ફોટોને કારણે ફેક્ટરીનું માળખું તૂટી પડ્યું હતું અને અંદર કામ કરતા શ્રમિકો બહાર નીકળી શક્યા નહોતા.
કાટમાળ નીચે ફસાયેલા લોકોને બહાર કાઢવા માટે ફાયર બ્રિગેડ અને બચાવ ટીમોએ વિશેષ સાધનોની મદદથી શોધખોળ શરૂ કરી હતી.
‘ટેલેન્ટ ફાયરવર્ક્સ’ નામનું એકમ હોવાનો અહેવાલ
અહેવાલોમાં ફેક્ટરીનું નામ ‘ટેલેન્ટ ફાયરવર્ક્સ’ હોવાનું જણાવાયું છે. આ એકમ ખેતીની જમીન અથવા ફાર્મ વિસ્તારમાં ચાલતું હોવાની અને તેનું લાઇસન્સ અગાઉ રદ થઈ ગયું હોવા છતાં ફટાકડા બનાવવાની પ્રવૃત્તિ ચાલુ હોવાની માહિતી પણ સામે આવી છે.
તપાસ એજન્સીઓ હવે ફેક્ટરીની માલિકી, લાઇસન્સ, ફાયર NOC, વિસ્ફોટક સામગ્રીનો જથ્થો અને ત્યાં કામ કરતા શ્રમિકોની વિગતો ચકાસી રહી છે. ફેક્ટરી કાયદેસરની મંજૂરી વગર ચાલી રહી હતી કે નહીં તે અંગે પોલીસ અને અન્ય સંબંધિત વિભાગોની સંપૂર્ણ તપાસ બાદ અંતિમ સ્થિતિ સ્પષ્ટ થશે.
લાઇસન્સ રદ થયા બાદ પણ એકમ ચાલતું હોવાનો દાવો
પ્રાથમિક મીડિયા અહેવાલો મુજબ ફટાકડા ફેક્ટરીનું લાઇસન્સ રદ કરવામાં આવ્યું હતું. તેમ છતાં ફાર્મ વિસ્તારમાં ગેરકાયદેસર રીતે ફટાકડા બનાવવાની કામગીરી ચાલુ રાખવામાં આવી હોવાનો આરોપ છે.
જો તપાસમાં આ દાવો સાચો સાબિત થાય તો ફેક્ટરીના માલિક અને સંચાલકો સામે વિસ્ફોટક પદાર્થ સંબંધિત કાયદા, ફાયર સેફ્ટીના નિયમો અને ભારતીય ન્યાય સંહિતાની લાગુ જોગવાઈઓ હેઠળ કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
આ સાથે લાઇસન્સ રદ થયા બાદ પણ એકમ કેવી રીતે ચાલુ રહ્યો અને સ્થાનિક તંત્રને તેની જાણ હતી કે નહીં તે અંગે પણ ગંભીર સવાલો ઊભા થયા છે.
વિસ્ફોટ બાદ ઈમારતનો મોટો ભાગ ધરાશાયી
ફટાકડા અને વિસ્ફોટક સામગ્રીને કારણે બ્લાસ્ટની અસર ખૂબ જ ગંભીર રહી હતી. વિસ્ફોટ બાદ ફેક્ટરીની દીવાલો અને છતનો મોટો ભાગ તૂટી પડ્યો હતો.
કાટમાળ નીચે શ્રમિકો ફસાયેલા હોવાની આશંકાને પગલે બચાવ ટીમોએ આગને કાબૂમાં લેવાની સાથે કાટમાળ હટાવવાની કામગીરી શરૂ કરી હતી. ઇમારતનું બાકી રહેલું માળખું પણ નબળું પડી ગયું હોવાથી બચાવ કર્મચારીઓ માટે અંદર પ્રવેશવું જોખમી બન્યું હતું.
ફાયર વિભાગે આગ સંપૂર્ણપણે બુઝાવ્યા બાદ કૂલિંગ ઓપરેશન હાથ ધર્યું હતું, જેથી ફટાકડા અથવા કાચી સામગ્રીમાં ફરીથી આગ કે વિસ્ફોટ ન થાય.
ઈજાગ્રસ્તોને સિવિલ અને એલજી હોસ્પિટલ ખસેડાયા
દુર્ઘટનામાં ઈજાગ્રસ્ત થયેલા લોકોને અમદાવાદ સિવિલ હોસ્પિટલ અને મણિનગરની એલજી હોસ્પિટલમાં સારવાર માટે લઈ જવામાં આવ્યા હતા. કેટલાક ઈજાગ્રસ્તો આગમાં દાઝ્યા હોવાનું અને કેટલાકને વિસ્ફોટ તથા કાટમાળને કારણે ગંભીર ઈજા પહોંચી હોવાનું જણાવાયું છે.
દાઝેલા દર્દીઓ માટે બર્ન્સ વોર્ડ અને વિશેષ તબીબી ટીમોની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હતી. ઈજાગ્રસ્તોની સ્થિતિ અને સારવાર અંગે હોસ્પિટલ તંત્ર દ્વારા વધુ સત્તાવાર માહિતી જાહેર કરવામાં આવે તેવી અપેક્ષા છે.
ઘટનાસ્થળે ભારે પોલીસ બંદોબસ્ત
વિસ્ફોટ બાદ મોટી સંખ્યામાં લોકો ઘટનાસ્થળે એકત્ર થતાં પોલીસે ફેક્ટરીની આસપાસનો વિસ્તાર કોર્ડન કરી દીધો હતો.
