ગુજરાતના સરહદી જિલ્લા કચ્છમાં વન વિભાગે અત્યાર સુધીનું સૌથી મોટું દબાણ હટાવો અભિયાન હાથ ધરીને 420 હેક્ટરથી વધુ આરક્ષિત વન જમીન ગેરકાયદે કબ્જામાંથી મુક્ત કરાવી છે. છેલ્લા ત્રણ દાયકાથી વન વિભાગની માલિકીની આ કિંમતી જમીન પર ગેરકાયદેસર રીતે ખેતી કરવામાં આવી રહી હતી.
વન વિભાગ અને પોલીસ તંત્રના સંયુક્ત ઓપરેશન હેઠળ 20 JCB મશીનો, 15 ટ્રેક્ટરો અને 65થી વધુ કર્મચારીઓના વિશાળ કાફલા સાથે આ કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવી હતી. કચ્છના ઇતિહાસમાં વન જમીન પર થયેલા સૌથી મોટા બુલડોઝર એક્શન તરીકે આ ઓપરેશનની ચર્ચા થઈ રહી છે.
નિરોણા આરક્ષિત વન વિસ્તારમાં 300 હેક્ટર જમીન મુક્ત
મળતી માહિતી મુજબ, પશ્ચિમ કચ્છના નખત્રાણા તાલુકામાં આવેલા નિરોણા આરક્ષિત વન વિસ્તારમાં અંદાજે 300 હેક્ટર જેટલી વન વિભાગની જમીન પર છેલ્લા 30 વર્ષથી ગેરકાયદે કબ્જો કરીને ખેતી કરવામાં આવતી હતી.
સરકારી રેકોર્ડમાં આ જમીન વન વિભાગની માલિકીની હોવા છતાં વર્ષોથી તેના પર આક્રમણ જમાવવામાં આવ્યું હતું. સ્થિતિની ગંભીરતા ધ્યાનમાં રાખીને વન વિભાગે વિશેષ અભિયાન ચલાવી ભારે મશીનરી અને પોલીસ બંદોબસ્ત સાથે સ્થળ પર પહોંચીને ગેરકાયદે દબાણો દૂર કર્યા હતા.
ગણતરીના કલાકોમાં સમગ્ર વિસ્તાર દબાણમુક્ત કરીને ફરી વન વિભાગના હસ્તક લેવામાં આવ્યો હતો.
સાયરા અને શિણાપરમાં પણ મોટી કાર્યવાહી
વન વિભાગનું આ અભિયાન માત્ર નિરોણા વિસ્તાર પૂરતું મર્યાદિત રહ્યું નહોતું. નખત્રાણા પૂર્વ રેન્જના સાયરા ગામમાં પણ આશરે 20 હેક્ટર જેટલી સરકારી જમીન પરથી ગેરકાયદે કબ્જા દૂર કરવામાં આવ્યા હતા.
આ ઉપરાંત દયાપર ઉત્તર રેન્જના શિણાપર આરક્ષિત વન વિસ્તારમાં પણ વિશેષ કાર્યવાહી હાથ ધરાઈ હતી, જ્યાં લગભગ 100 હેક્ટર જેટલી વન જમીન દબાણમુક્ત કરવામાં આવી હતી.
આ ત્રણેય વિસ્તારોને મળીને કુલ 420 હેક્ટર જેટલી કિંમતી વન ભૂમિ ફરી સરકારી નિયંત્રણ હેઠળ આવી છે.
2027-28માં વિકસાવવામાં આવશે ગીચ જંગલ
વન વિભાગે હવે આ જમીનના પુનઃવિકાસ માટે લાંબા ગાળાનું આયોજન તૈયાર કર્યું છે. વિભાગના સૂત્રો મુજબ વર્ષ 2027-28 દરમિયાન આ સમગ્ર વિસ્તારમાં વ્યાપક સ્તરે વૃક્ષારોપણ હાથ ધરવામાં આવશે.
મુક્ત કરાયેલી જમીન પર સ્થાનિક પર્યાવરણને અનુરૂપ વિવિધ પ્રજાતિના વૃક્ષો વાવીને ગીચ જંગલ ઉભું કરવાનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. આ પહેલથી વન વિસ્તાર વધશે, જૈવ વૈવિધ્યનું સંરક્ષણ થશે અને પર્યાવરણ સંતુલન જાળવવામાં મદદ મળશે.
ગેરકાયદે કબ્જા સામે કડક વલણ
પશ્ચિમ કચ્છ વન વિભાગના નાયબ વન સંરક્ષક હર્ષ ઠક્કરએ જણાવ્યું હતું કે વન ભૂમિ પરનો ગેરકાયદે કબ્જો માત્ર કાયદાનો ભંગ જ નહીં પરંતુ પર્યાવરણ અને જૈવ વૈવિધ્ય માટે ગંભીર ખતરો છે.
તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે સરકારી અને વન વિભાગની જમીન પર કબજો જમાવનારા તત્વો સામે કોઈપણ પ્રકારની નરમાઈ રાખવામાં આવશે નહીં. વન વિભાગ સંવેદનશીલ વિસ્તારો પર સતત નજર રાખી રહ્યું છે અને આગામી સમયમાં પણ આવી કડક કાર્યવાહી ચાલુ રહેશે.
પર્યાવરણ સંરક્ષણ માટે મહત્વપૂર્ણ પગલું
વિશેષજ્ઞોના મતે, કચ્છ જેવા પર્યાવરણની દ્રષ્ટિએ સંવેદનશીલ વિસ્તારમાં વન ભૂમિનું સંરક્ષણ અત્યંત મહત્વનું છે. ગેરકાયદે કબ્જા દૂર કરીને વન વિસ્તારનું પુનઃસ્થાપન કરવાથી જળ સંરક્ષણ, જૈવ વૈવિધ્ય અને સ્થાનિક ઇકોસિસ્ટમને લાંબા ગાળે લાભ થશે.
વન વિભાગની આ મેગા ડ્રાઈવને રાજ્યમાં પર્યાવરણ સંરક્ષણ અને સરકારી જમીન બચાવવાના અભિયાનમાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે.
અમારી યુટ્યુબ ચેનલને લાઈક, શેર અને સબસ્ક્રાઈબ કરશો
हमारी यूट्यूब चैनल को लाइक, शेयर और सब्सक्राइब करे
Like, Share and Subscribe our YouTube channel