ફાયર બ્રિગેડ અને એમ્બ્યુલન્સની અવરજવરમાં કોઈ અવરોધ ન આવે તે માટે લોકોને સ્થળથી દૂર રાખવામાં આવ્યા હતા. સ્થાનિક ટ્રાફિકને પણ જરૂર મુજબ વૈકલ્પિક માર્ગ પર વાળવામાં આવ્યો હતો.
પોલીસે ફેક્ટરીના સંચાલકો, કર્મચારીઓ અને સ્થાનિક લોકોના નિવેદનો લેવાની કાર્યવાહી શરૂ કરી હતી. ઘટના સમયે ફેક્ટરીની અંદર કુલ કેટલા લોકો હાજર હતા તેની ચોક્કસ માહિતી મેળવવા હાજરી રજિસ્ટર અને અન્ય દસ્તાવેજોની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.
વિસ્ફોટનું ચોક્કસ કારણ હજુ અસ્પષ્ટ
ફેક્ટરીમાં વિસ્ફોટ કયા કારણસર થયો તે અંગે સત્તાવાર માહિતી સામે આવી નથી. શોર્ટ સર્કિટ, કામ દરમિયાન થયેલી ચિંગારી, વિસ્ફોટક કેમિકલનું અયોગ્ય મિશ્રણ અથવા ફટાકડાની સામગ્રીના અસુરક્ષિત સંગ્રહ જેવી સંભાવનાઓની તપાસ થઈ શકે છે.
જોકે ફોરેન્સિક તપાસ પૂર્ણ થાય ત્યાં સુધી કોઈ એક કારણને જવાબદાર ગણવું યોગ્ય નહીં રહે.
તપાસ ટીમ ઘટનાસ્થળેથી કેમિકલ, ફટાકડાના અવશેષો, ઇલેક્ટ્રિકલ વાયરિંગ અને અન્ય નમૂનાઓ એકત્ર કરી શકે છે. ફેક્ટરીમાં CCTV કેમેરા કાર્યરત હતા તો તેના ફૂટેજ પણ તપાસમાં મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે.
સુરક્ષા વ્યવસ્થામાં બેદરકારીની પણ થશે તપાસ
ફટાકડા ઉત્પાદન માટે PESO સહિત સંબંધિત સત્તાવાળાઓની મંજૂરી અને કડક સુરક્ષા નિયમોનું પાલન જરૂરી હોય છે. ફટાકડાના ઉત્પાદન અને સંગ્રહને લગતી સત્તાવાર પ્રક્રિયામાં વિસ્ફોટક પદાર્થના પ્રકાર, માત્રા અને સુરક્ષા વ્યવસ્થા અંગે નિયમો લાગુ પડે છે.
તપાસ દરમિયાન નીચેના મુદ્દાઓની ચકાસણી થઈ શકે છે:
- ફેક્ટરી પાસે માન્ય ઉત્પાદન લાઇસન્સ હતું કે નહીં
- ફાયર વિભાગનું NOC મેળવવામાં આવ્યું હતું કે નહીં
- મંજૂરી કરતાં વધુ વિસ્ફોટક સામગ્રી રાખવામાં આવી હતી કે નહીં
- કામદારોને સુરક્ષા સાધનો અને તાલીમ આપવામાં આવી હતી કે નહીં
- ફેક્ટરીમાં ઈમરજન્સી એક્ઝિટ અને અગ્નિશામક સાધનો ઉપલબ્ધ હતા કે નહીં
- લાઇસન્સ રદ થયા બાદ ઉત્પાદન કોણે અને કેવી રીતે ચાલુ રાખ્યું
જવાબદારો સામે કડક કાર્યવાહી થવાની શક્યતા
જો ફેક્ટરી ગેરકાયદેસર રીતે ચાલી રહી હોવાનું અથવા સુરક્ષા નિયમોમાં ગંભીર બેદરકારી હોવાનું સાબિત થશે તો માલિકો, સંચાલકો અને જવાબદાર વ્યક્તિઓ સામે ફોજદારી ગુનો નોંધાઈ શકે છે.
પોલીસ દ્વારા વિસ્ફોટક પદાર્થ અધિનિયમ અને અન્ય લાગુ કાયદાઓ હેઠળ તપાસ કરવામાં આવી શકે છે. બેદરકારીને કારણે મૃત્યુ થયાનું સામે આવે તો વધુ ગંભીર કલમો ઉમેરવામાં આવી શકે છે. આ સાથે કોઈ સરકારી અધિકારીની બેદરકારી અથવા નિયમોના અમલમાં ચૂક સામે આવે તો વિભાગીય તપાસ પણ હાથ ધરવામાં આવી શકે છે.
દુર્ઘટનાએ ફરી ઊભા કર્યા ગેરકાયદેસર ફટાકડા એકમો અંગે સવાલ
અમદાવાદની આ દુર્ઘટનાએ રાજ્યમાં ગેરકાયદેસર ફટાકડા ઉત્પાદન અને વિસ્ફોટક સામગ્રીના અસુરક્ષિત સંગ્રહ અંગે ફરી ગંભીર સવાલો ઊભા કર્યા છે.
રહેણાક અથવા ખેતી વિસ્તારમાં આવા જોખમી એકમો ચાલતા હોય તો માત્ર ત્યાં કામ કરતા શ્રમિકો જ નહીં, પરંતુ આસપાસ રહેતા લોકો માટે પણ મોટો ખતરો સર્જાય છે. આ ઘટના બાદ અમદાવાદ અને ગુજરાતના અન્ય વિસ્તારોમાં ફટાકડા બનાવતા તથા સંગ્રહ કરતા એકમોની વિશેષ તપાસ હાથ ધરવામાં આવે તેવી શક્યતા છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
